Ιράν: Νέος Ανώτατος Ηγέτης ο γιος του Χαμενεΐ υπό ισραηλινές βόμβες

Ένα καθεστώς που γκρέμισε τον Σάχη επειδή κληρονόμησε την εξουσία, μόλις ενθρόνισε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ — 56 ετών, γιο του νεκρού Αγιατολάχ — ενώ ισραηλινές βόμβες ισοπέδωναν το κτίριο όπου ψήφιζαν οι 88 κληρικοί της Συνέλευσης Εμπειρογνωμόνων στο Κομ (Times of Israel). Ο πατέρας του, το 2023, είχε δηλώσει ότι «η κληρονομική εξουσία δεν είναι ισλαμική». Τρία χρόνια αργότερα, η IRGC τον διέψευσε (Iran International).

Πληθωρισμός 68,1%. Τιμές τροφίμων +110% σε ένα χρόνο. Σύνδεση στο internet στο 4% των κανονικών επιπέδων (Al Hurra, RFERL). Η μηνιαία σύνταξη δεν αγοράζει πια ούτε το ένα τρίτο αυτού που αγόραζε πριν δώδεκα μήνες. Το Ιράν δεν βρίσκεται μόνο υπό βομβαρδισμό — είναι αποκομμένο, φτωχό, και σκοτεινό.

Η θεοκρατία υποχωρεί μπροστά στους Φρουρούς

Ο Μοτζτάμπα δεν κατέχει τον κληρικό βαθμό που απαιτεί η σιιτική παράδοση. Δεν εξελέγη ποτέ σε δημόσιο αξίωμα. Αυτό που κατέχει είναι 20 χρόνια εποπτείας του Γραφείου του Ανώτατου Ηγέτη και σχέσεις εμπιστοσύνης με τη Φρουρά της Επανάστασης — τον στρατιωτικό μηχανισμό που, όπως αναλύσαμε χθες, ελέγχει περιουσία εκατοντάδων δισεκατομμυρίων και αποτελεί τον πραγματικό κυβερνήτη (To Brief). Η «εκλογή» του, με εξ αποστάσεως ψηφοφορία υπό βομβαρδισμούς, ολοκλήρωσε τη μετάβαση: de facto στρατιωτική δικτατορία με θρησκευτική πρόσοψη (Asiae).

Αυτή η πρόσοψη όμως έχει ρωγμές με πρακτικές συνέπειες. Η Χεζμπολάχ, οι Χούθι, οι ιρακινές πολιτοφυλακές δέχονταν εντολές βάσει θρησκευτικού δόγματος (velayat-e faqih) — η υπακοή στον Ανώτατο Ηγέτη ως θεολογική υποχρέωση. Ένας ηγέτης χωρίς θεολογική νομιμοποίηση μετατρέπει αυτή την υποχρέωση σε επιλογή (Hudson Institute). Ήδη η Χεζμπολάχ και οι Χούθι λειτουργούν αυτόνομα σε Λίβανο, Υεμένη, Ιράκ, Συρία, Γάζα — ένα δίκτυο που δεν «αποκεφαλίστηκε» αλλά «απελευθερώθηκε» (To Brief).

Η Ουάσινγκτον μιλάει με δύο φωνές

Η αμερικανική στρατηγική σύγχυση είναι το άλλο μισό της ιστορίας. Ο Trump δηλώνει ότι θέλει να μιλήσει με νέους ηγέτες — και ταυτόχρονα λέει «too late» για διαπραγματεύσεις (Politico). Ο Rubio εξοργίστηκε δημόσια με δημοσιογράφους που ρώτησαν αν πρόκειται για αλλαγή καθεστώτος. Το Πεντάγωνο επιμένει ότι «δεν στοχεύει regime change» — ενώ πλήττει Κοινοβούλιο, κρατική τηλεόραση, αρχηγεία μυστικών υπηρεσιών στην Τεχεράνη (To Brief). Η απόσταση μεταξύ λόγου και πράξης δεν είναι αντίφαση — είναι πολιτική: η κυβέρνηση Trump θέλει αλλαγή καθεστώτος χωρίς να τη δηλώσει, για να αποφύγει την ψηφοφορία του Κογκρέσου στο War Powers Resolution αυτή την εβδομάδα.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν κυβερνά. Κάθεται στη βιτρίνα ενός κράτους που κυβερνούν πλέον στρατηγοί — ντυμένοι με θρησκευτικά ρούχα.