Αποκλεισμός αραβικών λιστών στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ

Στις 23 Σεπτεμβρίου η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Ισραήλ ψήφισε να αποκλείσει από τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου τα δύο αραβικά ψηφοδέλτια, τη Ραάμ και την Κοινή Λίστα (INN). Η ψήφος ήρθε μία μέρα αφότου η γενική εισαγγελέας είχε κρίνει ανεπαρκή τα στοιχεία εναντίον τους (Ynet). Οι δημοσκοπήσεις υπολογίζουν τις δύο λίστες μαζί σε περίπου δώδεκα από τις 120 έδρες της Κνεσέτ (Channel 12/Midgam, Κνεσέτ).

Η απόφαση δεν είναι τελεσίδικη. Η επιτροπή έχει πολιτική σύνθεση, αν και προεδρεύει δικαστής του Ανωτάτου, ο Νόαμ Σόλμπεργκ. Οι λίστες μπορούν να προσφύγουν στο Ανώτατο Δικαστήριο. Ο αποκλεισμός μεμονωμένου υποψηφίου, αντίθετα, ισχύει μόνο αν τον εγκρίνει το ίδιο το δικαστήριο (Gov.il). Εκεί τα στοιχεία θα ζυγιστούν με αυστηρό αποδεικτικό κατώφλι.

Στις εκλογές του 2022 η Ραάμ και η Χαντάς-ΤΑΑΛ κέρδισαν από πέντε έδρες, ενώ η Μπάλαντ έμεινε εκτός Βουλής (επίσημα αποτελέσματα 2022). Σήμερα οι μετρήσεις του Channel 12 και του Channel 14 δίνουν επτά έδρες στην Κοινή Λίστα και πέντε στη Ραάμ (Channel 14/NEXT DATA).

Οι έδρες αυτές δεν μεταφέρονται αυτόματα. Οι Άραβες πολίτες κρατούν το δικαίωμα ψήφου. Αν όμως οι λίστες μείνουν εκτός, οι 120 έδρες θα μοιραστούν ανάμεσα στους συνδυασμούς που περνούν το όριο του 3,25% (Κνεσέτ). Το αποτέλεσμα κρίνεται από το αν οι ψηφοφόροι τους θα στραφούν σε άλλο κόμμα ή θα απέχουν. Από τα στοιχεία δεν προκύπτει ότι οι δώδεκα έδρες θα πάνε στο στρατόπεδο του Νετανιάχου, σε μια κάλπη που άνοιξε με τη διάλυση της Κνεσέτ τον Ιούλιο (To Brief).

Δύο ψηφοδέλτια, δύο υποψήφιοι

Η επιτροπή ψήφισε τέσσερις χωριστές φορές (Davar). Οι καταμετρήσεις διαφέρουν ελαφρά από μέσο σε μέσο, αφού το επίσημο πρακτικό δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Για τη Ραάμ του Μανσούρ Αμπάς, κόμμα ισλαμιστικής παράδοσης, το αποτέλεσμα ήταν 18-5 με μία αποχή (INN). Τις αιτήσεις είχαν καταθέσει τρεις πλευρές: το Λικούντ, η ακροδεξιά Οτσμά Γεχουντίτ («Εβραϊκή Δύναμη») του υπουργού Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και το φόρουμ «Επιλέγοντας τη Ζωή» (Kipa). Ο Αμπάς χαρακτηρίζει την απόφαση πολιτική (13TV).

Η Κοινή Λίστα, με επικεφαλής τον Γιούσεφ Τζαμπαρίν, ενώνει τρία κόμματα, τη Χαντάς, την Μπάλαντ και την ΤΑΑΛ (Knesset TV). Η επιτροπή την έθεσε εκτός με 18 ψήφους έναντι 5, σύμφωνα με την Adalah, οργάνωση δικαιωμάτων που εκπροσωπεί τις θιγόμενες λίστες (Adalah). Ο Άχμαντ Τίμπι, δεύτερος στη λίστα, συνδέει την απόφαση με προσπάθεια περιορισμού της αραβικής ψήφου (Israel Hayom). Την αίτηση υπέβαλε το Λικούντ. Κατά την Adalah, το υλικό αφορά κυρίως παλιές νομοθετικές προτάσεις για τον χαρακτήρα του κράτους και το πρόγραμμα της Μπάλαντ (Adalah, απάντηση).

Ο Όφερ Κασίφ είναι βουλευτής της Χαντάς, κόμματος που προβάλλει την ισότητα και την αραβοεβραϊκή συνεργασία, και έκτος στη λίστα. Για εκείνον η ψηφοφορία έληξε 19-5 με δύο αποχές (JPost). Το Λικούντ τον κατηγορεί ότι αρνείται το Ισραήλ ως εβραϊκό και δημοκρατικό κράτος. Ρεπορτάζ εστιάζει στη φερόμενη συνεργασία του με την προσφυγή της Νότιας Αφρικής στο Διεθνές Δικαστήριο (Kan). Ο ίδιος απαντά ότι η αντίθεση στην κυβέρνηση δεν ισοδυναμεί με στήριξη του εχθρού.

Ο Σάμι Αμπού Σεχάντεχ ηγείται της Μπάλαντ, κόμματος της παλαιστινιακής εθνικής ταυτότητας, και είναι τρίτος στη λίστα. Η επιτροπή τον απέκλεισε σε δύο ψηφοφορίες για διαφορετικούς νομικούς λόγους, με 30-4 και 31-4. Ανάμεσα στις ψήφους υπέρ ήταν και του Σόλμπεργκ, δηλαδή ενός δικαστή του Ανωτάτου (Davar). Η αίτηση της Οτσμά στηρίζεται σε αραβόφωνο άρθρο του της 8ης Οκτωβρίου 2023. Σύμφωνα με την αίτηση, το άρθρο περιέγραφε την επίθεση της Χαμάς ως στρατιωτικά και πολιτικά σημαντική (Bhol). Εκείνος λέει ότι ανέλυε συνέπειες χωρίς να επαινεί τη βία. Προσθέτει ότι δεν θα το δημοσίευε αν γνώριζε τότε την πλήρη έκταση των φόνων (ch10).

Η εισαγγελέας και το κατώφλι

Η γενική εισαγγελέας Γκάλι Μπαχάραβ-Μιάρα και ο κρατικός εισαγγελέας Αμίτ Άισμαν κατέθεσαν γραπτή θέση στις 22 Σεπτεμβρίου. Εκεί δεν έβρισκαν νομική βάση για αποκλεισμό των δύο λιστών ή του Κασίφ (Ynet). Ξεχώριζαν μόνο τον Αμπού Σεχάντεχ: έβλεπαν σοβαρό ζήτημα στο άρθρο του και ζητούσαν προσεκτική εξέταση, χωρίς ρητή σύσταση αποκλεισμού. Η επιτροπή, δηλαδή, πήγε κόντρα στη νομική συμβουλή σε τρεις από τις τέσσερις υποθέσεις.

Το κατώφλι ορίζεται στο άρθρο 7Α του Βασικού Νόμου για την Κνεσέτ. Το άρθρο επιτρέπει αποκλεισμό για τρεις μόνο λόγους: άρνηση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους, υποκίνηση σε ρατσισμό, ή στήριξη ένοπλου αγώνα εχθρικού κράτους ή τρομοκρατικής οργάνωσης. Η νομολογία ζητά στοιχεία «σαφή, πειστικά και αναμφίβολα» (IDI). Το 2019 το δικαστήριο ανέτρεψε τον αποκλεισμό της τότε λίστας Ραάμ-Μπάλαντ. Σε χωριστή υπόθεση του Αυγούστου εκείνης της χρονιάς απέρριψε και αίτημα αποκλεισμού της τότε Κοινής Λίστας (Gov.il).

Το ζητούμενο στο Ανώτατο είναι αν τα στοιχεία κάθε υπόθεσης φτάνουν αυτό το κατώφλι. Η εισαγγελέας έκρινε ανεπαρκή τα στοιχεία κατά των λιστών, και τα προηγούμενα του 2019 δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση. Η απλούστερη ανάγνωση είναι ότι η Ραάμ και η Κοινή Λίστα έχουν ισχυρό έδαφος για να επιστρέψουν στο ψηφοδέλτιο. Η πραγματικά ανοιχτή μάχη είναι η υπόθεση του Αμπού Σεχάντεχ.