Αγροτικές ενισχύσεις: Ψηφιακός έλεγχος πριν την πληρωμή

Ένα νέο σύστημα υποβολής της ετήσιας αίτησης για αγροτικές επιδοτήσεις, η πλατφόρμα «myAGRO», άνοιξε στις 4 Αυγούστου και είναι πλέον ο μόνος δρόμος για να πάρει ένας αγρότης ή κτηνοτρόφος ενίσχυση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (myAGRO). Δεν πρόκειται για μια απλή αλλαγή ιστοσελίδας. Είναι η πρώτη επιχειρησιακή δοκιμή της μεταφοράς όλων των πληρωμών του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, της θεσμικής απάντησης στο σκάνδαλο των εικονικών δηλώσεων που στοίχισε στη χώρα ευρωπαϊκά πρόστιμα και ποινικές έρευνες.

Δείτε τη διαδρομή μιας αίτησης, γιατί εκεί κρύβεται τι πραγματικά άλλαξε. Ο παραγωγός μπαίνει στην πύλη myAADE με τους κωδικούς του TAXISnet, και βρίσκει προσυμπληρωμένα στοιχεία όχι μόνο από την περσινή αίτηση αλλά και από το Φορολογικό Μητρώο, το Ε9, το myDATA, τις δηλώσεις μισθώσεων και το Κτηματολόγιο (Pentapostagma). Ελέγχει και διορθώνει, αποτυπώνει γεωχωρικά τα αγροτεμάχιά του, και οριστικοποιεί έως τις 16 Οκτωβρίου 2026. Όσοι υποβάλουν έως 15 Σεπτεμβρίου παίρνουν προκαταβολή έως 31 Οκτωβρίου, οι υπόλοιποι έως 30 Νοεμβρίου (CNN Greece).

Πού μπλοκάρει τώρα μια εικονική δήλωση

Η ουσιαστική διαφορά είναι το πότε γίνεται ο έλεγχος. Στο παλιό ΟΣΔΕ (το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου των αγροτικών ενισχύσεων) οι διασταυρώσεις υπήρχαν, αλλά η απάτη ανακαλυπτόταν συχνά αφού είχαν φύγει τα χρήματα. Το myAGRO μετακινεί το φίλτρο στην είσοδο. Η αίτηση είναι γεωχωρική: αγροτεμάχια που δεν ψηφιοποιούνται στον επίσημο χάρτη θεωρούνται μη δηλωθέντα και κόβονται στο στάδιο της υποβολής, όχι εκ των υστέρων (e-Agrotis). Για το ζωικό κεφάλαιο, τα δηλωμένα ζώα διασταυρώνονται με την κτηνιατρική βάση, και απόκλιση άνω του 50% οδηγεί σε αποκλεισμό (in.gr). Κάθε δικαιούχος αποκτά έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο, και οι εξουσιοδοτήσεις προς τρίτους αφήνουν πλέον ψηφιακό ίχνος με ΑΦΜ και ρόλο (Agrotypos).

Υπάρχει όμως ένα όριο σε αυτή τη θωράκιση. Παρά τη νέα «αποκλειστική» ψηφιακή πύλη, ο αγροτικός κλαδικός Τύπος εκτιμά ότι το 95% των δηλώσεων θα συνεχίσει να περνά από τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), τους παραδοσιακούς μεσάζοντες του συστήματος (Agronews). Το τεχνικό υπόβαθρο άλλαξε χέρια, οι πραγματικές ισορροπίες στο πεδίο λιγότερο. Και το πιο ευαίσθητο σημείο, οι μισθώσεις, δεν είναι πλήρως θωρακισμένο. Το σύστημα δεν δέχεται πια χειρόγραφα μισθωτήρια, αλλά στηρίζεται σε δηλωμένες μισθώσεις της ΑΑΔΕ ή στο υπό σύσταση Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Αν τα πρωτογενή δεδομένα είναι ελλιπή, η αυτοματοποίηση απλώς αναπαράγει κακής ποιότητας πληροφορία (Iefimerida).

Γιατί η λειτουργία δεν αποδεικνύει ακόμη την αποτελεσματικότητα

Η πλατφόρμα χτίζει καλύτερο ίχνος ελέγχου, δεν αποδεικνύει όμως ότι έκλεισαν τα κενά. Οι αλγόριθμοι που θα βαθμολογούν την επικινδυνότητα κάθε αίτησης και θα «κοκκινίζουν» τις ύποπτες πριν την πληρωμή δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Ούτε η ακριβής διαδικασία ένστασης όταν ένα αίτημα μπλοκάρει. Φορείς όπως το ΓΕΩΤΕΕ, η ΕΘΕΑΣ και τα ΚΥΔ αντιδρούν στη νέα συνυπευθυνότητα και τα πρόστιμα (Thessaliki Gi).

Το ίδιο ισχύει στο ευρωπαϊκό σκέλος. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε επαναφορά της διαπίστευσης του οργανισμού πληρωμών μετά τον έλεγχο της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας της Κομισιόν (DG AGRI), με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να δηλώνει στις 6 Αυγούστου «δικαιωμένος» για τη μεταφορά στην ΑΑΔΕ (News247, Newsbeast). Η διαπίστευση όμως σημαίνει επιστροφή σε επιτρεπτή λειτουργία υπό εποπτεία, όχι λήξη της υπόθεσης. Η Κομισιόν διατηρεί το δικαίωμα να επιβάλλει δημοσιονομικές διορθώσεις και να αποκλείει μη σύμφωνες δαπάνες από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση (European Commission). Η αντιπολίτευση αμφισβητεί το αφήγημα, με τον ΣΥΡΙΖΑ να λέει ότι ο πρωθυπουργός υποδύεται τον πολέμιο ενός μηχανισμού που ο ίδιος διοικεί (Capital).

Το ερώτημα δεν κρίθηκε στην αίθουσα της παρουσίασης. Κρίθηκε πριν λίγες μέρες στο πεδίο, στον έλεγχο του Μυλοποτάμου όπου η ΑΑΔΕ κάλεσε 195 κτηνοτρόφους και σημαντικό μέρος τους δεν εμφανίστηκε (To Brief). Το myAGRO θα κριθεί σε δύο πράγματα: αν οι πραγματικοί δικαιούχοι πληρωθούν έγκαιρα, και αν οι αλγόριθμοι κινδύνου γίνουν αρκετά διαφανείς ώστε να δείξουν ότι κόβουν την απάτη πριν φύγει το χρήμα, αντί να την ανακαλύπτουν πάλι όταν είναι πια αργά.