Εφετείο: 3.000 αγωγές κατά Meta και TikTok προχωρούν

Ένα αμερικανικό εφετείο έκρινε ότι πάνω από 3.000 αγωγές, που κατηγορούν τις μεγάλες πλατφόρμες πως σχεδίασαν εθιστικά προϊόντα βλαβερά για παιδιά, επιτρέπεται να εκδικαστούν. Δεν αποφάνθηκε ότι οι εταιρείες φταίνε. Λίγες μόλις μέρες νωρίτερα, δικαστήριο στο Νέο Μεξικό είχε υποχρεώσει τη Meta να καταβάλει 567 εκατ. δολάρια για βλάβες σε παιδιά (To Brief).

Η διάκριση μοιάζει τεχνική, όμως κρατά όλη την ουσία. Στις 10 Αυγούστου 2026, το Εφετείο του 9ου Περιφερειακού (Ninth Circuit) δεν έκρινε αν Meta, Google/YouTube, TikTok και Snap ευθύνονται για εθισμό ανηλίκων. Έκρινε κάτι στενότερο: ότι οι εταιρείες προσπάθησαν να σταματήσουν τη δίκη πολύ νωρίς, επικαλούμενες τον νόμο-ασπίδα του αμερικανικού διαδικτύου, το Section 230 (9th Circuit opinion, Axios).

Τι είναι ο νόμος-ασπίδα και γιατί δεν έπιασε τώρα

Το Section 230 λέει, απλά, ότι μια πλατφόρμα δεν αντιμετωπίζεται νομικά σαν συγγραφέας για όσα ανεβάζουν οι χρήστες της. Σκεφτείτε την σαν ένα τεράστιο περίπτερο με αφίσες τρίτων. Ο νόμος λέει ότι το περίπτερο δεν έγραψε τις αφίσες, άρα δεν ευθύνεται γι' αυτές. Οι εταιρείες πήγαν ένα βήμα πιο πέρα. Υποστήριξαν ότι η ασπίδα δεν είναι απλώς άμυνα, αλλά τους δίνει το δικαίωμα να μη δικαστούν καθόλου.

Εκεί το εφετείο τράβηξε τη γραμμή. Ο νόμος, έγραψε, είναι «άμυνα απέναντι στην ευθύνη, όχι ασυλία από το να δικαστείς» (9th Circuit opinion, CBS). Πρακτικά: η κουβέντα για το αν τελικά καλύπτει τις πλατφόρμες μπορεί να γίνει αργότερα, αφού χτιστεί ο φάκελος στοιχείων, όχι με ενδιάμεση έφεση που παγώνει τα πάντα. Γι' αυτό η προσφυγή κρίθηκε «πρόωρη» (The Hill).

Από τις «αφίσες» στον ίδιο τον χώρο

Η κρίσιμη μετατόπιση, αυτή που κρατά ζωντανές τις υποθέσεις, είναι ότι οι ενάγοντες δεν κατηγορούν πια τις αφίσες. Κατηγορούν τον χώρο: ότι το ίδιο το περίπτερο στήθηκε σαν μηχανισμός που σε κρατά μέσα όσο περισσότερο γίνεται. Στο στόχαστρο μπαίνει ο σχεδιασμός του προϊόντος: το infinite scroll, το autoplay, οι ειδοποιήσεις, οι αλγοριθμικές συστάσεις και οι αδύναμοι γονικοί έλεγχοι (Lawfare, FindLaw).

Το infinite scroll είναι σαν σακουλάκι πατατάκια που ξαναγεμίζει μόνο του. Αφαιρεί το φυσικό σημείο όπου θα σταματούσες. Το autoplay ξεκινά το επόμενο βίντεο πριν καν αποφασίσεις αν θέλεις κι άλλο. Οι ειδοποιήσεις σε τραβούν πίσω σαν κουδούνι, χωρίς να ξέρεις αν σε περιμένει κάτι σημαντικό. Το επιχείρημα των εναγόντων είναι ότι η υποχρέωση της εταιρείας μπορούσε να εκπληρωθεί χωρίς να αλλάξει ούτε μία ανάρτηση τρίτου.

Οι εταιρείες αντιτείνουν ότι πολλά από αυτά είναι, στην ουσία, οργάνωση περιεχομένου τρίτων, δηλαδή προστατευόμενη εκδοτική κρίση. Εδώ βρίσκεται η ανοιχτή γκρίζα ζώνη. Οι αλγοριθμικές συστάσεις και τα engagement loops δεν έχουν κλειδώσει οριστικά σε καμία πλευρά (UCLA Law Review).

Τι δεν αποδείχθηκε και τι ακολουθεί

Τίποτα από αυτά δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε πως τα social media προκαλούν βλάβη. Το εφετείο άφησε ανοιχτά τα ζητήματα αιτιότητας και αποζημίωσης. Και η επιστήμη παραμένει διχασμένη. Η Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ μιλά για «μικρές επιδράσεις και ασθενείς συσχετίσεις», με ισχυρότερο σήμα μόνο γύρω από την προβληματική χρήση, τη σύγκριση με άλλους και τη διαταραχή ύπνου, όχι στον απλό χρόνο οθόνης (National Academies, JRC).

Η κλίμακα δείχνει το βάρος, όχι την ετυμηγορία. Την 1η Ιουλίου 2026 εκκρεμούσαν 2.893 αγωγές, με 3.068 συνολικά κατατεθειμένες στην ομοσπονδιακή συγκέντρωση MDL 3047 (πολυπεριφερειακή δικαστική συνένωση παρόμοιων υποθέσεων) (GovInfo, de-amplify). Το επόμενο στάδιο δεν είναι ξανά το εφετείο, αλλά το πρωτοβάθμιο δικαστήριο. Επιλογή ενόρκων για την πρώτη μεγάλη υπόθεση στις 12 Αυγούστου, εναρκτήριες αγορεύσεις στις 18, επόμενη σειρά δικών τον Φεβρουάριο 2027 (Reuters via Yahoo).

Στο κινητό κανενός δεν αλλάζει τίποτα αύριο. Αυτό που άλλαξε είναι η θέση εκκίνησης. Οι ενάγοντες κέρδισαν το δικαίωμα να παρουσιάσουν τα στοιχεία τους. Το βάρος να αποδείξουν ότι ένα συγκεκριμένο σχεδιαστικό χαρακτηριστικό έβλαψε ένα συγκεκριμένο παιδί παραμένει ολόκληρο δικό τους.