Η Γερουσία των ΗΠΑ ενέκρινε δασμολογικό πλαίσιο για ρωσική ενέργεια

Ένα νομοσχέδιο που δίνει στην Ουάσιγκτον το εργαλείο να τιμωρήσει με δασμούς όποια χώρα αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο και αέριο πέρασε στις 7 Αυγούστου 2026 από την αμερικανική Γερουσία με 86 ψήφους υπέρ και 11 κατά (AP). Αφορά τον καθένα γιατί το ίδιο κείμενο απειλεί την Κίνα και την Ινδία, τους δύο μεγαλύτερους πελάτες της Μόσχας, και μπορεί να σφίξει τη διεθνή αγορά diesel, του πετρελαίου κίνησης, από την οποία εξαρτάται και η ελληνική αντλία. Σημαντική διευκρίνιση: η Γερουσία ενέκρινε ένα πλαίσιο, δεν επέβαλε ούτε μία επιβάρυνση.

Αυτή είναι η πρώτη διάκριση που πρέπει να κρατήσει ο αναγνώστης. Η ψήφος της 7ης Αυγούστου ήταν η ουσιαστική έγκριση του νομοσχεδίου, διαφορετική από τη διαδικαστική ψήφο 86-12 της 28ης Ιουλίου που απλώς το προώθησε (CNBC). Το κείμενο, που φέρει πλέον το όνομα του εκλιπόντος γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, πηγαίνει τώρα στη Βουλή των Αντιπροσώπων όταν επιστρέψει από τις διακοπές. Εκεί πρέπει να εγκριθεί σε ταυτόσημη μορφή και να υπογραφεί από τον πρόεδρο για να ενεργοποιηθεί (Reuters). Αρκετά μέτρα, ακόμη κι όταν γίνει νόμος, ξεκινούν 30 ημέρες αργότερα. Πρόκειται δηλαδή για συνέχεια του νομοσχεδίου που είχε ήδη ανησυχήσει τους Ευρωπαίους (To Brief), όχι για ενεργή κύρωση.

Δύο αριθμοί: 500% και 100%

Ο μηχανισμός δουλεύει σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο, σχεδόν συμβολικό, ο πρόεδρος υποχρεώνεται να ανεβάσει τους δασμούς στις άμεσες ρωσικές εισαγωγές στις ΗΠΑ έως 500% (Congress.gov). Επειδή όμως η Αμερική σχεδόν δεν αγοράζει πια ρωσικά προϊόντα, αυτός ο αριθμός χτυπάει τον αέρα. Η πραγματική δύναμη είναι στο δεύτερο επίπεδο: επιβαρύνσεις έως 100% στις εισαγωγές από τις πέντε μεγαλύτερες χώρες που αγοράζουν ρωσικό αργό ή αέριο, καθώς και από όσες διευκολύνουν την παράκαμψη (CBS).

Και εδώ φαίνεται ποιος πραγματικά εκτίθεται. Τον Ιούνιο του 2026 η ενέργεια εξακολουθούσε να τροφοδοτεί τα ρωσικά ταμεία με 734 εκατ. ευρώ την ημέρα. Η Κίνα αγόρασε ρωσικά καύσιμα αξίας 7,3 δισ. ευρώ μέσα σε έναν μήνα, η Ινδία 5,5 δισ. (CREA). Στο αργό ειδικά, η Κίνα απορροφά το 50% και η Ινδία το 36% των ρωσικών εξαγωγών. Ο Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ, ο συν-συντάκτης του νόμου, το είπε ωμά: οι βασικοί αγοραστές «είναι στην πραγματικότητα η Κίνα και η Ινδία». Το νομοσχέδιο δεν χτυπά τη Μόσχα. Μεταφέρει το κόστος στους πελάτες της.

Καμία από τις δύο δεν δείχνει διάθεση να υποχωρήσει. Το Πεκίνο, με τον εκπρόσωπο Λιν Τζιάν, χαρακτήρισε τις κυρώσεις παράνομα μονομερή μέτρα χωρίς εντολή ΟΗΕ και δεσμεύτηκε να προστατεύσει τις εταιρείες του (Global Times). Το Νέο Δελχί μιλά για «εθνικές προτεραιότητες» και ενεργειακές ανάγκες 1,4 δισ. ανθρώπων, ενώ ο υπουργός Εμπορίου Πιγιούς Γκόγιαλ απέρριψε το σενάριο του δασμού 100% ως «εικασία» (India Today).

Οι δασμοί, όμως, είναι μόνο η μία λεπίδα. Το κείμενο βάζει για πρώτη φορά στο στόχαστρο και τον «σκιώδη στόλο», το δίκτυο γερασμένων δεξαμενόπλοιων με αδιαφανή ιδιοκτησία και αμφίβολη ασφάλιση που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο κρύβοντας προέλευση και προορισμό. Επιτρέπει κυρώσεις όχι μόνο στα ίδια τα πλοία, αλλά και στους διαχειριστές, τους μεσίτες και τους ασφαλιστές πίσω από αυτά (SFRC). Η ανάγκη είναι υπαρκτή: το 54% του ρωσικού θαλάσσιου πετρελαίου κινήθηκε τον Ιούνιο με ήδη κυρωμένα τέτοια τάνκερ (CREA).

Η βαλβίδα διαφυγής

Εδώ η απειλή συναντά την πραγματικότητα. Το κείμενο δίνει στον πρόεδρο ευρύτατη εξουσία να παγώσει κάθε δασμό ή κύρωση αν πιστοποιήσει ότι εξυπηρετεί το «εθνικό συμφέρον» των ΗΠΑ (The Hill). Δεν είναι λεπτομέρεια. Ο Ντόναλντ Τραμπ διαπραγματεύτηκε ακριβώς αυτή τη διακριτική ευχέρεια, μαζί με δασμολογικές εξουσίες κατά του Ιράν. Το Atlantic Council προειδοποιεί για το χειρότερο σενάριο, «ευρείς δασμοί» που ακολουθούνται από «εκτεταμένες εξαιρέσεις», κάτι που θα υπονόμευε την ίδια την αποτρεπτική αξία του νόμου (Atlantic Council).

Το ενεργειακό αποτύπωμα δεν σταματά στις αγορές της Ασίας. Φτάνει και στη Μεσόγειο. Δεν εντοπίστηκε δημόσια τεκμηρίωση για άμεση ελληνική αγορά ρωσικού αργού. Η πραγματική έκθεση είναι έμμεση και περνά από το diesel: η Ρωσία είναι ο δεύτερος εξαγωγέας του παγκοσμίως, και αν φύγουν φορτία της, σφίγγει όλη η μεσογειακή αγορά και ανεβαίνει το κόστος στην αντλία (S&P Global). Το κρίσιμο, όμως, μένει πολιτικό. Η Γερουσία έδωσε στον Τραμπ ένα φορτωμένο όπλο μαζί με το δικαίωμα να μην το χρησιμοποιήσει ποτέ. Πόσο απέχει η απειλή των 100% από την εφαρμογή της θα το κρίνει ο ίδιος ο πρόεδρος, όχι το κείμενο του νόμου.