Γαλλικό fund αγοράζει την πλειοψηφία στο καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου

Το πιο φιλόδοξο έργο ηλεκτρικής υποδομής της Ανατολικής Μεσογείου, ένα υποθαλάσσιο καλώδιο 1.900 εκατ. ευρώ που θα συνδέσει για πρώτη φορά την Κύπρο με το ευρωπαϊκό δίκτυο, άλλαξε χθες ιδιοκτήτη. Στο Μέγαρο Μαξίμου, στις 5 Αυγούστου, το γαλλικό επενδυτικό fund Meridiam υπέγραψε την είσοδό του ως πλειοψηφικού μετόχου, άνω του 50%, στην Great Sea Interconnector, με τον ΑΔΜΗΕ να υποχωρεί σε στρατηγικό μειοψηφικό εταίρο (ProtoThema). Ο Κυριάκος Μητσοτάκης το χαρακτήρισε «ψήφο εμπιστοσύνης» στον ελληνικό ενεργειακό τομέα (Cyprus Mail).

Εδώ ξεκινά όμως το παράδοξο. Αλλάζει ο μεγαλομέτοχος ενός στρατηγικού έργου, αλλά το ποσοστό, το τίμημα και οι εξουσίες διοίκησης παραμένουν κρυφά. Η ίδια η Meridiam επιβεβαίωσε μόνο ότι υπογράφηκαν συμφωνίες που «formalize» την είσοδό της ως majority shareholder, χωρίς term sheet (Meridiam). Το μόνο νούμερο που κυκλοφόρησε, ένα 66%, εμφανίστηκε σε μία μόνο πηγή και παραμένει ανεπιβεβαίωτο (Mononews). Δεν δημοσιοποιήθηκε τίμημα, ούτε αν η Meridiam αγοράζει υφιστάμενες μετοχές του ΑΔΜΗΕ ή βάζει νέο κεφάλαιο. Ακριβώς επειδή αυτοί οι όροι μένουν αδημοσίευτοι, παραμένει ασαφές ποιος ελέγχει πραγματικά το έργο.

Η υπόθεση περνά έτσι από έναν έλεγχο αξιοπιστίας σε τρεις διαδοχικές δοκιμές. Η πρώτη είναι το χρήμα. Η Meridiam δεν είναι διαχειριστής δικτύου σαν τον ΑΔΜΗΕ, αλλά γαλλικός επενδυτής υποδομών με πάνω από 23 δισ. ευρώ υπό διαχείριση και μοντέλο μακροχρόνιας κατοχής. Φέρνει «υπομονετικό κεφάλαιο» και εμπειρία στο να κάνει bankable δύσκολα έργα, όπως το καλώδιο NeuConnect Βρετανίας-Γερμανίας. Δεν φέρνει όμως το κλειδί. Το έργο έχει πραγματική ευρωπαϊκή στήριξη, περίπου 658 εκατ. ευρώ επιχορήγηση από το Connecting Europe Facility (European Commission). Αλλά η επιχορήγηση δεν είναι δάνειο. Το μεγάλο δανειακό κομμάτι, μια χρηματοδότηση έως 1 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, παραμένει αίτημα υπό αξιολόγηση, όχι υπογεγραμμένο (To Vima). Δεν υπάρχει οριστική χρηματοδοτική συμφωνία (financial close). Με απλά λόγια, η Meridiam κάνει το έργο πιο πιστευτό στους δανειστές, όχι ακόμη τραπεζικά ώριμο.

Η δεύτερη δοκιμή είναι οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες, και εκεί κρύβεται η Κύπρος. Η Λευκωσία δεν εμφανίζεται καν ως συμβαλλόμενο μέρος στη νέα συμφωνία. Ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός κρατά σκληρή γραμμή: η καταβολή της πρώτης ετήσιας δόσης των 25 εκατ. ευρώ εξαρτάται από τη βιωσιμότητα και από το αν πράγματι θα πέσουν οι τιμές ρεύματος, ενώ έχει επικαλεστεί μελέτες που κρίνουν το έργο μη βιώσιμο υπό τους ισχύοντες όρους (Cyprus Mail). Το ζήτημα δεν είναι αν θα ανέβουν αυτόματα οι λογαριασμοί. Ο μηχανισμός είναι τριών σταδίων: πρώτα αφαιρούνται οι επιχορηγήσεις, μετά τα έσοδα από τη διασυνοριακή δυναμικότητα, και μόνο το υπόλοιπο περνά σε εθνικές χρεώσεις δικτύου (EUR-Lex). Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιο κόστος θα κριθεί «εύλογο» ώστε να ανακτηθεί ρυθμιστικά αν το έργο μείνει μισό.

Η τρίτη δοκιμή είναι η ίδια η θάλασσα. Η μόνη υλική επανεκκίνηση που τεκμηριώνεται τώρα είναι μια τριμερής συμφωνία ΑΔΜΗΕ-GSI-Nexans για τις έρευνες βυθού, όχι πλήρης εντολή εκτέλεσης του έργου (full notice to proceed). Το ίδιο το Project Argus του ΑΔΜΗΕ καταγράφει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 επενδύσεις 301,4 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 251,4 εκατ. πληρωμένα στον κατασκευαστή, και 513 χλμ. καλωδίου ολοκληρωμένα, αλλά ρητά καμία τέτοια εντολή προς τη Nexans (ΑΔΜΗΕ Holding). Η ίδια η Nexans, που είχε βάλει το έργο σε στάση αναμονής (To Brief), ξεκαθάρισε ότι το guidance της για το 2026 δεν προϋποθέτει εκτέλεση του GSI μέσα στη χρονιά (Nexans).

Αυτές οι έρευνες είναι το πιο επικίνδυνο βήμα. Τον Ιούλιο του 2024, όταν το ερευνητικό Ievoli Relume επιχείρησε νοτιοανατολικά της Κάσου, η Τουρκία απάντησε με πολεμικά πλοία και οι εργασίες δεν ολοκληρώθηκαν (DW). Η νέα τριμερής ξαναβάζει το βήμα στο τραπέζι. Πλέον όμως απαιτεί ναυτιλιακή κάλυψη, συνοδεία και πολιτική απόφαση αποδοχής ρίσκου.

Η συμφωνία της 5ης Αυγούστου, λοιπόν, άλλαξε τον μέτοχο, όχι ακόμη την ικανότητα του έργου να αντέξει μια νέα τουρκική παρεμπόδιση.