Ο υπερυπολογιστής τεχνητής νοημοσύνης «Δαίδαλος» στο Λαύριο και τα επικίνδυνα ιατρικά λάθη

Η Ελλάδα χτίζει έναν από τους ισχυρότερους υπερυπολογιστές στην Ευρώπη. Λέγεται ΔΑΙΔΑΛΟΣ, έχει πάνω από 2.000 τσιπ NVIDIA και ισχύ 89 petaflops — εκατομμύρια φορές ταχύτερος από τον υπολογιστή σας. Στήνεται στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου, μέσα στον Φάρο AI Factory, μία από τις πρώτες επτά τέτοιες δομές στην ΕΕ (GRNET).

Τι σημαίνει πρακτικά: μια ελληνική startup που σήμερα πληρώνει δεκάδες χιλιάδες ευρώ τον μήνα σε αμερικανικά cloud services για να εκπαιδεύσει ένα AI μοντέλο, από το φθινόπωρο θα μπορεί να το κάνει στο Λαύριο (Newsit). Η φιλοδοξία είναι μεγάλη — η πραγματικότητα, λιγότερο: μόλις 4% των ελληνικών επιχειρήσεων χρησιμοποιούν σήμερα τεχνητή νοημοσύνη, μισές από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (To Brief). Ο υπερυπολογιστής θα υπάρχει. Η ερώτηση είναι αν θα υπάρχουν αρκετοί χρήστες.

Η τεχνολογία που ήδη χρησιμοποιούμε σκοντάφτει

Όσο η Ελλάδα στήνει υποδομές για το AI του αύριο, τα μοντέλα που ρωτούν ήδη 230 εκατομμύρια άνθρωποι κάθε εβδομάδα αποτυγχάνουν στα βασικά. Μελέτη στο Nature Medicine δείχνει πως το ChatGPT Health — η εφαρμογή που εκατομμύρια χρησιμοποιούν ως ψηφιακό γιατρό — αποτυγχάνει στο 51,6% των πραγματικών επειγόντων, λέγοντας σε ασθενείς που χρειάζονται νοσοκομείο να μείνουν σπίτι.

Το πιο ανησυχητικό εύρημα: όταν κάποιος περιέγραφε σκέψεις αυτοκτονίας μαζί με φυσιολογικές εξετάσεις, η ειδοποίηση ασφαλείας για ψυχολογική κρίση εξαφανιζόταν εντελώς. Σαν να ακυρώνει η «λογική» των αριθμών τη βαρύτητα αυτού που λέει ένας άνθρωπος. Και η σκληρή αλήθεια είναι πως τα περισσότερα ιατρικά μηνύματα στο ChatGPT γίνονται εκτός ωραρίου κλινικών — δεν είναι αφέλεια, είναι κρίση πρόσβασης στο σύστημα υγείας.

Ηθικά φρένα με οικονομικό τίμημα

Για τις εταιρείες που κατασκευάζουν αυτά τα μοντέλα, τα διακυβεύματα είναι εξίσου σκληρά — αλλά πολιτικά. Η Anthropic, η εταιρεία πίσω από το Claude, χαρακτηρίστηκε «κίνδυνος εφοδιαστικής αλυσίδας» από το Πεντάγωνο — χαρακτηρισμός που μέχρι πρότινος αφορούσε εχθρικά κράτη — επειδή αρνήθηκε να αφαιρέσει δύο συγκεκριμένους περιορισμούς: όχι σε μαζική παρακολούθηση, όχι σε αυτόνομα όπλα (Axios). Οι OpenAI, Google και xAI δέχτηκαν τους όρους (Anthropic). Η τιμή της άρνησης; Ακύρωση συμβολαίου 200 εκατομμυρίων δολαρίων και εντολή σε κάθε αμυντικό ανάδοχο να κόψει τη συνεργασία (CBS News, To Brief).

Χτίζουμε πανίσχυρες μηχανές στο Λαύριο για να τρέξουν αλγόριθμους που δεν καταλαβαίνουν πότε ένας άνθρωπος κινδυνεύει. Και οι μεγαλύτεροι στρατοί του κόσμου τιμωρούν οικονομικά τις εταιρείες που επιμένουν να βάζουν όρια.