Εμπρησμοί τζαμιών και 70 συλλήψεις στη Δυτική Όχθη

Δύο τζαμιά και δεκάδες σπίτια, οχήματα και χωράφια κάηκαν μέσα σε λίγες μέρες σε παλαιστινιακά χωριά γύρω από τη Νάμπλους. Είναι το πιο ορατό κύμα βίας εποίκων εδώ και μήνες στη Δυτική Όχθη, το κατεχόμενο έδαφος όπου κρίνεται στην πράξη αν απομένει χώρος για παλαιστινιακό κράτος. Το έναυσμα ήταν μια αιματηρή σύγκρουση στο χωριό Ταλ στις 24 Ιουλίου, που σε συνέχεια όσων είδαμε (To Brief) λειτούργησε ως καταλύτης: η κυβέρνηση Νετανιάχου αξιοποίησε το επεισόδιο για να εξαπολύσει μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση.

Στο υπό κατασκευή τέμενος al-Rahma στην Κούσρα κάηκαν ξυλεία και εξοπλισμός. Στο Κουρ, νότια της Τουλκαρέμ, πυρπολήθηκε δεύτερο τζαμί με ρατσιστικά συνθήματα στους τοίχους (The National). Ανατολικά της Ραμάλα, στην Ein Samia, έποικοι επιτέθηκαν σε μονάδα κοπής πέτρας, τραυμάτισαν εργάτες και έκαψαν βαριά μηχανήματα, ενώ στο Umm Safa στήθηκαν σκηνές νέου φυλακίου (Middle East Eye). Δεν χτυπιούνται τυχαίοι στόχοι. Χώροι λατρείας, κατοικίες και μέσα επιβίωσης, δηλαδή ακριβώς ό,τι κρατά μια κοινότητα πάνω στη γη της.

Δύο ταχύτητες επιβολής του νόμου

Εδώ βρίσκεται το κέντρο της ιστορίας. Απέναντι στην εποικιστική βία, την οποία η ανθρωπιστική υπηρεσία του ΟΗΕ (OCHA) περιγράφει ως «χωρίς προηγούμενο», με περίπου έξι επιθέσεις την ημέρα, η κρατική μηχανή κινήθηκε αστραπιαία, αλλά προς μία κατεύθυνση. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πάνω από 70 συλλήψεις Παλαιστινίων σε όλη τη Δυτική Όχθη, 11 στο Ταλ, περίπου 80 επιτόπιες ανακρίσεις εκεί και έρευνες σε πάνω από 300 σημεία στην Τζενίν (Times of Israel). Παλαιστινιακές πηγές ανεβάζουν τον αριθμό πάνω από 80, με τον δήμαρχο του Ταλ να μιλά για 70 κατοίκους που κρατήθηκαν σε πρόχειρο κέντρο ανακρίσεων στο πεδίο (Los Angeles Times).

Για τους εποίκους, η εικόνα είναι διαφορετική. Υπάρχουν μεμονωμένες συλλήψεις, όπως τεσσάρων μετά από επίθεση σε δημοσιογράφους νωρίτερα τον μήνα (CNN), αλλά η κλίμακα δεν αντιστοιχεί καθόλου στην καθημερινότητα των επιθέσεων. Η ασυμμετρία δεν είναι λεπτομέρεια. Ο ένας πληθυσμός ζει κάτω από συνεχή, οργανωμένη δυνατότητα καταναγκασμού. Ο άλλος δρα μέσα σε περιβάλλον προστασίας ή ανοχής. Κράτος και έποικοι λειτουργούν συμπληρωματικά, όχι αντιθετικά.

Η «ασφάλεια» που φτιάχνει χάρτη

Το πιο κρίσιμο εύρημα είναι ότι η απάντηση δεν ήταν μόνο στρατιωτική. Παράλληλα με τις συλλήψεις, τα σημεία ελέγχου (checkpoints) και το κλείσιμο των εισόδων της Νάμπλους, ήρθε κατεδάφιση σπιτιού φερόμενου δράστη, ανάκληση αδειών εργασίας και επιτάχυνση της νομιμοποίησης αγροτικών φυλακίων (The National). Ισραηλινά ρεπορτάζ κάνουν λόγο για τέσσερα νέα παράνομα φυλάκια, πρόχειρες εγκαταστάσεις εποίκων, γύρω από το σημείο των συγκρούσεων (Jerusalem Post). Με άλλα λόγια, το ίδιο επεισόδιο που παρουσιάζεται ως ζήτημα «ασφάλειας» παράγει εδαφικά τετελεσμένα.

Αυτό κουμπώνει με μοτίβο που τεκμηριώνεται εδώ και εβδομάδες. Η ισραηλινή κυβέρνηση είχε ανακοινώσει 1,3 δισ. σέκελ για 34 νέα σημεία εποικισμού, ενώ η διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ (EEAS) προειδοποιούσε ότι η επέκταση κατακερματίζει και απομονώνει τις παλαιστινιακές κοινότητες (EEAS). Η προσάρτηση στην πράξη δεν χρειάζεται νόμο προσάρτησης. Αλλάζει τον χάρτη μέσα από το ποιος κινείται, ποιος καλλιεργεί, ποιος χτίζει και ποιος προστατεύεται.

Η βία άνοιξε και εσωτερικό ισραηλινό μέτωπο. Στο Τελ Αβίβ η αστυνομία συνέλαβε εννέα διαδηλωτές σε κινητοποίηση κατά των εποίκων (Al Jazeera). Διεθνώς, όμως, τα εργαλεία πίεσης υπάρχουν αλλά μένουν στο ράφι. ΗΠΑ και ΕΕ διαθέτουν καθεστώτα κυρώσεων για βίαιους εποίκους από το 2024, χωρίς νέα ενεργοποίηση γι' αυτό το κύμα (Council of the EU). Η Ελλάδα, μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, συνυπέγραψε στις 29 Ιουνίου κοινή δήλωση καταδίκης με Δανία, Λετονία, Βρετανία και Γαλλία (Protothema), αλλά τίποτα με απτό κόστος.

Κάθε καμένο τζαμί και κάθε νέο φυλάκιο μεταφράζεται στην ίδια εξίσωση. Όσο η «ασφάλεια» παράγει φυλάκια και οι λέξεις της Δύσης δεν συνοδεύονται από κυρώσεις, η λύση των δύο κρατών δεν καταρρέει σε ένα τραπέζι διαπραγματεύσεων. Σβήνει, χωριό το χωριό, πάνω στον χάρτη.