Οι Χούθι χτύπησαν την κυβερνητική έδρα στο Άντεν

Το απόγευμα της 15ης Οκτωβρίου πύραυλοι έπληξαν το Αλ Μαασίκ, το συγκρότημα στο Άντεν όπου στεγάζεται η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης. Σύμφωνα με τον νεότερο απολογισμό του υπουργού Υγείας, σκοτώθηκαν πέντε άνθρωποι και τραυματίστηκαν 16 (Guardian, BBC Arabic). Επί εβδομάδες τα πλήγματα έπεφταν σε αεροδρόμια της Σαουδικής Αραβίας και σε εγκαταστάσεις της Aramco, του σαουδαραβικού πετρελαϊκού κολοσσού (To Brief). Τώρα έφτασαν στο κτίριο της κυβέρνησης που επιχειρεί να πάρει πίσω τη χώρα από τους Χούθι.

Ο υπουργός Πληροφοριών Μουάμαρ αλ Εριάνι μίλησε για πέντε πυραύλους, και δημοσιογράφος του γαλλικού πρακτορείου AFP είδε καπνό και ασθενοφόρα στην περιοχή (AFP). Ο απολογισμός ανέβαινε με τις ώρες. Το πρώτο τηλεγράφημα του Reuters μιλούσε για δύο νεκρούς (Reuters), στρατιωτικές πηγές του AFP ανέφεραν αργότερα τουλάχιστον τέσσερις (ΕΡΤ) και ο υπουργός Υγείας Κάσεμ Μπαχίμπε έφτασε στους πέντε, λέγοντας ότι ανάμεσα στα θύματα είναι φρουροί και πολιτικοί υπάλληλοι (BBC). Ποιο ακριβώς κτίριο χτυπήθηκε δεν έχει επαληθευτεί ανεξάρτητα.

Το κυβερνητικό πρακτορείο SABA επιβεβαιώνει ότι ο πρωθυπουργός Σάιχ αλ Ζιντάνι ήταν ασφαλής μετά το πλήγμα (SABA). Το αν βρισκόταν μέσα στο συγκρότημα τη στιγμή της επίθεσης μένει ανοιχτό, γιατί οι κυβερνητικές πληροφορίες διαφέρουν σε αυτό το σημείο.

Γιατί το Άντεν μετράει διαφορετικά

Οι Χούθι, το ένοπλο κίνημα του υεμενικού βορρά, ελέγχουν τη Σαναά από το 2014. Από τότε το Άντεν λειτουργεί ως προσωρινή έδρα της κυβέρνησης (Sana'a Center). Τα πλήγματα στη Σαουδική Αραβία πίεζαν τον προστάτη· αυτό χτυπά τον χώρο όπου κάθεται η ίδια η πολιτική ηγεσία.

Η επίσημη έδρα δεν σημαίνει ότι η κυβέρνηση ελέγχει μόνη της όλα τα όπλα της πόλης. Το 2019 νότιες δυνάμεις επικράτησαν στο Άντεν, και οι πιστότητές τους περιγράφονται ακόμη διαφορετικά (Doha Institute). Ο πυραυλικός βομβαρδισμός δεν άλλαξε τον έλεγχο της πόλης. Έδειξε όμως ότι η κυβέρνηση πολεμά χωρίς ασφαλή μετόπισθεν.

Και πολεμά ήδη. Ο Ρασάντ αλ Αλίμι, επικεφαλής του Προεδρικού Συμβουλίου, είχε διατάξει αντεπίθεση στις 4 Οκτωβρίου, και την ημέρα του πλήγματος κυβερνητική ανακοίνωση έκανε λόγο για μάχες δυτικά της πόλης Ταΐζ. Μετά την επίθεση ο αλ Αλίμι ζήτησε έρευνα και δήλωσε ότι η επιχείρηση συνεχίζεται (SABA). Αυτό είναι δήλωση πρόθεσης, όχι μέτρηση του μετώπου· πάντως δεν έχει τεκμηριωθεί ότι το πλήγμα διέκοψε τη διοίκηση ή τον ανεφοδιασμό των κυβερνητικών δυνάμεων.

Τι λένε οι Χούθι ότι χτύπησαν

Ο εκπρόσωπος των Χούθι Γιαχία Σαρί δήλωσε ότι στόχος ήταν σαουδαραβικό αρχηγείο επιχειρήσεων, ενώ χουθική πηγή μίλησε για αποθήκες όπλων. Ανώνυμος κυβερνητικός υπουργός είπε στο AFP ότι επλήγη κέντρο διοίκησης του συνασπισμού (Guardian). Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ούτε το αρχηγείο ούτε τις αποθήκες (Reuters).

Η λογική των Χούθι είναι πάντως διαφανής: παρουσιάζουν το Άντεν ως προέκταση του πολέμου με το Ριάντ, άρα στη δική τους αφήγηση κάθε χώρος που φιλοξενεί σαουδαραβική παρουσία γίνεται στόχος. Η νομιμότητα του πλήγματος κρίνεται από την πραγματική στρατιωτική χρήση του σημείου και από τον κίνδυνο για αμάχους, και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αρκούν για τέτοια κρίση. Το βέβαιο είναι ότι η επαρχία του Άντεν φιλοξενούσε ήδη σχεδόν 21.000 εκτοπισμένους από τις μάχες έως τις 7 Οκτωβρίου, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ).

Το τελικό διακύβευμα της αντεπίθεσης είναι η δυτική ακτή, κοντά στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας. Οι κυβερνητικοί ισχυρισμοί για τον έλεγχο της Μόχα εκεί παραμένουν αντικρουόμενοι (Reuters), και οι Χούθι μπορούν να απειλούν πλοία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και από θέσεις μακριά από την ακτή (MarineLink). Νέο περιστατικό πλοίου που να συνδέεται με την επίθεση στο Άντεν δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Η ελληνική παρουσία

Μια ελληνική συστοιχία Patriot, του αμερικανικού συστήματος αντιαεροπορικών και αντιβαλλιστικών πυραύλων, υπηρετεί ήδη στη Σαουδική Αραβία. Την ημέρα της επίθεσης ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας βρισκόταν στο Ριάντ, όπου η σαουδαραβική πλευρά ευχαρίστησε την Ελλάδα γι' αυτήν (ΥΠΕΘΑ). Η σύμπτωση δεν αποδεικνύει σύνδεση με το πλήγμα, και καμία νέα ελληνική απόφαση δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Στη θάλασσα, η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση Ασπίδες, με στρατηγείο στη Λάρισα, συνεχίζει την αμυντική της αποστολή προστασίας εμπορικών πλοίων (EEAS).

Ό,τι κι αν χτυπήθηκε μέσα στο Αλ Μαασίκ, οι Χούθι έδειξαν ότι η κυβέρνηση που επιτίθεται προς την Ταΐζ δεν είναι ασφαλής ούτε στο ίδιο της το γραφείο, και ότι η σαουδαραβική στήριξη, που στο Ριάντ περιλαμβάνει και ελληνικό Patriot, δεν προστάτεψε το Άντεν.