Ζελένσκι: Το στρατιωτικό Starlink κόβεται ξανά στα 161 χλμ./ώρα

Στις 24 Οκτωβρίου το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι τα συστήματά του κατέγραφαν σταθερή δορυφορική σύνδεση σε εξοπλισμό που κινούνταν με πάνω από 400 χλμ./ώρα (Υπουργείο Άμυνας Ουκρανίας). Στις 12 Νοεμβρίου ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η σύνδεση κόβεται ξανά μόλις ο εξοπλισμός που τη φέρει ξεπεράσει τα 161 χλμ./ώρα. Πρόκειται για το Starshield, την εκδοχή του Starlink που η SpaceX προορίζει για κυβερνητική χρήση (SpaceX). Το όριο αφορά την ταχύτητα με την οποία κινείται ο εξοπλισμός, όχι την ταχύτητα του ίντερνετ, και κατά τον Ζελένσκι δυσκολεύει την κατάρριψη ρωσικών drones (Ukrinform, Radio Svoboda). Το Κίεβο λέει ότι ούτε η SpaceX ούτε το Πεντάγωνο του έχουν εξηγήσει γιατί (Axios).

Ο Ζελένσκι μίλησε μετά από ενημερώσεις του υπουργού Άμυνας Γιεβένιι Χμάρα και του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων Μιχαΐλο Ντραπάτιι. Είπε ότι οι μονάδες καταγράφουν διακοπές «εδώ και αρκετές ημέρες», σε όλο το μέτωπο και στα κατεχόμενα. Ο στρατός, πρόσθεσε, έκρινε ότι πρόκειται για συστηματικό όριο και όχι για τυχαία σφάλματα (Ukrainska Pravda). Το Γενικό Επιτελείο δήλωσε χωριστά ότι οι διαταραχές μειώνουν την ικανότητα της αεράμυνας απέναντι σε αεριωθούμενα drones. Δεν δημοσίευσε όμως δική του μέτρηση του ορίου (Interfax-Ukraine).

Τα 161 χλμ./ώρα είναι στρογγυλεμένα τα 100 μίλια/ώρα (Radio Svoboda). Είναι ταχύτητα αυτοκινήτου σε αυτοκινητόδρομο, που ένα ελικόπτερο σε καταδίωξη την ξεπερνά εύκολα. Η ανακοίνωση του υπουργείου τον Οκτώβριο ανέφερε μαζί Starlink και Starshield, χωρίς να δείχνει δημόσια ποιο τερματικό ανήκει σε ποια υπηρεσία (Υπουργείο Άμυνας Ουκρανίας).

Αργότερα την ίδια ημέρα, σε σύνοδο Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο, ο Ζελένσκι εξήγησε ότι κοντά στη γραμμή του μετώπου η ουκρανική αεροπορία δεν μπορεί να επιχειρήσει. Εκεί τα Shahed, ιρανικής σχεδίασης drones-καμικάζι, τα κυνηγούν αναχαιτιστικά drones (Ukrinform). Ο προεδρικός σύμβουλος Σεργκέι Μπεσκρεστνόφ μίλησε για προβλήματα επικοινωνίας σε ελικόπτερα που καταδιώκουν Shahed και σε αεριωθούμενα αναχαιτιστικά (NV). Αν χαθεί η σύνδεση σε ελικόπτερο ή drone, μπορεί να κοπεί η μετάδοση εικόνας και εντολών. Αυτός είναι πιθανός μηχανισμός, όχι απόδειξη για συγκεκριμένο πλήγμα.

Η σύνδεση με πραγματικές ζημιές είναι ουκρανικός ισχυρισμός. Ο Ζελένσκι υποστηρίζει ότι υπήρξαν ήδη πλήγματα επειδή τα μέσα αναχαίτισης δεν ανέπτυξαν εγκαίρως την απαιτούμενη ταχύτητα. Δεν κατονόμασε τόπο, μονάδα ή στόχο (Ukrainska Pravda). Για τη νύχτα 11 προς 12 Νοεμβρίου, η Πολεμική Αεροπορία μέτρησε 123 επιθετικά drones, από τα οποία 73 αεριωθούμενα Shahed, και πλήγματα σε 17 τοποθεσίες. Το δελτίο δεν συνδέει κανένα από αυτά με το Starshield (Suspilne). Μια αποτυχημένη αναχαίτιση μπορεί να οφείλεται και σε λίγο χρόνο προειδοποίησης, σε απόσταση ή σε παρεμβολές. Μόνο στοιχεία ανά αποστολή θα ξεχώριζαν την αιτία, και αυτά δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Στη Μόσχα, ο στρατιωτικός σχολιαστής Αλεξάντρ Περεντζίεφ υποστήριξε στα Argumenti Nedeli ότι επιβράδυνση δεν υπάρχει. Κατά τον ίδιο, η δήλωση του Ζελένσκι είναι πρόκληση. Δεν παρουσίασε τεχνικά στοιχεία (Argumenti Nedeli).

Ποιος κρατά τη ρύθμιση

Το ερώτημα είχε τεθεί ήδη τον Οκτώβριο, με τον προηγούμενο περιορισμό, και οι απαντήσεις δεν συμφώνησαν μεταξύ τους. Στις 14 Οκτωβρίου ο Έλον Μασκ έγραψε ότι το Starshield ελέγχεται από την αμερικανική κυβέρνηση και ότι τα όριά του τα αποφασίζει ο στρατός, «και τελικά ο Πρόεδρος». Στις 21 Οκτωβρίου ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αρνήθηκε ότι η κυβέρνηση ζήτησε την αλλαγή. Την ίδια ημέρα ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ είπε ότι τέτοιες αποφάσεις μπορεί να τις πάρει το Starlink βάσει των όρων χρήσης (AP). Τον Ντόναλντ Τραμπ τον ρώτησαν αν ζήτησε ο ίδιος την άρση του ορίου. Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, απάντησε ότι δεν έχει σημασία αν τηλεφώνησε ο ίδιος ή κάποιος άλλος, και ότι «το έβαλε πίσω».

Στις 15 Οκτωβρίου εννέα γερουσιαστές και των δύο κομμάτων ζήτησαν έρευνα από τον γενικό επιθεωρητή του Πενταγώνου. Στην επιστολή τους γράφουν ότι τουλάχιστον ορισμένες υπηρεσίες για την Ουκρανία παρέχονται μέσω συμβάσεων που διαχειρίζεται η Space Force, ο κλάδος των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων για το διάστημα (Γερουσία των ΗΠΑ). Ο επιθεωρητής παρέπεμψε τα ερωτήματα στην Αεροπορία και στη Space Force, χωρίς να βγάλει πόρισμα (CNN).

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε επείγουσα αποκατάσταση της υπηρεσίας. Ο εκπρόσωπός της Τομά Ρενιέ χαρακτήρισε τις διακοπές απαράδεκτες «εφόσον επιβεβαιωθούν» (DPA μέσω onvista). Η Ευρώπη ετοιμάζει δικό της δίκτυο ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών, το IRIS², αλλά δεν είναι έτοιμο. Οι πρώτες εκτοξεύσεις του τοποθετούνται έως το 2029 από την Επιτροπή, και οι πρώτες κυβερνητικές υπηρεσίες το 2030 από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ESA). Η Κάγια Κάλας είχε παραδεχθεί τον Οκτώβριο ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να καλύψει βραχυπρόθεσμα το κενό του Starlink (France 24).

Μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα, το όριο σηκώθηκε στις 24 Οκτωβρίου και ξαναμπήκε τον Νοέμβριο, και τις δύο φορές από απόσταση. Οι γερουσιαστές ρώτησαν γραπτώς τη SpaceX ποιος έχει την εξουσία να περιορίζει την υπηρεσία (Γερουσία των ΗΠΑ). Ως τις 12 Νοεμβρίου δεν έχει δημοσιοποιηθεί απάντηση ούτε από την εταιρεία ούτε από τη Space Force. Ένα κομμάτι της αεράμυνας του ουκρανικού μετώπου εξαρτάται από μια ρύθμιση για την οποία κανείς στην αμερικανική αλυσίδα, από τον Λευκό Οίκο ως τη SpaceX, δεν αναλαμβάνει δημόσια την ευθύνη.