62 από 175 ελέγχους: τι ζητά η Κομισιόν

Το 2025 ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ο κρατικός οργανισμός που εποπτεύει τους φορείς πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων, είχε προγραμματίσει 175 εποπτικούς ελέγχους σε αυτούς και έκανε τους 62. Τον αριθμό αποδίδουν δημοσιεύματα σε επιστολή της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας της Κομισιόν (DG AGRI), η οποία καταγράφει κενά στους ελληνικούς ελέγχους αγροτικών ενισχύσεων (Αυγή). Μετά την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, του οργανισμού που πλήρωνε τις αγροτικές επιδοτήσεις και βρέθηκε στο επίκεντρο ερευνών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η Αθήνα άλλαξε κανόνες. Οι Βρυξέλλες ζητούν τώρα να φανεί ότι οι νέοι έλεγχοι δουλεύουν, και από αυτό θα κριθεί αν μέρος των δαπανών θα το πληρώσει η ΕΕ ή θα μείνει στο ελληνικό Δημόσιο.

Πρόκειται για περίπου έναν έλεγχο στους τρεις. Ο αριθμός δεν αφορά όλους τους ελέγχους σε αγρότες ούτε τη δουλειά της ΑΑΔΕ στις αιτήσεις. Αφορά τους ιδιωτικούς οργανισμούς που βεβαιώνουν ότι μια καλλιέργεια είναι βιολογική, και με αυτή τη βεβαίωση πληρώνεται η ενίσχυση. Όταν ο ίδιος ο ελεγκτής ελέγχεται σπάνια, αδυνατίζει η εγγύηση πίσω από την πληρωμή.

Η ΠΟΓΕΔΥ, η ομοσπονδία των δημοσίων υπαλλήλων, επικαλέστηκε τον αριθμό για να υποστηρίξει ότι οι έλεγχοι «μένουν στα χαρτιά» (Εφ.Συν.). Δημόσιος απολογισμός του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ που να τον επιβεβαιώνει ανεξάρτητα δεν έχει εντοπιστεί.

Τι κοίταξαν οι ελεγκτές

Κλιμάκιο της DG AGRI έκανε τον έλεγχο τον Ιούλιο και η επιστολή φέρει ημερομηνία 14 Σεπτεμβρίου. Αφορά μέρος των δαπανών των δύο ευρωπαϊκών αγροτικών ταμείων, του Ταμείου Εγγυήσεων και του Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης, για τις αιτήσεις του 2024 και του 2025. Το έγγραφο το δημοσιοποίησε το BankingNews στις 27 Σεπτεμβρίου (BankingNews). Είναι άλλη υπόθεση από τις ενισχύσεις του 2018-2022, στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 74 του αγροτικού νομοσχεδίου (σχέδιο νόμου). Εκείνο το άρθρο είχε φέρει την προηγούμενη κόντρα στη Βουλή (To Brief).

Σύμφωνα με τη δημοσίευση του εγγράφου, που δεν μπορέσαμε να διαβάσουμε στο πρωτότυπο, τα κενά είναι τέσσερα. Το πρώτο αφορά την επαλήθευση ότι ο αιτών πράγματι κατέχει ή καλλιεργεί το αγροτεμάχιο που δηλώνει. Ακολουθούν η διασταύρωση των στοιχείων για τα ζώα, οι έλεγχοι στις βιολογικές ενισχύσεις και η εποπτεία των φορέων πιστοποίησης (Αυγή). Και τα τέσσερα αγγίζουν τα δεδομένα με τα οποία κρίνεται ποιος πληρώνεται, δηλαδή τα ίδια αδύναμα σημεία από τα οποία ξεκίνησε η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η Επιτροπή χαρακτήρισε την επιστολή «προκαταρκτικό, διοικητικό και τεχνικό βήμα», άρα όχι τελική διαπίστωση. Μίλησε για «αποφασιστικά μέτρα» και καλή πρόοδο της Ελλάδας και πρόσθεσε ότι απομένει δουλειά (CNN Greece). Επαινεί δηλαδή την κατεύθυνση, αλλά αφήνει για αργότερα την κρίση για το αποτέλεσμα.

Κανόνες υπάρχουν, μετρήσεις όχι

Όσα έχει κάνει η Αθήνα είναι καταγεγραμμένα. Η απόφαση Α.1126/2026 περνά στην ΑΑΔΕ τα καθήκοντα οργανισμού πληρωμών και τη ροή των φακέλων (e-forologia). Η Α.1180/2026 ορίζει ποιος ελέγχει παραβάσεις και επιβάλλει κυρώσεις, αλλά μόνο για αιτήσεις από το 2026 και μετά (Taxheaven). Κοινή απόφαση για τον έλεγχο των δικαιολογητικών στα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων αποδίδεται στον υπουργό Μαργαρίτη Σχοινά και στον διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή (ΑγροΤύπος).

Οι αποφάσεις αποδεικνύουν ότι θεσπίστηκαν διαδικασίες. Δεν δίνουν αριθμούς για ολοκληρωμένες διασταυρώσεις, για πληρωμές που μπλοκαρίστηκαν ή για κυρώσεις. Ούτε η Κομισιόν λέει ποιο εύρημα έκλεισε με ποιο μέτρο, και ελληνικό σχέδιο δράσης που να το αντιστοιχίζει δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Με τα δημόσια στοιχεία, κανένα από τα τέσσερα κενά δεν αποδεικνύεται κλειστό. Αποδεικνύεται μόνο ότι νομοθετήθηκε κάτι γι' αυτά, με κανόνες κυρώσεων που δεν καλύπτουν καν τα έτη που εξετάζει η Επιτροπή.

Η επόμενη ημερομηνία είναι η Παρασκευή 2 Οκτωβρίου. Τότε λήγει, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η προθεσμία για βελτιωμένο σχέδιο δράσης (in.gr). Ρεπορτάζ που επικαλείται τον ΑΝΤ1 αναφέρει τη 14η Νοεμβρίου ως ημερομηνία απάντησης στις παρατηρήσεις (Aftodioikisi). Πιθανότατα πρόκειται για δύο διαφορετικά παραδοτέα, κάτι που μόνο το πρωτότυπο έγγραφο θα επιβεβαίωνε.

Καμία από τις δύο δεν είναι ημέρα περικοπής. Για να αποκλειστεί μια δαπάνη από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση χρειάζονται πρώτα αρκετά βήματα: κοινοποίηση ευρημάτων, τεκμηριωμένη απάντηση του κράτους, διμερής διάλογος και, υπό όρους, συνδιαλλαγή. Μόνο μετά ακολουθεί εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής (Εκτελεστικός Κανονισμός 2022/128). Και όταν έρθει, αφορά τα χρήματα που δίνει η ΕΕ στο κράτος, όχι αυτόματη ανάκτηση από κάθε αγρότη.

Την Παρασκευή η Αθήνα θα στείλει στις Βρυξέλλες ένα σχέδιο. Ως σήμερα μπορεί να επιδείξει αποφάσεις με αριθμό, όχι ελέγχους με αποτέλεσμα. Απόφαση ή ποσό περικοπής δεν έχει ανακοινωθεί, και θα κριθεί ακριβώς στη διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα δύο.