Δικαστής στο Νέο Μεξικό διατάζει Meta: 567 εκατ. για θεραπεία παιδιών και αλλαγές

Τον Μάρτιο, ένορκοι στο Νέο Μεξικό είχαν ήδη κρίνει τη Meta ένοχη για έκθεση ανηλίκων σε κίνδυνο (To Brief). Στις 6 Αυγούστου 2026, ο ίδιος φάκελος έκλεισε με κάτι ασυνήθιστο: ένας δικαστής έδωσε στην εταιρεία μια λίστα. Πληρώστε 567 εκατ. δολάρια και αλλάξτε τον τρόπο που λειτουργούν το Facebook και το Instagram (AP).

Το ποσό δεν καταλήγει στο δημόσιο ταμείο. Τα 420 εκατ. δολάρια πάνε σε θεραπευτικές υπηρεσίες για νέους που έχουν ήδη πληγεί, και τα υπόλοιπα περίπου 147 εκατ. σε πρόληψη, προληπτικό εντοπισμό και ενημέρωση (KOB, Al Jazeera).

Η διάκριση με τα 375 εκατ. του Μαρτίου δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια. Εκείνο το ποσό ήταν αστικές κυρώσεις για παραβίαση του νόμου περί αθέμιτων πρακτικών, δηλαδή ποινή (CNBC). Τα νέα 567 εκατ. είναι ταμείο αποκατάστασης, abatement fund. Η αναλογία που ξεκλειδώνει τη διαφορά: όταν ένα δικαστήριο κρίνει ότι ένα εργοστάσιο μόλυνε ένα ποτάμι, δεν σταματά στο πρόστιμο. Υποχρεώνει τον υπαίτιο να πληρώσει και το καθάρισμα. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι οι πλατφόρμες της Meta ήταν «σημαντικός συντελεστής» στην κρίση ψυχικής υγείας των νέων της πολιτείας, όχι η μόνη αιτία, και μέτρησε τη βλάβη ως δημόσιο κόστος που βαραίνει σχολεία, οικογένειες και νοσοκομεία (New Mexico Courts PDF, BBC).

Πέντε χρόνια κάτω από επιτήρηση

Γι' αυτό η πενταετής εντολή μετράει περισσότερο από την πληρωμή. Η Meta δεν βγάζει απλώς μια επιταγή. Υποχρεώνεται να λειτουργεί διαφορετικά και να το αποδεικνύει με γραπτές αναφορές συμμόρφωσης δύο φορές τον χρόνο, κάθε 30 Ιουνίου και 31 Δεκεμβρίου, προς το δικαστήριο και την πολιτεία (Quartz).

Οι αλλαγές αφορούν μόνο το Facebook και το Instagram στο Νέο Μεξικό. Το WhatsApp εξαιρέθηκε. Και είναι απτές. Οι λογαριασμοί κάτω των 18 δεν μπορούν να χρησιμοποιούν τις εφαρμογές πάνω από 90 ώρες τον μήνα σωρευτικά. Τα like counts για ανηλίκους κρύβονται από προεπιλογή, και ξεκλειδώνουν μόνο με άδεια γονέα. Οι λογαριασμοί χρηστών κάτω των 13 διαγράφονται μαζί με όλα τα προσωπικά τους δεδομένα, δεν απενεργοποιούνται απλώς (New Mexico Courts PDF, ABC News/AP).

Όλα αυτά όμως πατούν πάνω σε ένα προαπαιτούμενο: το age assurance. Δεν είναι το «δείξε ταυτότητα για να μπεις». Είναι όλο το σύστημα με το οποίο μια πλατφόρμα εκτιμά πόσο πιθανό είναι ένας χρήστης να είναι παιδί. Σκεφτείτε τον πορτιέρη. Η επαλήθευση είναι όταν ζητά ταυτότητα. Η εκτίμηση είναι όταν κοιτά αν κάποιος «μοιάζει» αρκετά μεγάλος και ζητά δεύτερο έλεγχο σε αμφιβολία. Το δικαστήριο το έβαλε στο κέντρο επειδή κάθε άλλη προστασία κρέμεται από αυτό: αν η πλατφόρμα δεν ξέρει ότι μιλά με παιδί, δεν μπορεί να εφαρμόσει τίποτα άλλο (PBS/AP, OPC Canada). Η εντολή δίνει στη Meta δύο χρόνια για να φτιάξει ειδικό μοντέλο πρόβλεψης για χρήστες κάτω των 13, και 30 ημέρες προθεσμία στον χρήστη να αποδείξει ηλικία πριν ο ύποπτος λογαριασμός σημειωθεί για διαγραφή.

Πού στέκει πιο δύσκολα η υπόθεση

Τα ισχυρότερα στοιχεία της πολιτείας δεν ήταν το αόριστο «τα social media βλάπτουν τα παιδιά». Ήταν συγκεκριμένες αποτυχίες: υπό κάλυψη έρευνα με λογαριασμούς-δολώματα που δέχθηκαν σεξουαλικές προσεγγίσεις, και εσωτερικά έγγραφα όπου το 16% των χρηστών του Instagram ανέφερε έκθεση σε ανεπιθύμητο σεξουαλικό περιεχόμενο μέσα σε μία εβδομάδα (BBC, The Guardian). Τα στοιχεία για αιτιότητα, όμως, είναι λιγότερο πειστικά. Οι National Academies καταλήγουν ότι η βιβλιογραφία δείχνει μικρές, αδύναμες συσχετίσεις και δεν στηρίζει το συμπέρασμα ότι τα social media προκαλούν, από μόνα τους, την εφηβική κρίση ψυχικής υγείας (National Academies, JRC).

Η Meta δήλωσε ότι διαφωνεί και θα ασκήσει έφεση (Le Monde/AFP). Και η ίδια η απόφαση αφήνει πόρτα ανοιχτή: η πενταετία «παγώνει» όσο εκκρεμεί έφεση, αν η εταιρεία καταθέσει εγγύηση (New Mexico Courts PDF). Το ερώτημα δεν είναι αν η Meta θα πληρώσει τα 942 εκατ. Είναι αν αυτές οι αλλαγές στον σχεδιασμό θα ισχύσουν όταν κριθεί η έφεση, και πόσες άλλες πλατφόρμες θα προλάβουν να τις αντιγράψουν πριν αναγκαστούν.