3,55 δισ. χρωστά το Δημόσιο σε ιδιώτες τον Ιούνιο

Το ελληνικό Δημόσιο χρωστά αυτή τη στιγμή 3,55 δισ. ευρώ σε προμηθευτές, νοσοκομεία και φορολογουμένους που περιμένουν επιστροφή φόρου, σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (το λογιστικό «ταμείο» που παρακολουθεί τι πληρώνει και τι όχι το κράτος) για τον Ιούνιο 2026 (ΥΠΟΙΚ). Ο λογαριασμός αφορά άμεσα την τσέπη σας: όποιος περιμένει πληρωμή από το κράτος χρηματοδοτεί ουσιαστικά το κράτος, χωρίς τόκο, όσο η οφειλή «κάθεται» στα συρτάρια.

Η μηνιαία μείωση των 168 εκατ. ευρώ μοιάζει καλή είδηση, αλλά η εικόνα ξεκαθαρίζει μόνο αν βάλεις δίπλα δύο φωτογραφίες του ίδιου λογαριασμού. Τον Ιούνιο το ποσό έπεσε σε σχέση με τον Μάιο, όταν ήταν 3,718 δισ. (ProtoThema). Σε σχέση όμως με τον Δεκέμβριο του 2025, όταν το σύνολο ήταν 3,299 δισ., ο λογαριασμός έχει αυξηθεί κατά 251 εκατ. ευρώ (SKAI). Η μηνιαία ανάσα δεν είναι, δηλαδή, αντιστροφή της τάσης. Είναι επιστροφή ενός μέρους από τη συσσώρευση του πρώτου πενταμήνου.

Πώς σπάει ο λογαριασμός

Ο αριθμός δεν είναι ένα ενιαίο «φέσι», αλλά δύο διαφορετικά καλάθια. Το πρώτο, 2,762 δισ. ευρώ, είναι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές φορέων του Δημοσίου προς τρίτους: απλήρωτα τιμολόγια προμηθευτών που έχουν περάσει τις 90 ημέρες. Το δεύτερο, 788 εκατ. ευρώ, είναι εκκρεμείς επιστροφές φόρου προς πολίτες και επιχειρήσεις (Newsbomb).

Εδώ κρύβεται και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, που τα περισσότερα δημοσιεύματα προσπερνούν. Η «βελτίωση» των 168 εκατ. κρύβει δύο αντίρροπες κινήσεις: οι οφειλές προς προμηθευτές μειώθηκαν κατά 237 εκατ., αλλά οι εκκρεμείς επιστροφές φόρου αυξήθηκαν κατά 69 εκατ. μέσα σε έναν μήνα (in.gr). Με απλά λόγια, το κράτος πλήρωσε κάπως πιο γρήγορα τους προμηθευτές, αλλά καθυστέρησε περισσότερο τους φορολογουμένους. Και μένει αναπάντητο ένα ουσιώδες ερώτημα: κανείς στο υπουργείο δεν έχει διευκρινίσει δημόσια αν η μηνιαία μείωση προήλθε από πραγματικές πληρωμές ή από λογιστικούς συμψηφισμούς και εκκαθαρίσεις.

Πού μπλοκάρει η ρευστότητα

Το βάρος είναι συγκεντρωμένο, και αυτό αλλάζει τη λύση. Από τα 2,762 δισ. των οφειλών προς τρίτους, τα νοσοκομεία κρατούν 1,305 δισ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν το μισό, ακόμη κι αφού μείωσαν τον λογαριασμό τους κατά 214 εκατ. μέσα στον μήνα (iefimerida). Ακολουθούν οι οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης με 715 εκατ. και οι δήμοι, όπου η επιδείνωση είναι πιο ανησυχητική: από 180 εκατ. τον Δεκέμβριο σε 333 εκατ. τον Ιούνιο.

Ο μηχανισμός πίσω από τους αριθμούς είναι μια σιωπηλή μεταφορά κόστους. Ο προμηθευτής νοσοκομείου που περιμένει, χρηματοδοτεί το ΕΣΥ με δικά του κεφάλαια ή με τραπεζικό δάνειο· ο φορολογούμενος που περιμένει επιστροφή, γίνεται άτοκος δανειστής του κράτους. Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς έχει ζητήσει αυστηρά χρονοδιαγράμματα πληρωμής και τόκους υπερημερίας ακριβώς επειδή οι καθυστερήσεις στερούν κεφάλαια κίνησης από μικρές επιχειρήσεις (ΕΣΠ). Στην υγεία, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει καταγράψει ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτών των οφειλών προέρχεται από νοσοκομεία, με τους προμηθευτές να ενσωματώνουν πλέον τις καθυστερήσεις σε υψηλότερες τιμές, κόστος που τελικά επιστρέφει στον φορολογούμενο (BoG).

Εδώ φαίνεται και η ασυμμετρία που κάνει την ιστορία κάτι παραπάνω από λογιστική. Το κράτος απαιτεί άμεση συμμόρφωση από τους πολίτες, συμψηφίζει επιστροφές με οφειλές, δεσμεύει ενημερότητες και κατάσχει· ταυτόχρονα καθυστερεί το ίδιο πληρωμές δισεκατομμυρίων. Η διαφορά δεν είναι στο ύψος (τα φορολογικά χρέη των ιδιωτών ξεπερνούν τα 114 δισ. και τα χρέη προς τα ασφαλιστικά Ταμεία τα 52 δισ., συσσωρευμένα δεκαετιών) (To Brief). Η διαφορά είναι στα εργαλεία και στους χρόνους: το Δημόσιο έχει μέσα καταναγκασμού που ο ιδιώτης πιστωτής δεν έχει απέναντί του.

Το πιο καθαρό εύρημα, τελικά, δείχνει και πού πρέπει να αναζητηθεί η λύση: όταν σχεδόν τα μισά «φέσια» του κράτους προς την αγορά συγκεντρώνονται στα νοσοκομεία, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ταμειακό. Είναι κυρίως μια αλυσίδα εκκαθάρισης που κολλάει στο ίδιο σημείο κάθε μήνα.