Σε ενιαίο ψηφιακό φάκελο 27 επιδόματα

Από τις 4 Ιουνίου το κράτος αποκτά για πρώτη φορά ενιαία εικόνα του ποιος παίρνει ποιο επίδομα, από ποιον φορέα και με ποια ροή πληρωμών. Το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων (ΕΜΠΕ) ξεκινά πιλοτικά με 27 παροχές, ένα συνολικό ποσό που εκτιμάται στα 13 δισ. ευρώ ετησίως, παρότι το ακριβές λογιστικό κόστος των 27 πιλοτικών παροχών δεν έχει ακόμα αποτυπωθεί επίσημα (News247, Newsit). Πίσω από τους τίτλους περί «μικροσκοπίου» και «φακελώματος», το ΕΜΠΕ είναι ο σύνδεσμος που έλειπε ανάμεσα σε αρχεία που μέχρι σήμερα δεν μιλούσαν μεταξύ τους.

Τι είναι, ποιος το κρατά

Η νομική βάση είναι η ΚΥΑ 70747/2026, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β’ 3000/27.05.2026 (Forin). Θεσμικά, το Μητρώο στεγάζεται στη Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας. Στην πράξη, η τεχνική ανάπτυξη και λειτουργία πέφτει στην ΑΑΔΕ, και η πρόσβαση γίνεται από εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους μέσω gov.gr (Ethnos). Η πιλοτική φάση τρέχει έως 30 Σεπτεμβρίου 2026, με συμμετοχή ΟΠΕΚΑ, ΔΥΠΑ, ΕΕΤΑΑ και του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής (Enikos).

Στην πράξη, ο «ηλεκτρονικός φάκελος» είναι ένα ενιαίο ψηφιακό πεδίο που αντλεί αυτόματα ταυτοποιητικά στοιχεία, εισόδημα και ιστορικό πληρωμών από την ΑΑΔΕ, το Μητρώο Πολιτών και την ΗΔΙΚΑ (Newsbomb). Έτσι ο φάκελος δεν ξαναχτίζεται κάθε φορά για κάθε επίδομα.

Τι αλλάζει στην πράξη για τον δικαιούχο

Μικρότερα πράγματα απ’ όσα φοβούνται οι περισσότεροι. Καμία νέα αίτηση δεν χρειάζεται επειδή ξεκινά το Μητρώο. Δεν έχει ανακοινωθεί δημόσια οθόνη όπου ο πολίτης βλέπει τον δικό του φάκελο, ούτε άμεση αλλαγή κριτηρίων ή ποσών. Η πιλοτική φάση είναι κυρίως διοικητική: συγκεντρώνει και διασταυρώνει δεδομένα (Iefimerida).

Μόνο τον Μάιο του 2026, ο ΟΠΕΚΑ πλήρωσε 275,1 εκατ. ευρώ σε 460.803 δικαιούχους επιδόματος παιδιού, 172.145 επιδόματος στέγασης, 145.229 Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και 208.759 αναπηρικών επιδομάτων (ΕΡΤ). Αυτοί οι αριθμοί επικαλύπτονται. Νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα συχνά λαμβάνουν τρία ή τέσσερα μικρά επιδόματα ταυτόχρονα, χωρίς κανείς, μέχρι σήμερα, να έχει συνολική εικόνα.

Το κρίσιμο κενό: η ΚΥΑ δεν περιγράφει ενιαία διαδικασία ένστασης για λάθος διασταύρωσης από το ίδιο το Μητρώο. Αν εμφανιστεί ασυμφωνία, ο πολίτης θα πρέπει να διορθώσει το πηγαίο μητρώο (π.χ. ΑΑΔΕ ή ΕΛΣΤΑΤ) και να ξανατρέξει στον επιμέρους φορέα. Τα δικαιώματα του GDPR (πρόσβαση, διόρθωση, ανθρώπινη παρέμβαση σε αυτοματοποιημένη αρνητική απόφαση) ισχύουν (EUR-Lex), αλλά η ταχύτητα διόρθωσης είναι το ζητούμενο.

Καλύτερη στόχευση ή πολιτικό άλλοθι περικοπών;

Και τα δύο είναι πιθανά. Το επιχείρημα υπέρ είναι ισχυρό: όταν το κράτος βλέπει διπλοπληρωμές, επικαλύψεις και κενά κάλυψης σε μία εικόνα, μπορεί να σχεδιάσει πολιτική αντί να δουλεύει στα τυφλά. Όπως αποδεικνύουν οι 22 συλλήψεις για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Κρήτη (To Brief), η απουσία ψηφιακών διασταυρώσεων αφήνει τυφλά σημεία που κοστίζουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε ευρωπαϊκά πρόστιμα.

Το αντεπιχείρημα έχει διεθνή τεκμηρίωση. Στην Ολλανδία, η επιθετική αυτοματοποιημένη χρήση δεδομένων στο σκάνδαλο επιδομάτων παιδικής φροντίδας οδήγησε σε παραίτηση κυβέρνησης και χιλιάδες οικογένειες που πάλεψαν επί χρόνια για αποκατάσταση (The Spinoff). Το βελγικό Crossroads Bank, αντίθετα, λειτουργεί ως κόμβος ανταλλαγής, ποτέ ως αυτόματος κριτής δικαιώματος (FPS Economy).

Γιατί τώρα; Η Κομισιόν προβλέπει πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 1,7% του ΑΕΠ το 2025 (Capital), ενώ το ΔΝΤ μιλά για πρωτογενή πλεονάσματα κοντά στο 5% του ΑΕΠ (IMF). Παράλληλα, οι δαπάνες του τετραμήνου Ιαν-Απρ 2026 ανέβηκαν στα 21,6 δισ. από 19,8 δισ. ένα χρόνο πριν (Τράπεζα της Ελλάδος). Ο δημοσιονομικός χώρος υπάρχει, αλλά πιέζεται. Το Μητρώο δίνει στο ΥΠΟΙΚ ένα εργαλείο τεκμηρίωσης ότι κάθε ευρώ πάει στοχευμένα.

Στις 30 Σεπτεμβρίου, το Υπουργείο Οικονομικών πιθανότατα θα ανακοινώσει τις εξοικονομήσεις από τις διπλοπληρωμές. Το πραγματικό στοίχημα, όμως, είναι αν θα δημοσιεύσει το «take-up rate»: πόσοι νόμιμοι δικαιούχοι κόπηκαν λόγω λάθους του αλγορίθμου διασταύρωσης, πόσες ενστάσεις δικαιώθηκαν, και πόσες μέρες έμειναν χωρίς εισόδημα μέχρι το κράτος να διορθώσει το δικό του λάθος.