Άλμα 8,8% στις τιμές παραγωγού, όχι ακόμη στο καλάθι

Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι οι τιμές παραγωγού στη βιομηχανία, δηλαδή οι τιμές «στην έξοδο του εργοστασίου» πριν φτάσουν στο ράφι, ήταν τον Ιούνιο 8,8% υψηλότερες από πέρυσι (Reporter). Ο αριθμός ακούγεται σαν προειδοποίηση για νέο κύμα ανατιμήσεων στο σούπερ μάρκετ. Δεν είναι. Το γιατί κρύβεται στη σύνθεσή του.

Πρώτα, μια διόρθωση που χάνεται στον τίτλο. Το +8,8% είναι σύγκριση Ιουνίου 2026 με Ιούνιο 2025. Μέσα στον ίδιο μήνα, όμως, ο δείκτης υποχώρησε 3,0% από τον Μάιο (Stockwatch). Δεν υπάρχει αντίφαση: οι τιμές παραμένουν πολύ πάνω από πέρυσι, αλλά ήδη αποκλιμακώνονται από την κορύφωση. Τον Μάιο η ετήσια άνοδος έτρεχε στο 13,5% (Trading Economics). Άρα ο Ιούνιος δείχνει επιβράδυνση, όχι επιτάχυνση.

Πού πραγματικά ανέβηκαν οι τιμές

Ας δούμε πού πήγε πραγματικά η αύξηση, γιατί δεν είναι ομοιόμορφη. Η εξωτερική αγορά, δηλαδή οι τιμές για προϊόντα που η ελληνική βιομηχανία πουλά εκτός Ελλάδας, εκτινάχθηκε 16,2%, ενώ η εγχώρια αγορά ανέβηκε 5,8% (Stockwatch). Ο βασικός μοχλός ήταν η ενέργεια, +15,5% (Trading Economics). Το μεγάλο βάρος της ανόδου έρχεται από το εξαγωγικό και το ενεργειακό σκέλος, από διυλιστήρια και πωλήσεις σε ξένους αγοραστές, όχι από τα αγαθά που καταλήγουν μαζικά στο ελληνικό τραπέζι.

Το επιβεβαιώνουν οι υπόλοιπες κατηγορίες. Τα ενδιάμεσα αγαθά ανέβηκαν 6,4%, τα κεφαλαιουχικά 3,6%, τα διαρκή καταναλωτικά 2,2% και τα μη διαρκή καταναλωτικά μόλις 1,1% (Capital). Ακριβώς εκεί, στα καθημερινά καταναλωτικά προϊόντα, η πίεση είναι σχεδόν οκτώ φορές μικρότερη από τον συνολικό δείκτη του 8,8%. Ο δείκτης δείχνει πιεσμένη βιομηχανική βάση με ενεργειακό και εξαγωγικό πρόσημο, όχι έκρηξη στο κόστος ζωής.

Γιατί το κόστος δεν περνά αυτόματα στο ράφι

Ακόμη κι όταν ανεβαίνει το κόστος παραγωγής, η διαδρομή προς την τελική τιμή (παραγωγός, χονδρική, λιανική) περνά από αποθέματα, συμβόλαια, ανταγωνισμό και περιθώρια κέρδους. Ένα ενεργειακό σοκ φτάνει γρήγορα στο ράφι μέσω των καυσίμων, πιο αργά στα τρόφιμα, όπου η ΕΚΤ τοποθετεί την κορύφωση έως το β΄ τρίμηνο 2027 (ECB). Στα υπόλοιπα βιομηχανικά είδη το μεγαλύτερο μέρος του κόστους απορροφάται στην αλυσίδα: η ΕΚΤ εκτιμά ότι μόνο περίπου το 10% ενός τέτοιου σοκ φτάνει τελικά στον πυρήνα των καταναλωτικών τιμών (ECB).

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής βγαίνει αλώβητος. Η Ελλάδα μπήκε στο καλοκαίρι με πληθωρισμό 3,9%, πάνω από το 2,8% της ευρωζώνης (Eurostat), και ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας δέχεται δυσανάλογη πίεση, όπως επισημαίνει η Τράπεζα της Ελλάδος (Bank of Greece). Ήδη τον Ιούνιο η στέγαση και οι λογαριασμοί ενέργειας έτρεχαν στο 10,5%, το πετρέλαιο θέρμανσης στο 53,2%, το φυσικό αέριο στο 24,6% (Capital).

Και εδώ ο μέσος όρος ξεγελά. Το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών δίνει 55,9% του προϋπολογισμού του μόνο σε τρόφιμα και στέγαση, έναντι 24,7% για το πλουσιότερο 20% (ΕΛΣΤΑΤ). Αυτά τα νοικοκυριά ξοδεύουν ήδη περισσότερα από όσα εισπράττουν (To Brief).

Το 8,8% δεν είναι το νούμερο που θα δει ο καταναλωτής στο ταμείο. Είναι σήμα ενεργειακού κόστους που, αν περάσει έστω κατά ένα μέρος στο ράφι, θα το νιώσει πρώτο και βαρύτερο το φτωχότερο 20%, που ξοδεύει πάνω από το μισό του προϋπολογισμού του σε τρόφιμα και στέγη.