Μαθητές και «Κίτρινα Γιλέκα» διαδήλωσαν μαζί στη Γαλλία

Ο προϋπολογισμός της γαλλικής κυβέρνησης για το 2027 αυξάνει τα κονδύλια για τα σχολεία και ταυτόχρονα προτείνει 1.588 λιγότερες μόνιμες θέσεις εκπαιδευτικών (Νομοσχέδιο προϋπολογισμού). Εδώ και εβδομάδες οι μαθητές κλείνουν λύκεια επειδή λείπουν καθηγητές (To Brief). Σήμερα, Σάββατο 17 Οκτωβρίου, διαδήλωσαν μαζί με συνδικάτα και «Κίτρινα Γιλέκα» (το κίνημα που γεννήθηκε από την οργή για τις τιμές των καυσίμων), σε πανεθνική ημέρα διαμαρτυρίας για την ακρίβεια (L'Est Républicain/AFP). Το κάλεσμα για την ακρίβεια υπήρχε πριν από τις μαθητικές κινητοποιήσεις, και οι μαθητές προσχώρησαν σε αυτό με τα δικά τους αιτήματα.

Περισσότερα χρήματα, λιγότεροι καθηγητές

Το νομοσχέδιο δίνει περίπου 65,5 δισ. ευρώ στη σχολική εκπαίδευση, από 64,4 δισ. φέτος. Η αύξηση είναι γύρω στο 1,7%, σχεδόν όσο ο πληθωρισμός 1,8% που η ίδια η κυβέρνηση περιμένει για το 2027 (Νομοσχέδιο). Αν αφαιρέσει κανείς την άνοδο των τιμών, τα χρήματα των σχολείων μένουν πρακτικά στάσιμα. Οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί λιγοστεύουν, ενώ προστίθενται 3.041 θέσεις εκπαιδευομένων, δηλαδή ανθρώπων που ακόμη μαθαίνουν τη δουλειά (Νομοσχέδιο).

Η κυβέρνηση επικαλείται τη μείωση του αριθμού των μαθητών που προβλέπει και την ανάγκη να μικρύνει το έλλειμμα. Η Γαλλία βρίσκεται σε ευρωπαϊκή διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, δηλαδή η Κομισιόν επιτηρεί τα οικονομικά της επειδή ξοδεύει πολύ περισσότερα απ' όσα εισπράττει. Η διαδικασία όμως δεν ορίζει περικοπές σε σχολικές θέσεις (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

Στις τάξεις, η έλλειψη φαίνεται στις ώρες μαθημάτων που χάνονται. Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ έστειλε περίπου 3.000 αναπληρωτές στα λύκεια με τα μεγαλύτερα κενά και ενέκρινε περίπου 900 προσλήψεις συμβασιούχων (Υπουργείο Παιδείας). Το ίδιο του το υπουργείο, πάντως, εκτιμούσε ότι για να καλυφθούν όλες οι χαμένες ώρες στα λύκεια χρειάζονταν περίπου 4.000 εκπαιδευτικοί (Le Monde).

Οι μαθητικές οργανώσεις δεν πείστηκαν. Αποχώρησαν από τη συνάντηση με τον υπουργό στις 15 Οκτωβρίου και ζήτησαν απαντήσεις από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Σεμπαστιέν Λεκορνί (France 24).

Πώς το σχολείο συνάντησε τη βενζίνη

Το κάλεσμα για τη σημερινή ημέρα κυκλοφορούσε στο διαδίκτυο από τον Σεπτέμβριο, με επίκεντρο τα καύσιμα και την ακρίβεια (ιστοσελίδα του καλέσματος). Οι μαθητές προσχώρησαν σε αυτό σταδιακά. Ήδη την 1η Οκτωβρίου ένας μαθητής στο Σεβράν μιλούσε δημόσια για κοινή συμμετοχή με τα «Κίτρινα Γιλέκα», και στις 13 Οκτωβρίου μαθητικές και φοιτητικές οργανώσεις κάλεσαν επίσημα στη διαδήλωση (Le Figaro). Ο πρόεδρος της μαθητικής οργάνωσης Union syndicale lycéenne, Ριάντ Ρανί, ζήτησε ρητά από τους μαθητές να συμμετάσχουν.

Η ακρίβεια που ξεκίνησε την κινητοποίηση αφορά κυρίως τα καύσιμα. Τον Σεπτέμβριο ο πληθωρισμός ήταν 3,1%. Τα πετρελαιοειδή όμως είχαν ακριβύνει 36,2% σε έναν χρόνο, ενώ τα τρόφιμα μόλις 1,4% (Insee). Η πίεση πέφτει λοιπόν βαρύτερα σε όποιον δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αυτοκίνητο. Η γαλλική στατιστική υπηρεσία δείχνει ότι τα φτωχότερα νοικοκυριά και όσα ζουν σε απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές επιβαρύνονται περισσότερο από το κόστος των καυσίμων (Insee).

Στον δρόμο, οι ομάδες συμμετείχαν μαζί αλλά διατήρησαν τις δικές τους οργανώσεις. Στο Παρίσι δηλώθηκαν δύο διαδρομές, μία για μαθητές και φοιτητές και μία για «Κίτρινα Γιλέκα» και συνδικαλιστές, ενώ σε συμμετοχή κάλεσε και η αγροτική οργάνωση Confédération paysanne (Ici). Η συνδικαλιστική συνομοσπονδία CGT έβαλε στο κέντρο τους μισθούς, και η επικεφαλής της Σοφί Μπινέ ζήτησε να βρεθούν πόροι από τις μεγάλες επιχειρήσεις και τους πλούσιους (CGT). Τα αιτήματα διέφεραν, αλλά όλοι ρωτούσαν ποιος πληρώνει όταν το κράτος περιορίζει τις δημόσιες δαπάνες και τα νοικοκυριά πληρώνουν ακριβότερα καύσιμα.

Τι δείχνουν οι πρώτοι αριθμοί

Γύρω στο μεσημέρι, το υπουργείο Εσωτερικών μετρούσε 32.800 συμμετέχοντες εκτός Παρισιού. Στις 15:00, οι συλλήψεις σε όλη τη χώρα είχαν φτάσει τις 272 (Franceinfo). Στη μεγάλη μαθητική ημέρα της 6ης Οκτωβρίου, οι αρχές είχαν μετρήσει 266.000 διαδηλωτές και οι διοργανωτές 450.000 (Le Monde, 6/10). Οι δύο αριθμοί δεν συγκρίνονται, γιατί ο σημερινός μετρά μόνο ως το μεσημέρι και αφήνει έξω την πρωτεύουσα. Τελικός εθνικός απολογισμός δεν είχε δημοσιευτεί, άρα δεν ξέρουμε ακόμη πόσο μεγάλη ήταν η κοινή κινητοποίηση. Στο Παρίσι η αστυνομία έριξε επανειλημμένα δακρυγόνα στην πλατεία της Δημοκρατίας, και στη Μασσαλία δεκάδες διαδηλωτές μπήκαν για λίγο στο δημαρχείο (AP).

Η επόμενη κρίσιμη στιγμή είναι ο προϋπολογισμός. Ο Λεκορνί έχει υποσχεθεί κοστολογημένες αποφάσεις για τα σχολεία ως τα τέλη Οκτωβρίου (France 24), την ώρα που η Εθνοσυνέλευση συζητά το νομοσχέδιο. Οι 3.000 αναπληρωτές του Ζεφρέ δεν είναι νέες προσλήψεις, αλλά μόνιμοι εκπαιδευτικοί που ήδη υπήρχαν και τώρα μετακινούνται (Υπουργείο Παιδείας). Γι' αυτό οι 1.588 θέσεις που κόβει το νομοσχέδιο (Νομοσχέδιο προϋπολογισμού) θα δείξουν αν η κυβέρνηση απαντά στους μαθητές με νέους καθηγητές ή μόνο μετακινεί όσους ήδη έχει.