Ελληνόκτητο τάνκερ χτυπήθηκε μέσα στην πετρελαϊκή έξοδο του Ιράκ

Ένα δεξαμενόπλοιο ελληνικών συμφερόντων με σημαία Παναμά, το New Andros, χτυπήθηκε χθες το πρωί σε ιρακινά χωρικά ύδατα και πήρε φωτιά. Και οι 22 ναυτικοί βγήκαν σώοι, η πυρκαγιά έσβησε, η ζημιά στο κύτος έμεινε μικρή και διαρροή δεν καταγράφηκε. Το βάρος όμως είναι αλλού: ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έφτασε πλέον σε ένα φορτωμένο εμπορικό πλοίο με δύο Έλληνες στη γέφυρα και στο μηχανοστάσιο.

Το χτύπημα σημειώθηκε γύρω στις 06:00 τοπική ώρα της Τετάρτης 9 Σεπτεμβρίου. Δύο Ιρακινοί λιμενικοί αξιωματούχοι είπαν στο Reuters ότι επρόκειτο για drone, ενώ ιρακινά σκάφη διάσωσης έσβησαν τη φωτιά (Baird Maritime). Το ελληνικό υπουργείο Ναυτιλίας επιβεβαίωσε ότι οι δύο Έλληνες ήταν ο πλοίαρχος και ο πρώτος μηχανικός, και ότι όλο το πλήρωμα ήταν καλά στην υγεία του (Euronews, ΕΡΤ). Το περιστατικό έρχεται μέσα σε έναν κύκλο πληγμάτων και αντιποίνων που κλιμακώνεται τις τελευταίες μέρες, τον ίδιο πόλεμο που έστειλε το Brent, τη διεθνή τιμή αναφοράς του αργού, πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι (To Brief).

Ένας κρίκος της ιρακινής ενεργειακής εξόδου

Εδώ κρύβεται το πιο ασυνήθιστο στοιχείο. Το New Andros δεν εκτελούσε κανονικό ταξίδι μεταφοράς. Σύμφωνα με το ιρακινό υπουργείο Πετρελαίου, ήταν ναυλωμένο από την κρατική Iraqi Oil Tankers Company και δούλευε ως πλωτή αποθήκη μαζούτ· οι λιμενικές πηγές του Reuters ανέβασαν το φορτίο του σε περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια (Baird Maritime).

Αυτό μετράει γιατί το Ιράκ ζει από αυτή την αλυσίδα. Ο υπουργός Πετρελαίου δήλωσε στις αρχές του μήνα ότι οι εξαγωγές είχαν φτάσει περίπου τα τρία εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (Shafaq News). Όταν φλέγεται μια πλωτή αποθήκη σε αυτόν τον διάδρομο, το διακύβευμα δεν είναι το φορτίο ενός εφοπλιστή αλλά η αξιοπιστία μιας εθνικής εξαγωγικής μηχανής.

Ποιος το χτύπησε; Εδώ σταματούν οι βεβαιότητες

Η αλληλουχία είναι πυκνή. Την προηγουμένη, στις 8 Σεπτεμβρίου, η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι κατέστρεψε πέντε ιρανικά τάνκερ, ως απάντηση σε δύο απόπειρες πυραυλικής επίθεσης κατά αμερικανικού πολεμικού (CENTCOM). Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε προειδοποιήσει ότι κάθε ιρανική απόπειρα κατά αμερικανικού πλοίου θα κοστίζει στην Τεχεράνη ένα τάνκερ (Guardian). Το επόμενο πρωί, οι Φρουροί της Επανάστασης, το επίλεκτο στρατιωτικό σώμα του ιρανικού καθεστώτος, ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν επιθέσεις σε δύο αμερικανικά πλοία και οκτώ τάνκερ (BBC Arabic).

Και όμως κανείς δεν κατονόμασε το New Andros. Το ιρακινό υπουργείο Πετρελαίου μιλά για πλήγμα «από άγνωστη πηγή» (El Balad). Η βρετανική UKMTO, η υπηρεσία που συγκεντρώνει αναφορές ασφαλείας της εμπορικής ναυτιλίας, κατέγραψε «βλήμα» άγνωστης προέλευσης μέσα σε πολλά περιστατικά της ίδιας νύχτας (Xinhua). Και η ιρανική ανακοίνωση αντιποίνων δεν αναφέρει το συγκεκριμένο πλοίο. Η χρονική σύνδεση εξηγεί γιατί ανεβαίνει η ένταση. Δεν αποδεικνύει ποιος πάτησε το κουμπί.

Για την Ελλάδα το διακύβευμα είναι απτό ανεξάρτητα από την ταυτότητα του δράστη. Ο ελληνόκτητος στόλος βρίσκεται ήδη μέσα σε αυτά τα νερά, και το κόστος είχε αρχίσει να μετριέται πριν από το New Andros: τα δρομολόγια μέσα από τα Στενά του Ορμούζ είχαν αραιώσει και οι ναύλοι είχαν εκτιναχθεί (Business Times, To Brief).

Ο πόλεμος στον Κόλπο έπαψε να ξεχωρίζει το «εχθρικό τάνκερ» από την υποδομή του εμπορίου: χτυπήθηκε μια πλωτή αποθήκη μαζούτ μέσα στην ίδια την ιρακινή εξαγωγική αλυσίδα. Όσο ο κύκλος αμερικανικών πληγμάτων και ιρανικών αντιποίνων μένει ανοιχτός, το επόμενο πλοίο που θα καεί αφορά την Αθήνα όποια σημαία κι αν υψώνει, όπως το New Andros με τον Έλληνα καπετάνιο στη γέφυρά του.