Χούθι και Σαουδική Αραβία: πόλεμος στα καύσιμα

Στο Ριάντ, συντρίμμια από δύο αναχαιτισμένους πυραύλους έπεσαν σε κατοικημένες περιοχές στις 13 Οκτωβρίου. Τραυματίστηκαν δύο γυναίκες, ένας άνδρας και ένα παιδί, και 15 κατοικίες έπαθαν ζημιές, σύμφωνα με τη σαουδαραβική Πολιτική Προστασία (KUNA μέσω Al-Anba, BBC Arabic). Την ίδια νύχτα πήρε φωτιά διοικητικό κτίριο της Aramco στο Νταχράν, λίγες ώρες αφότου ο σαουδαραβικός συνασπισμός χτύπησε σταθμό καυσίμων έξω από τη Σαναά. Μετά από μέρες επιθέσεων σε αεροδρόμια, ο πόλεμος της Σαουδικής Αραβίας με τους Χούθι πέρασε στα καύσιμα, και από τις δύο πλευρές.

Όπως γράφαμε για τις επιθέσεις στα αεροδρόμια (To Brief), τα πλήγματα των Χούθι στο Ριάντ είχαν ήδη αφήσει νεκρούς και είχαν ακυρώσει πτήσεις. Η νέα φάση άνοιξε στην Υεμένη.

Στις 13 Οκτωβρίου ο Τούρκι αλ Μάλικι, εκπρόσωπος του συνασπισμού, προανήγγειλε επιχείρηση και εξέδωσε προειδοποίηση εκκένωσης, με χάρτη, για τον σταθμό αλ Σαμπάχα (Reuters). Ο σταθμός είναι κεντρική αποθήκη και κόμβος διανομής της Yemen Petroleum Company, περίπου 10 με 12 χιλιόμετρα δυτικά της Σαναά (Argus). Ανταποκριτής του AFP άκουσε έκρηξη. Αργότερα ο συνασπισμός ανακοίνωσε ότι έπληξε τον σταθμό και άλλες εγκαταστάσεις (France 24).

Για το τι ακριβώς χτυπήθηκε, οι δύο πλευρές διαφωνούν. Ο συνασπισμός υποστηρίζει ότι ο σταθμός και υπόγειες αποθήκες τροφοδοτούσαν τους πυραύλους και τα drones των Χούθι. Η εταιρεία, που λειτουργεί στις περιοχές υπό τον έλεγχό τους, απαντά ότι οι δεξαμενές ήταν άδειες (Al-Monitor/Reuters). Μετά την προειδοποίηση, κάτοικοι σχημάτισαν ουρές στα πρατήρια (BBC). Ήταν ένδειξη φόβου, όχι αποδεδειγμένης έλλειψης. Κυκλοφορούν αναφορές για δύο νεκρούς και δύο τραυματίες. Δεν αποδίδονται όμως με ασφάλεια στον σταθμό, γιατί έγινε και χωριστό πλήγμα στην περιοχή της Χοντέιντα (Xinhua).

Η διαφωνία για τις δεξαμενές κρίνει και τη νομιμότητα του πλήγματος. Η προειδοποίηση έδωσε στους αμάχους χρόνο να φύγουν. Το δίκαιο του πολέμου όμως ζητά κάτι παραπάνω:

• να αποδειχθεί ότι ο σταθμός τροφοδοτούσε πράγματι στρατιωτικές επιχειρήσεις,
• να δίνει το πλήγμα συγκεκριμένο στρατιωτικό πλεονέκτημα,
• να μην είναι δυσανάλογη η αναμενόμενη ζημιά στην τροφοδοσία των πολιτών (ICRC, άρθρο 52, ICRC, άρθρο 57).

Όσο κανείς δεν ελέγχει επιτόπου τι υπήρχε στις δεξαμενές, ετυμηγορία δεν μπορεί να βγει.

Οι Χούθι είχαν απαντήσει πριν από το πλήγμα. Την ίδια ημέρα ο εκπρόσωπός τους Γιαχία Σαρί προειδοποίησε για «σκληρή» απάντηση αν χτυπηθεί η Σαναά. Κατονόμασε γραφεία της Aramco στο Νταμάμ, το αεροδρόμιο King Khalid και διυλιστήριο στο Ριάντ (αναδημοσίευση ανακοίνωσης).

Τη νύχτα προς τις 14 Οκτωβρίου, το σαουδαραβικό υπουργείο Ενέργειας επιβεβαίωσε περιορισμένη φωτιά σε διοικητικό κτίριο της Aramco στο Νταχράν, χωρίς θύματα (Saudi Press Agency). Εταιρική πηγή του Reuters μίλησε για ζημιές στους τρεις ανώτερους ορόφους ενός πύργου γραφείων (Al-Monitor/Reuters). Δεν έχει διευκρινιστεί αν το κτίριο δέχθηκε άμεσο πλήγμα ή συντρίμμια, ούτε εντοπίστηκε ανάληψη ευθύνης των Χούθι για το Νταχράν. Οι σαουδαραβικές αρχές αποδίδουν στους Χούθι και τους πυραύλους του Ριάντ, αλλά ο τύπος τους δεν έχει επαληθευτεί τεχνικά.

Γιατί τα καύσιμα

Δεν έχει δημοσιοποιηθεί μετρημένη απώλεια παραγωγής ή εξαγωγών που να αποδίδεται στα πλήγματα (Reuters μέσω Internazionale). Στις 11 Οκτωβρίου οι Χούθι είχαν ισχυριστεί ότι έβαλαν φωτιά στις εγκαταστάσεις Σαντγκάμ και Τανάτζιμπ, κάτι που η Aramco δεν επιβεβαίωσε (Argus).

Η λογική κάθε πλευράς φαίνεται από όσα ανακοινώνει:

• Το Ριάντ λέει ότι θέλει να κόψει τα καύσιμα που κινούν τα βλήματα των Χούθι.
• Οι Χούθι δείχνουν με τις προειδοποιήσεις τους ότι θέλουν να ανεβάσουν το κόστος για την καρδιά της σαουδαραβικής οικονομίας, την Aramco. Γι' αυτό ονομάζουν τους στόχους από πριν.

Η κλιμάκωση αυτή δένεται με το χερσαίο μέτωπο. Η Σαουδική Αραβία στηρίζει από αέρος την αντεπίθεση της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης (CNN Arabic). Οι Χούθι συνδέουν ρητά τα αντίποινά τους με τις σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές και την απειλή κατά της Σαναά. Επομένως η αντεπίθεση, οι επιδρομές και τα πλήγματα σε σαουδαραβικό έδαφος ανήκουν στην ίδια κλιμάκωση. Οι Χούθι πάντως δεν έχουν κατονομάσει τη χερσαία προέλαση ως αιτία.

Η τουρκική στήριξη παραμένει, για την ώρα, πολιτική. Ο Ερντογάν είπε στον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον ισχυρό διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου, ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να στέκεται στο πλευρό της χώρας του (TRT Haber). Δεν ανακοίνωσε νέες μονάδες. Ο Τραμπ είπε μόνο ότι ίσως ζητήσει από τον Ερντογάν να εμπλακεί (Reuters).

Η Ελλάδα έχει ήδη στο Γιανμπού, μακριά από το Ριάντ και το Νταχράν, μια συστοιχία Patriot, το αμερικανικό σύστημα αναχαίτισης πυραύλων και αεροσκαφών (ΥΠΕΘΑ). Δεν έχει ανακοινωθεί ότι συμμετείχε στις νέες αναχαιτίσεις. Ισχύει η σύσταση του ΥΠΕΞ της 11ης Οκτωβρίου να αποφεύγονται τα μη απαραίτητα ταξίδια στη Σαουδική Αραβία (in.gr).

Οι ζημιές αυτής της γύρας χωρούν σε ένα δελτίο Πολιτικής Προστασίας. Ο συνασπισμός έδειξε τον στόχο του με χάρτη πριν χτυπήσει. Οι Χούθι ονόμασαν από πριν τα γραφεία της Aramco, το αεροδρόμιο και το διυλιστήριο του Ριάντ. Η κλιμάκωση δεν μετριέται στα συντρίμμια. Μετριέται στις λίστες στόχων που έχουν πλέον δημοσιοποιήσει και οι δύο πλευρές.