Στα 52,42 δισ. τα χρέη προς τα Ταμεία – τα 2/3 της αύξησης από προσαυξήσεις

Το ποσό που χρωστούν επιχειρήσεις και επαγγελματίες στα ασφαλιστικά ταμεία έφτασε σε νέο υψηλό, όμως το πιο ενδιαφέρον κρύβεται στη σύνθεση της τελευταίας αύξησης. Από τα 639,1 εκατ. ευρώ που προστέθηκαν στο υπόλοιπο μέσα στο β΄ τρίμηνο του 2026, τα 401,7 εκατ., σχεδόν το 63%, δεν ήταν νέες απλήρωτες εισφορές. Ήταν προσαυξήσεις και πρόσθετα τέλη πάνω σε παλιά χρέη (έκθεση ΚΕΑΟ). Μόλις 237,4 εκατ. ήρθαν από νέες κύριες οφειλές. Αυτό αλλάζει το πώς διαβάζεται το ρεκόρ.

Το ΚΕΑΟ, δηλαδή ο εισπρακτικός βραχίονας του e-ΕΦΚΑ που αναλαμβάνει τις ληξιπρόθεσμες εισφορές, κατέγραψε στις 30 Ιουνίου συνολικό απόθεμα 52,42 δισ. ευρώ. Ένα χρόνο πριν το ποσό ήταν 50,29 δισ., άρα η ετήσια άνοδος αγγίζει τα 2,13 δισ. (έκθεση ΚΕΑΟ). Η βάση σύγκρισης, το κλείσιμο του α΄ τριμήνου, ήταν 51,79 δισ. (Insider). Πρόκειται για συσσωρευμένο υπόλοιπο, όχι για χρέος που γεννήθηκε μέσα σε ένα τρίμηνο, και εδώ αρχίζει ο μηχανισμός που το κάνει να φουσκώνει μόνο του.

Ο λόγος είναι απλός. Μια παλιά, αρρύθμιστη οφειλή δεν μένει σταθερή: φορτώνεται συνεχώς με τόκους και προσαυξήσεις. Έτσι, ακόμη και αν κανένας νέος οφειλέτης δεν προστίθεται, το απόθεμα ανεβαίνει. Την ίδια στιγμή, το ΚΕΑΟ εισέπραξε μέσα στο τρίμηνο 450,34 εκατ. ευρώ (έκθεση ΚΕΑΟ). Ταμειακά, δηλαδή, ανακτήθηκε σοβαρό ποσό. Δεν έφτασε όμως ούτε να αντισταθμίσει τις προσαυξήσεις που έτρεχαν παράλληλα. Πληρώνεις με το ένα χέρι, το χρέος μεγαλώνει με το άλλο.

Πόσο απ' αυτά είναι αληθινά εισπράξιμα

Εδώ βρίσκεται η δεύτερη κρίσιμη διάκριση. Από τα 52,42 δισ., τα 10,82 δισ. χαρακτηρίζονται πολύ χαμηλής εισπραξιμότητας: αφορούν πτωχευμένους ή υπό εκκαθάριση εργοδότες, οφειλές χωρίς καμία υποβολή ή καταβολή, ακόμη και ασφαλισμένους που έχουν αποβιώσει (έκθεση ΚΕΑΟ). Το χρέος παραμένει στα βιβλία, αλλά ελάχιστα από αυτό θα γίνει ποτέ πραγματικό έσοδο. Αν αφαιρεθεί, το πιο ρεαλιστικό πεδίο διεκδίκησης πέφτει στα περίπου 41,6 δισ. Και πάλι, ούτε αυτά είναι εύκολα: πάνω από 22 δισ. του συνολικού ποσού είναι πρόσθετα τέλη, όχι αρχική εισφορά.

Το βάρος, εξάλλου, δεν μοιράζεται ισότιμα. Οι περισσότεροι οφειλέτες είναι μικροί: 1,8 εκατ. χρωστούν λιγότερα από 30.000 ευρώ ο καθένας, το 85% των μητρώων (ERTNews). Μάλιστα, 1,44 εκατ. από αυτούς οφείλουν κάτω από 15.000 ευρώ (Parapolitika). Οι πολλοί είναι μικροί, το ποσό όμως συγκεντρώνεται σε λιγότερους μεγάλους οφειλέτες. Για τον μικρό επαγγελματία, το χρέος δεν είναι αφηρημένο νούμερο: μπλοκάρει την ασφαλιστική ενημερότητα, δυσκολεύει συναλλαγές και, όταν έρθει η ώρα, παρακρατείται από τη σύνταξη (gov.gr).

Οι ρυθμίσεις σχεδιάστηκαν για να σπάνε αυτόν τον κύκλο, και ως ταμειακό εργαλείο όντως αποδίδουν. Έχουν όμως μικρή διάρκεια ζωής. Ήδη από το γ΄ τρίμηνο του 2025, 1,27 εκατ. είχαν καταρρεύσει. Έτσι, 22,14 δισ. ευρώ βρέθηκαν εκτός ρύθμισης, από τα 31,28 δισ. που είχαν ενταχθεί, δηλαδή περίπου το 70% του ποσού (Agrotypos). Ο εξωδικαστικός μηχανισμός, που από τις 21 Σεπτεμβρίου αποκτά και προστασία πρώτης κατοικίας (To Brief), δείχνει το ίδιο χάσμα: 144.060 αιτήσεις έως τον Ιούνιο, μόλις 64.406 ολοκληρωμένες ρυθμίσεις (Dnews).

Η αντιπολίτευση διαβάζει το ρεκόρ ως πολιτική αποτυχία: ο Νίκος Παππάς κατήγγειλε στις 10 Αυγούστου ότι οι οφειλές πήγαν από 35 δισ. το 2019 στα 52,5 δισ., ενώ η κυβέρνηση «είχε πόρους 120 δισ.» (ERTNews). Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό (διεθνώς τα ληξιπρόθεσμα φορολογικά αγγίζουν τα 2,7 τρισ. ευρώ, με λιγότερο από το ένα τρίτο εισπράξιμο, OECD), αλλά η δομική πίεση στο ταμείο μένει: το ίδιο το ΚΕΑΟ προβλέπει επιστροφή του ΕΦΚΑ σε ελλείμματα από το 2029 (To Brief).

Το ρεκόρ των 52,42 δισ., λοιπόν, δεν είναι ένα ποσό που κάποια στιγμή θα εισπραχθεί. Είναι δύο διαφορετικά μεγέθη σε ένα νούμερο: ένα συρρικνούμενο κομμάτι που όντως ανακτάται με δόσεις, και ένα λογιστικό απόθεμα που φουσκώνει μόνο του από προσαυξήσεις, με ελάχιστες πιθανότητες να μετατραπεί ποτέ σε έσοδο.