Γαλλία: μισό εκατομμύριο στον δρόμο, λιγότεροι καθηγητές

Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου η φωτιά κατέστρεψε μεγάλο μέρος του δημαρχείου της Λιμόζ. Την ίδια ημέρα στη Λυών κάηκε το τουριστικό γραφείο της πλατείας Μπελκούρ, και στη Μασσαλία μια ομάδα μπήκε για λίγο στο δημαρχείο (AFP/Boursorama). Όλα αυτά έγιναν στο περιθώριο μιας κινητοποίησης που ξεκίνησε από τα γαλλικά λύκεια και έγινε πανεθνική διαμαρτυρία για την ακρίβεια και τις δημόσιες υπηρεσίες. Η κυβέρνηση υποσχέθηκε διάλογο, ενώ ο προϋπολογισμός που συζητείται μειώνει τις θέσεις εκπαιδευτικών.

Οι πορείες πίσω από τις φωτιές

Οι καταστροφές δεν δείχνουν ολόκληρη την ημέρα. Το επιτόπιο ρεπορτάζ περιγράφει κυρίως ειρηνικές πορείες, από τις οποίες αποσπάστηκαν ομάδες που συγκρούστηκαν με την αστυνομία και λεηλάτησαν καταστήματα (Le Monde). Στο Παρίσι, ένα τμήμα της πορείας έφτασε στην πλατεία Κλισί χωρίς επεισόδια. Γύρω από την πλατεία Δημοκρατίας ξέσπασαν συγκρούσεις, φωτιές και λεηλασίες, που επαναλήφθηκαν σε μικρότερη κλίμακα την Κυριακή (France 24).

Το υπουργείο Εσωτερικών υπολόγισε 550.000 διαδηλωτές σε όλη τη χώρα. Οι διοργανωτές μίλησαν για 800.000 (RFI). Ακόμη και με τη χαμηλότερη εκτίμηση, πάνω από μισό εκατομμύριο άνθρωποι βγήκαν στον δρόμο την ίδια ημέρα.

Ο νεότερος απολογισμός που αποδίδεται στο υπουργείο καταγράφει 2.397 συλλήψεις ή προσαγωγές και 997 τραυματίες αστυνομικούς και χωροφύλακες, από τους οποίους επτά τραυματίστηκαν σοβαρά (RFI). Οι συλλήψεις δεν θα οδηγήσουν κατ' ανάγκη σε ισάριθμες διώξεις. Ο αριθμός των τραυματιών, επίσης, δεν περιλαμβάνει τους πολίτες που τραυματίστηκαν.

Πώς βρέθηκαν όλοι στον ίδιο δρόμο

Τα αιτήματα συναντήθηκαν χωρίς κοινή οργάνωση. Το κάλεσμα για τα ακριβά καύσιμα και το κόστος ζωής κυκλοφορούσε ήδη από τον Σεπτέμβριο. Οι μαθητικές οργανώσεις προσχώρησαν αργότερα. Ζητούσαν περισσότερους καθηγητές, καλύτερα σχολικά κτίρια και αλλαγές στο Parcoursup, το σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Η CGT, μία από τις μεγάλες εργατικές συνομοσπονδίες της χώρας, πρόσθεσε τους μισθούς, τις συντάξεις και τις δημόσιες υπηρεσίες (Franceinfo).

Κοινό έδαφος έγιναν οι τιμές. Τον Σεπτέμβριο η γαλλική στατιστική υπηρεσία Insee κατέγραψε ετήσια αύξηση 36,2% στα πετρελαιοειδή, με τον γενικό πληθωρισμό στο 3,1% (Insee). Στις πορείες, οι διαδηλωτές συνέδεαν το ρεζερβουάρ με τον μισθό, το νοίκι και τις υπηρεσίες που λείπουν (Franceinfo, επιτόπιο ρεπορτάζ).

Η σύγκλιση είχε όμως και όρια, που φάνηκαν στις διαδρομές, όπως είχαμε καταγράψει (To Brief). Στο Παρίσι οι μαθητές πορεύτηκαν χωριστά από τα «Κίτρινα Γιλέκα» και τα συνδικάτα. Η κλίμακα αποδεικνύει ότι πολλοί θυμωμένοι άνθρωποι βγήκαν στον δρόμο την ίδια ημέρα. Δεν αποδεικνύει ότι σχηματίστηκε συμμαχία.

Η αστυνόμευση άνοιξε δεύτερο μέτωπο. Στις 5 Οκτωβρίου ένας 15χρονος ακρωτηριάστηκε στη Λανς, και η κυβέρνηση ανέστειλε στις μαθητικές πορείες την εκτοξευόμενη χειροβομβίδα ASSD. Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νιούνες προειδοποίησε ωστόσο ότι σε σοβαρές ταραχές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμη και χειροβομβίδες κρότου (RTL). Στις 17 Οκτωβρίου, στο Σεντ-Ετιέν ένας 17χρονος έχασε το χέρι του και στη Μιλούζ μια 17χρονη έχασε το μάτι της. Για τις δύο υποθέσεις άνοιξαν έρευνες, αλλά δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί με ποιο μέσο τραυματίστηκαν (Le Figaro).

Τι απάντησε πράγματι η εξουσία

Στο διάγγελμα της Κυριακής ο Εμανουέλ Μακρόν ξεχώρισε όσους έχουν νόμιμα αιτήματα από όσους λεηλάτησαν. Ανέθεσε στην κυβέρνηση να συζητήσει μέσα στην εβδομάδα με μαθητές, εκπαιδευτικούς, συνδικάτα και αιρετούς. Απέδωσε μέρος της βίας στην άκρα αριστερά, ισχυρισμό που το επιτόπιο ρεπορτάζ δεν επιβεβαιώνει. Δεν ανακοίνωσε νέα ποσά ούτε νέες θέσεις για τα σχολεία (Ελιζέ).

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί δεσμεύτηκε ότι το κράτος θα συνδράμει στην ανοικοδόμηση του δημαρχείου της Λιμόζ (Ouest-France). Από τις 4 Οκτωβρίου εκκρεμεί η υπόσχεσή του να ανακοινώσει κοστολογημένες αποφάσεις για τα σχολεία ως το τέλος του μήνα (Υπουργείο Παιδείας).

Η υπόσχεση αυτή θα κριθεί στον προϋπολογισμό του 2027. Το σχέδιο αυξάνει τις πιστώσεις για τη σχολική εκπαίδευση από 64,4 σε 65,5 δισ. ευρώ, αλλά προβλέπει 1.588 λιγότερες μόνιμες θέσεις εκπαιδευτικών (Νομοσχέδιο προϋπολογισμού). Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι μαθητές θα είναι περίπου 180.000 λιγότεροι. Κατά τον υπουργό, μια αναλογική προσαρμογή θα απαιτούσε 9.600 καταργήσεις (Public Sénat). Οι επικριτές απαντούν ότι οι 3.000 αναπληρωτές που στάλθηκαν στα λύκεια προέρχονται από το υπάρχον προσωπικό. Θυμίζουν επίσης ότι το ίδιο το υπουργείο υπολόγιζε πως χρειάζονται περίπου 4.000 για να καλυφθούν οι χαμένες ώρες (Le Monde).

Η κινητοποίηση ξεκίνησε επειδή οι μαθητές έχαναν ώρες διδασκαλίας λόγω έλλειψης καθηγητών. Ως σήμερα η κυβέρνηση έχει υποσχεθεί διάλογο και χρήματα για να ξαναχτιστεί ένα δημαρχείο, ενώ ο προϋπολογισμός της προβλέπει λιγότερους καθηγητές.