Στο 5,2% ο πληθωρισμός τον Μάιο: πετρέλαιο θέρμανσης +53%, μοσχάρι +17,6% και ενοίκια που δεν κόβονται

Το ότι ο πληθωρισμός σταθεροποιήθηκε στο 5,2% τον Μάιο το καταγράψαμε ήδη (To Brief). Πίσω από αυτόν τον σταθερό μέσο όρο όμως κρύβεται μια ανακατανομή του βάρους που πέφτει ακριβώς εκεί όπου τα νοικοκυριά δεν μπορούν να αμυνθούν: στη στέγη, στα καύσιμα και στο βασικό τραπέζι.

Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε για τον Μάιο πληθωρισμό 5,2% σε ετήσια βάση. Είναι ελαφρώς χαμηλότερα από το 5,4% του Απριλίου, αλλά η μηνιαία μεταβολή έμεινε στο 0,0% (ΕΛΣΤΑΤ). Το μηδέν δεν σημαίνει ότι «πάγωσε» η ακρίβεια. Οι αυξήσεις σε ενοίκια, βενζίνη και υπηρεσίες αντισταθμίστηκαν λογιστικά. Η βασική αιτία ήταν η εποχική υποχώρηση 0,8% στα τρόφιμα, κυρίως φρούτα και λαχανικά (Enikos).

Οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις σε ετήσια βάση καταγράφονται στη στέγαση +11,6%, στις μεταφορές +11,5% και στα ξενοδοχεία-εστίαση +8,5% (SKAI). Στα επιμέρους είδη, πετρέλαιο θέρμανσης +53,2%, πετρέλαιο κίνησης +24,4%, βενζίνη +21,5%, φυσικό αέριο +21% και ενοίκια +7,7% (Newsit). Στο κρέας, μοσχάρι +17,6% και αρνί/κατσίκι +16,2% (News247).

Γιατί αυτές οι αυξήσεις είναι διαφορετικές

Όλες αυτές οι κατηγορίες έχουν ένα κοινό: είναι ανελαστικές δαπάνες, έξοδα που δεν περικόπτονται χωρίς πραγματικό κόστος στην καθημερινότητα. Το ενοίκιο είναι συμβολαιοποιημένο και δεμένο με μια γειτονιά· δεν αλλάζεις σπίτι κάθε φορά που ανεβαίνει. Το πετρέλαιο για τη δουλειά δεν αναβάλλεται. Όταν ακριβαίνει ένα προαιρετικό αγαθό, αλλάζεις μάρκα ή κόβεις· όταν ακριβαίνει το σπίτι ή το καύσιμο, απλώς πληρώνεις περισσότερο και κόβεις από αλλού.

Εδώ φαίνεται και η ταξική διάσταση. Η Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ δείχνει ότι το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών δαπανά 55,9% του προϋπολογισμού του μόνο σε τρόφιμα και στέγαση, έναντι 24,7% για το πλουσιότερο 20% (ΕΛΣΤΑΤ HBS 2024). Οι ενοικιαστές δίνουν κατά μέσο όρο 17,1% του συνόλου των δαπανών τους αποκλειστικά για ενοίκιο, πριν προστεθούν ρεύμα και θέρμανση. Άρα ο «προσωπικός πληθωρισμός» ενός χαμηλόμισθου ενοικιαστή ή ενός εργαζόμενου που εξαρτάται από το ΙΧ είναι σχεδόν σίγουρα πάνω από το επίσημο 5,2%.

Ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε από 880 σε 920 ευρώ από την 1η Απριλίου, δηλαδή 4,55% (Υπουργείο Εργασίας). Με τον πληθωρισμό να τρέχει πάνω από την αύξηση, η πραγματική αγοραστική δύναμη του κατώτατου παραμένει υπό πίεση, ιδίως για όσους πληρώνουν ενοίκιο ή καύσιμα.

Η πολιτική σύγκρουση

Η κυβέρνηση προβάλλει ως ανάχωμα τη ΔΙΜΕΑ και το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους, ένα μέτρο που απαγορεύει ανά κωδικό προϊόντος περιθώριο μεγαλύτερο από τον μέσο όρο του 2025, με πρόστιμα από 5.000 έως 5 εκατ. ευρώ (e-nomothesia). Το ισχυρό επιχείρημα υπέρ είναι ότι ο κανόνας εφαρμόζεται: επιβλήθηκαν 1,76 εκατ. ευρώ στη ΦΑΓΕ και σχεδόν 3 εκατ. σε πολυεθνική (Athina984). Ο υπουργός Ανάπτυξης ισχυρίζεται ότι το πλαφόν έφερε «50 φορές λιγότερες ανατιμήσεις» στις καλυπτόμενες κατηγορίες (Newsbomb), αν και πρόκειται για κυβερνητικό ισχυρισμό, όχι ανεξάρτητη αξιολόγηση.

Το όριο του εργαλείου είναι όμως δομικό: πιάνει το ράφι του σούπερ μάρκετ, όχι τα ενοίκια, την εστίαση ή τις μεταφορές, που σήμερα τραβούν τον δείκτη. Ο ΣΥΡΙΖΑ καταγγέλλει απουσία ουσιαστικής παρέμβασης και ζητά αναστολή ΦΠΑ σε τρόφιμα και φάρμακα, μείωση ΕΦΚ στα καύσιμα και πλαφόν στο κέρδος διύλισης (Capital). Στο φόντο, ένας ωφελημένος είναι το ίδιο το κράτος: τα έσοδα ΦΠΑ έφτασαν το 2025 τα 27,775 δισ. ευρώ, 204 εκατ. πάνω από τον στόχο, καθώς υψηλότερες τιμές σημαίνουν μεγαλύτερη φορολογητέα βάση (ΥΠΟΙΚ).

Το πιο διαφωτιστικό νούμερο μένει για το τέλος. Με τον εναρμονισμένο δείκτη που επιτρέπει σύγκριση μεταξύ χωρών, η Ελλάδα ήταν τον Μάιο στο 5,0% έναντι 3,2% στην Ευρωζώνη (Eurostat). Το ενεργειακό σοκ είναι πανευρωπαϊκό, αλλά η απόσταση των 1,8 μονάδων δείχνει ότι βρήκε τοπικούς ενισχυτές στις υπηρεσίες, τα ενοίκια και την τουριστική ζήτηση, που η Τράπεζα της Ελλάδος αναμένει να κρατήσουν τον ελληνικό πυρήνα πάνω από τον μέσο όρο (ΤτΕ). Αυτό ακριβώς χτυπά ενοίκια, καύσιμα και υπηρεσίες, δαπάνες που ούτε η ΕΚΤ μπορεί να μειώσει με επιτόκια, ούτε τα εγχώρια εργαλεία ελέγχου αγγίζουν.