Ιράν: Προσωρινά εκτός φυλακής η νομπελίστρια Μοχαμαντί, σε διπλωματική ομηρία η Αθήνα

Το ασθενοφόρο που μετέφερε την Ναργκές Μοχαμαντί από τη φυλακή της Ζαντζάν στο νοσοκομείο Tehran Pars ξεκίνησε στις 10 Μαΐου, μέσα στο 48ωρο που η Τεχεράνη είχε για να απαντήσει στο αμερικανικό μονοσέλιδο memorandum για 30ήμερες πυρηνικές συνομιλίες (AA). Η Νομπελίστρια Ειρήνης, με δύο εμφράγματα σε σαράντα μέρες, θρόμβο πνεύμονα και δύο φραγμένες στεφανιαίες, πήρε «προσωρινή αναστολή ποινής με βαριά εγγύηση», δηλαδή κατ' οίκον περιορισμό με 18 χρόνια ποινής να την περιμένουν (LA Times).

Το παζάρι γίνεται κάτω από φωτιές. Χθες το απόγευμα, αμερικανικά F/A-18 από το USS George H.W. Bush χτυπούσαν άδεια ιρανικά δεξαμενόπλοια στη Στενή του Ορμούζ, ενώ ο ΔΟΑΕ παραδεχόταν ότι έχει χάσει τα ίχνη 440 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου στο 60% (To Brief). Είναι το τρίτο κύμα «ανθρωπιστικών» απελευθερώσεων από τον Απρίλιο: Γάλλοι κρατούμενοι στις 12/4, χάρη Trump σε οκτώ Ιρανούς στις 22/4, τώρα Μοχαμαντί. Κάθε κύκλος πέφτει πάνω σε διαπραγματευτικό breakthrough. Δεν είναι φιλανθρωπία, είναι σήμα.

Η ρωγμή στο ιρανικό κράτος

Η μεταφορά δεν ήταν απόφαση ενιαίας εξουσίας. Ο Οργανισμός Ιατροδικαστικής της Ζαντζάν είχε συστήσει αναστολή. Το Υπουργείο Πληροφοριών, που ελέγχεται από τα IRGC, έμπλοκαρε αρχικά τη μεταφορά στην Τεχεράνη παρά την ιατρική σύσταση. Με τον νέο Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αφανή για πάνω από έναν μήνα, η απόφαση τελικά πέρασε επειδή ο κρατικός μηχανισμός είναι κατακερματισμένος, όχι επειδή κάποιος έδειξε επιείκεια. Το ίδιο κενό εξουσίας που δυσκολεύει τους Αμερικανούς να βρουν συνομιλητή για την πυρηνική συμφωνία, άνοιξε μια χαραμάδα για τη Μοχαμαντί.

Οι 21 του Epaminondas

Ενώ η ΕΕ εκδίδει επίσημη ανακοίνωση (EEAS) και το State Department ζητά άμεση απελευθέρωση, η Αθήνα δεν λέει λέξη. Ούτε ο Γεραπετρίτης, ούτε ο Μητσοτάκης, ούτε το ΥΠΕΞ. Η σιωπή έχει αριθμούς. Στις 22 Απριλίου, τα IRGC κατέλαβαν το ελληνόκτητο Epaminondas στη Στενή του Ορμούζ και το οδήγησαν στο νησί Λαράκ. Είκοσι ένας ναυτικοί παραμένουν υπό κράτηση. Πάνω από 1.550 πλοία είναι εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, ανάμεσά τους 32 ελληνικών συμφερόντων (Report.az). Στις 28 Μαρτίου, ο Αραγκτσί είχε πει στον Γεραπετρίτη ότι η Ελλάδα «δεν είναι φιλική χώρα». Η Αθήνα κατάλαβε το μήνυμα.

Το προηγούμενο της Σοτουντέχ

Η δικηγόρος Νασρίν Σοτουντέχ από το 2020 έχει αποφυλακιστεί και ξαναφυλακιστεί τρεις φορές υπό το ίδιο «ιατρικό» καθεστώς (OMCT). Η «αναστολή» στο ιρανικό σύστημα είναι μεταβολή της μορφής κράτησης, όχι ελευθερία. Η Μοχαμαντί μπορεί να επιστρέψει στη φυλακή χωρίς νέα δίκη, ανάλογα με την πορεία των πυρηνικών συνομιλιών.

Το ερώτημα δεν είναι ηθικό, είναι λογιστικό. Πόσο κοστίζει η σιωπή σε διπλωματικό κεφάλαιο, και πότε σπάει αν οι 21 δεν επιστρέψουν;