Δεύτερη παραίτηση γενικού γραμματέα φέρνει το σκάνδαλο των πολεοδομιών στα κεντρικά συμβούλια του κράτους

Σε λιγότερο από μία εβδομάδα, δύο γενικοί γραμματείς αποχώρησαν από τις θέσεις τους καθώς η δικογραφία για το κύκλωμα διαφθοράς στις πολεοδομίες της Αττικής διευρύνεται. Μετά τον Ευθύμιο Μπακογιάννη από τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού, ήρθε στις 11 Ιουνίου η παραίτηση του Γιώργου Διδασκάλου από το υπουργείο Πολιτισμού, μια κίνηση που μετέφερε την υπόθεση από τις δημοτικές υπηρεσίες δόμησης στα κεντρικά γνωμοδοτικά συμβούλια (To Brief). Το ουσιαστικό νέο δεν είναι η ίδια η παραίτηση. Είναι ότι η έρευνα ακουμπά πλέον τους κόμβους όπου η διοίκηση παράγει αξία γης: ΥΔΟΜ, Αποκεντρωμένη Διοίκηση και τα ανώτατα συμβούλια.

Ο Διδασκάλου προήδρευε επί επτά χρόνια τόσο στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο όσο και στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, τα ανώτατα γνωμοδοτικά όργανα του ΥΠΠΟ (Protothema). Η σύνδεσή του με τη δικογραφία περνά από μέλος του ΚΣΝΜ, εκπρόσωπο του ΤΕΕ στο ΚΑΣ, που φέρεται να περιλαμβάνεται στα περίπου 30 ταυτοποιημένα πρόσωπα της υπόθεσης (Zougla). Ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή, λέει ότι η παραίτηση ζητήθηκε «στο πλαίσιο ανανέωσης» και ότι το εμπλεκόμενο μέλος δεν ήταν υπάλληλος του ΥΠΠΟ αλλά εκπρόσωπος φορέα (Iefimerida, News247). Δεν έχει δημοσιοποιηθεί κατηγορία ή ποινική πράξη που να αποδίδεται στον ίδιο. Η έκθεσή του είναι θεσμική, λόγω εποπτείας, όχι αποδεδειγμένα ποινική.

Γιατί όμως έχει σημασία ότι η υπόθεση φτάνει σε αυτά τα συμβούλια; Επειδή η υπεραξία ενός ακινήτου στην Αττική σπάνια παράγεται από μία μόνο σφραγίδα. Η ΥΔΟΜ ελέγχει φακέλους και άδειες, ενώ η Αποκεντρωμένη Διοίκηση μπαίνει σε δεύτερο επίπεδο ελέγχου και κατεδαφίσεων. Πάνω από αυτές, τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής γνωμοδοτούν για διατηρητέα, το ΣΥΠΟΘΑ κρίνει αμφισβητήσεις νομιμότητας, και το ΥΠΠΟ εμπλέκεται όταν το ακίνητο αγγίζει μνημείο ή ιστορικό τόπο (ΥΠΕΝ, ΥΠΠΟ). Άδεια, αλλαγή χρήσης, τακτοποίηση αυθαιρέτου, μείωση προστίμου ή θετική γνωμοδότηση μπορεί να χρειάζονται διαδοχικές κρίσεις. Η διαφθορά δεν χρειάζεται κεντρική εντολή. Στήνεται πάνω στη συνεργασία ή την ανοχή διαφορετικών βαθμίδων.

Δίπλα στην επίσημη γραμμή στέκεται ο αστυνομικός φάκελος. Η ανακοίνωση του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη μιλά για 6 συλλήψεις, 5 δημοσίους υπαλλήλους και έναν ιδιώτη μηχανικό, τουλάχιστον 29 περιπτώσεις, ποσά από 1.000 έως 30.000 ευρώ και κατασχέσεις 334.895 ευρώ μαζί με ηλεκτρονικές συσκευές, ατζέντες και χειρόγραφες σημειώσεις (Υπ. Προστασίας του Πολίτη). Και οι έξι κρίθηκαν προσωρινά κρατούμενοι μετά τις απολογίες τους, με κατηγορίες για εγκληματική οργάνωση, δωροληψία, παράβαση καθήκοντος, ξέπλυμα και εμπορία επιρροής (ERTNews). Επιβεβαιωμένος πυρήνας παραμένουν οι ΥΔΟΜ Κηφισιάς, Αμαρουσίου και Γαλατσίου (CNN Greece).

Ανάμεσα στις δύο εικόνες, η κυβέρνηση επιλέγει τη γλώσσα της αποσύνδεσης. Για τον Μπακογιάννη προβλήθηκαν «προσωπικοί λόγοι» και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος παρέπεμψε στην επιστολή παραίτησης (CNN Greece). Για τον Διδασκάλου, η διατύπωση έγινε «ανανέωση προσώπων που έκλεισαν τον κύκλο τους» (TheTOC). Δύο βουβές παραιτήσεις, καμία πολιτική παραδοχή. Το ΠΑΣΟΚ μιλά για «επιδημία» παραιτήσεων και κυβέρνηση «βαριά εκτεθειμένη» (Newsit), ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να εντάξει τις αποχωρήσεις σε ευρύτερο αφήγημα διαπλοκής κράτους και ιδιωτικών συμφερόντων (News247).

Η ίδια η κυβέρνηση, πάντως, δεν έμεινε στο «προσωπικοί λόγοι»: το ότι μίλησε για παραιτήσεις που «ζητήθηκαν» υποδηλώνει ενεργή πολιτική διαχείριση παρά απλή ατομική επιλογή. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι θεσμικό. Η υπόθεση παραμένει αστυνομική εξάρθρωση και πολιτικά διαχειριζόμενη κρίση. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί τα ψηφιακά ίχνη του συστήματος e-Άδειες, οι συγκριτικοί χρόνοι διεκπεραίωσης ανά ΥΔΟΜ, ούτε πρακτικά, αποχές ή ανακλήσεις αποφάσεων από τα συμβούλια όπου συμμετείχαν πρόσωπα που ελέγχονται. Όσο η έρευνα ανεβαίνει από τις δημοτικές πολεοδομίες προς το ΚΑΣ και το ΚΣΝΜ, το διακύβευμα παύει να αφορά μεμονωμένους επίορκους υπαλλήλους.