1.076 νέα λεωφορεία ψάχνουν 300 οδηγούς

Η κυβέρνηση παρουσίασε χθες ένα πακέτο για τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας που ακούγεται μεγαλειώδες: 1.076 νέα λεωφορεία, στόχος 1.700 σε διετία, νέοι συρμοί μετρό, τεχνητή νοημοσύνη και νέες συλλογικές συμβάσεις «τις επόμενες μέρες» (News247, Enikos). Στο πεζοδρόμιο όμως, τους επόμενους μήνες, η εμπειρία θα αλλάξει πολύ πιο αργά απ' ό,τι υποδηλώνει το δελτίο τύπου.

Η ψηφιακή βιτρίνα

Το πιο εντυπωσιακό κομμάτι της παρουσίασης ήταν η «τεχνητή νοημοσύνη στις συγκοινωνίες». Για την ώρα, πρόκειται για μια εφαρμογή OneApp με θέση οχήματος και χρόνο άφιξης, την πλατφόρμα report.oasa.gr με GIS χαρτογράφηση προβλημάτων, και κάμερες με drones για επιτήρηση λωρίδων (ProtoThema, Dnews). Το OneApp τοποθετείται στο «επόμενο εξάμηνο». Δεν υπάρχει δημόσιο pilot για αυτόματη δρομολόγηση, πρόβλεψη ζήτησης ή πραγματική βελτιστοποίηση συχνοτήτων, δηλαδή τίποτα που να μετατρέπει δεδομένα σε λιγότερη αναμονή.

Δίπλα στο AI, ο στόχος των 1.700 λεωφορείων μετατίθεται στο 2028, χωρίς δημόσιο πλάνο ανά τρίμηνο ή ανά γραμμή (ProtoThema). Για τους 19 νέους συρμούς που εξαγγέλθηκαν για Γραμμές 2 και 3 δεν υπάρχει δημόσια σύμβαση, ανάδοχος, τίμημα ή ημερομηνία παραδόσεων. Μόνο η ανακοίνωση.

Η πραγματικότητα της στάσης

Από τα 1.076 λεωφορεία που ανακοινώθηκαν ως «αναβάθμιση», στον δρόμο κυκλοφορεί ήδη περίπου το 80%, δηλαδή γύρω στα 860 οχήματα. Το υπόλοιπο μπαίνει σε λειτουργία τον Ιούνιο του 2026 (Iefimerida).

Το πραγματικό εμπόδιο δεν είναι τα αμαξώματα, είναι οι οδηγοί. Στις γραμμές της ΟΣΥ υπηρετούν σήμερα περίπου 2.700, με στόχο τους 3.000 έως το τέλος του 2026 (Dnews). Καινούριο όχημα χωρίς οδηγό μένει στο αμαξοστάσιο, και η διαδρομή από προκήρυξη σε πρώτη βάρδια περνά από ΑΣΕΠ, εκπαίδευση και αδειοδότηση. Διαδικασία μηνών, όχι εβδομάδων.

Ο ΟΑΣΑ ανακοίνωσε για το πρώτο τετράμηνο 1,63 εκατ. εκτελεσμένα δρομολόγια και 12 λεπτά χρονοαπόσταση στις 15 πιο φορτωμένες γραμμές, αύξηση +5% σε σχέση με το 2025 (Newsbeast). Είναι πραγματική βελτίωση, αλλά εξηγεί και γιατί δεν την νιώθει ο επιβάτης σε δευτερεύουσες γραμμές: η ένταση πέφτει εκεί που μετριέται.

Στο μετρό, ένας συρμός τη φορά

Στο μετρό, το χρονοδιάγραμμα των συρμών είναι ακόμα πιο μακρινό. Από τους 14 ανακατασκευασμένους συρμούς της Γραμμής 1, ο πρώτος δοκιμάζεται και αναμένεται σε εμπορική λειτουργία τον επόμενο μήνα, με το σύνολο να τοποθετείται έως το 2027 (4troxoi).

Παράλληλα, οι ίδιες γραμμές «πληρώνουν» τώρα την αναβάθμιση: τέσσερις σταθμοί της Γραμμής 2 κλείνουν στις 21:40 για αντικατάσταση σιδηροτροχιών και εγκατάσταση 5G, με τη λεωφορειακή Χ19 να αναλαμβάνει την κάλυψη (Lifo). Το κόστος για επιβάτες σε νυχτερινές βάρδιες, μετεπιβιβάσεις και ΑμεΑ δεν αναφέρεται στις χθεσινές παρουσιάσεις (To Brief).

Συμβάσεις χωρίς κείμενο, λογοδοσία χωρίς dashboard

Οι νέες συλλογικές συμβάσεις για ΟΣΥ, ΣΤΑΣΥ και ΟΑΣΑ είναι το πιο καθαρά νέο στοιχείο της παρουσίασης, αλλά τα κείμενα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Δεν υπάρχουν επαληθευμένες λεπτομέρειες για αυξήσεις, βάρδιες ή όρους εργασίας, στοιχεία που καθορίζουν αν θα συγκρατηθεί το προσωπικό ή θα φύγει προς ιδιωτικές μεταφορές.

Το κενό δεν είναι στους θεσμούς, είναι στη λογοδοσία. Δεν υπάρχει πουθενά ένα ανοιχτό dashboard που να δείχνει τα πραγματικά εκτελεσμένα δρομολόγια, τις ακυρώσεις, τη διαθεσιμότητα στόλου και την πρόοδο προσλήψεων ανά μήνα.

Τα 860 λεωφορεία είναι ήδη εδώ. Οι 300 νέοι οδηγοί που θα τα κινήσουν φτάνουν στο τέλος του 2026. Οι ανακατασκευασμένοι συρμοί της Γραμμής 1 ολοκληρώνονται το 2027. Μέχρι τότε, αυτό που μετράει στη στάση είναι τα 12 λεπτά αναμονής στις φορτωμένες γραμμές και ένα Χ19 που αντικαθιστά το μετρό μετά τις 21:40.