Δύο γενικοί γραμματείς παραιτήθηκαν σε τρεις ημέρες, καθώς η υπόθεση των πολεοδομιών ανεβαίνει στα υπουργεία

Σε λιγότερο από μία εβδομάδα, δύο γενικοί γραμματείς αποχώρησαν καθώς η δικογραφία για το κύκλωμα διαφθοράς στις πολεοδομίες της Αττικής διευρύνεται, μεταφέροντας την υπόθεση από τα δημοτικά γκισέ στα κεντρικά γνωμοδοτικά συμβούλια (To Brief). Το νέο στοιχείο τώρα είναι ποια ακριβώς θέση κατείχε ο δεύτερος που έφυγε. Ο Γιώργος Διδασκάλου, που παραιτήθηκε στις 11 Ιουνίου από το Υπουργείο Πολιτισμού, προήδρευε από το 2019 ex officio (αυτοδικαίως λόγω θέσης) στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) και στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ), τα ανώτατα γνωμοδοτικά όργανα για αρχαιότητες και μνημεία (ΥΠΠΟ).

Για να φανεί γιατί αυτό βαραίνει, αρκεί να ακολουθήσει κανείς μια άδεια. Ξεκινά από την ΥΔΟΜ, την υπηρεσία δόμησης του δήμου που παραλαμβάνει τον φάκελο μέσω του ψηφιακού συστήματος e-Άδειες. Αν το ακίνητο είναι απλό, εκεί τελειώνει. Αν όμως αγγίζει μνημείο, διατηρητέο ή προστατευόμενο περιβάλλον, ο φάκελος ανεβαίνει. Περνά από τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, που γνωμοδοτούν για τη μελέτη, ή από τα ΣΥΠΟΘΑ, που χειρίζονται τις αμφισβητούμενες πολεοδομικές υποθέσεις (ΥΠΠΟ). Στην κορυφή της αλυσίδας βρίσκονται τα κεντρικά συμβούλια του ΥΠΠΟ. Ο κανόνας παντού είναι ο ίδιος: το συμβούλιο γνωμοδοτεί, η διοίκηση αποφασίζει (ΥΠΕΝ). Όσο πιο ψηλά φτάνει μια ύποπτη απόφαση, τόσο δυσκολότερα παρουσιάζεται ως μεμονωμένο φακελάκι ενός υπαλλήλου.

Τι είναι αποδεδειγμένο και τι μένει ισχυρισμός

Η επίσημη βάση είναι ισχυρή. Η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων εξάρθρωσε κύκλωμα σε υπηρεσίες και συμβούλια πολεοδομικού αντικειμένου, με έξι συλλήψεις (πέντε δημόσιοι υπάλληλοι, ένας ιδιώτης μηχανικός), τουλάχιστον 29 περιπτώσεις, ταρίφες από 1.000 έως 30.000 ευρώ και κατασχέσεις άνω των 330.000 ευρώ (CNN Greece, News247). Και οι έξι προφυλακίστηκαν μετά μαραθώνιες απολογίες (ERT). Τα πιο εντυπωσιακά επεισόδια, χρήματα σε κουτί από γλυκά, 40.000 ευρώ για αλλοίωση φωτογραφιών στον Κεραμεικό, προέρχονται προς το παρόν από δημοσιογραφικά αποσπάσματα της δικογραφίας, όχι από δημόσιο πρωτογενές έγγραφο (Protothema, Ethnos).

Δεν έχει δημοσιοποιηθεί κατηγορία εις βάρος του ίδιου του Διδασκάλου. Οι σχετικές αναφορές παραμένουν σε δημοσιογραφικό επίπεδο, μέσα από δημοσιεύματα για πρόσωπο του διοικητικού του περιβάλλοντος που φέρεται να εμπλέκεται (Zougla). Ο ίδιος αρνείται «οποιαδήποτε εμπλοκή» και λέει ότι η παραίτηση ζητήθηκε στο πλαίσιο ανανέωσης μετά από επτά χρόνια (Iefimerida). Υπάρχει, δηλαδή, πολιτική και εποπτική έκθεση, όχι δημόσια τεκμηριωμένη ποινική εμπλοκή.

Η μάχη του αφηγήματος

Η αντιπολίτευση προσπαθεί να μετατοπίσει το ερώτημα από το «ποιοι υπάλληλοι δωροδοκήθηκαν» στο «ποιος επέλεξε και δεν έλεγξε τα πρόσωπα δίπλα στους μηχανισμούς αδειοδότησης». Το ΠΑΣΟΚ ζητά από τη Λίνα Μενδώνη να μη μένει «σε ρόλο παρατηρητή», αφού συνεργάτες που επέλεξε μετείχαν σε κομβικά όργανα (News247). Ο ΣΥΡΙΖΑ μεταφέρει το θέμα στη Βουλή, μιλώντας για κυβερνητική φθορά και κίνδυνο για την πολιτιστική κληρονομιά (News247). Το Μαξίμου επιμένει ότι πρόκειται για «κλείσιμο κύκλου» πολυετών γενικών γραμματέων (ERT).

Στην ίδια δήλωσή του, ο Διδασκάλου πρόσθεσε κάτι που δείχνει το βάθος του ζητήματος: ότι δεν είχε ευθύνη για τη συγκρότηση και τη σύνθεση των συλλογικών οργάνων στα οποία προήδρευε (Iefimerida). Η εξήγηση περί ανανέωσης δίνεται μετά τις αποκαλύψεις και μετά από δύο διαδοχικές παραιτήσεις, οπότε πολιτικά μοιάζει με διαχείριση ζημιάς παρά με προληπτική λογοδοσία.

Και εδώ είναι το πραγματικό κενό. Η υπόθεση έχει προχωρήσει ποινικά, όχι διοικητικά. Δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα τα ψηφιακά ίχνη του e-Άδειες (ποιος φάκελος πήδηξε σειρά, ποια έγκριση στηρίχθηκε σε μεταγενέστερη τροποποίηση), ούτε πρακτικά και εισηγήσεις ΚΑΣ και ΚΣΝΜ, ούτε δηλώσεις αποχής ή κατάλογος αδειών που επανεξετάζονται (Υπ. Προστασίας του Πολίτη). Όσο αυτά λείπουν, η ιστορία μένει στην αστυνομική εξάρθρωση και στις παραιτήσεις. Θεσμική λογοδοσία θα αρχίσει την ημέρα που η διοίκηση θα δείξει ποιοι φάκελοι επηρεάστηκαν και ποιες πράξεις ξηλώνονται.