Υεμένη: πώς ο αποκλεισμός στεγνώνει την Ταΐζ

Στην Ταΐζ της Υεμένης, η παραγωγή νερού έχει πέσει σχεδόν στο μισό και το νερό από βυτιοφόρο κοστίζει περίπου τρεις φορές περισσότερο, εκτιμά η OCHA, το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (ΟΗΕ Γενεύη). Η αιτία είναι ο πόλεμος: η πόλη είναι ουσιαστικά αποκομμένη από τις 3 Οκτωβρίου και από τότε έχουν φτάσει ελάχιστα καύσιμα, τρόφιμα και εφόδια (UNOG).

Η αλυσίδα είναι σύντομη. Το ντίζελ κινεί τις αντλίες που βγάζουν το νερό και τα βυτιοφόρα που το μοιράζουν, οπότε η έλλειψη καυσίμου χτυπά ταυτόχρονα και την παραγωγή και τη διανομή (ΟΗΕ Γενεύη). Η UNICEF, το Ταμείο του ΟΗΕ για τα Παιδιά, περιγράφει οικογένειες που περιορίζουν την κατανάλωση και αγωνιούν αν θα ξαναγεμίσουν τα δοχεία τους (UN News). Ο κάτοικος Σάιφ αλ Γκαμπίρι μίλησε για ουρές στα μαγαζιά και για οικογένειες που, χωρίς μαγειρικό αέριο, καίνε χαρτόνι ή ξύλα για να μαγειρέψουν (AP).

Ποιος έκλεισε τους δρόμους

Το κλείσιμο έγινε σε δύο σημεία, από δύο πλευρές. Η ανατολική πύλη Κασρ προς το αλ Χαουμπάν είχε ανοίξει το 2024 με συμφωνία των τοπικών πλευρών και εξυπηρετούσε κυρίως επιβάτες, ώσπου στις 3 Οκτωβρίου την έκλεισε η κυβέρνηση, με τον στρατιωτικό εκπρόσωπο Άμαρ αλ Σαμάι να μιλά για προληπτικό μέτρο απέναντι σε συγκρούσεις και φόβους διείσδυσης (Al Jazeera).

Νότια, ο διάδρομος προς το Άντεν κόπηκε όταν οι Χούθι προέλασαν προς την Τουρμπάχ (BBC Arabic). Οι Χούθι υποστηρίζουν ότι οι δρόμοι είναι ανοιχτοί «από τη δική τους πλευρά» και ρίχνουν την ευθύνη στην κυβέρνηση, θέση που απορρίπτει ο κυβερνήτης της Ταΐζ Ναμπίλ Σαμσάν.

Ένας δρόμος ανοιχτός στη μία άκρη δεν φέρνει ούτε ένα φορτηγό μέσα στην πόλη.

Τα κλειστά περάσματα είναι και τα σημεία όπου γίνεται ο πόλεμος. Ο ΟΗΕ κατέγραψε στις 9 Οκτωβρίου σφοδρές μάχες δυτικά και νότια της Ταΐζ, γύρω ακριβώς από τους δρόμους που έκλεισαν (Συμβούλιο Ασφαλείας), ενώ στις 20 Οκτωβρίου πλήγμα σε κατοικημένη περιοχή σκότωσε δύο έφηβες (AP). Είναι ένα μέτωπο της ευρύτερης κλιμάκωσης που έχει φέρει τη Σαουδική Αραβία σε ανταλλαγή πληγμάτων με τους Χούθι (To Brief). Και καμία εκεχειρία δεν προστατεύει την πρόσβαση: εκείνη του ΟΗΕ έληξε τυπικά στις 2 Οκτωβρίου 2022, και ό,τι ακολούθησε ήταν άτυπη ηρεμία (Απεσταλμένος ΟΗΕ).

Νοσοκομεία, αλεύρι, παιδιά

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε ότι 42 μονάδες υγείας δηλώνουν οξείες ελλείψεις σε καύσιμα, οξυγόνο, φάρμακα και υλικά. Νοσοκομεία και ασθενοφόρα χρειάζονται πάνω από 5.000 λίτρα καυσίμου την ημέρα, για να μη σταματήσουν χειρουργεία, αιμοκάθαρση, εντατική και τοκετοί (ΟΗΕ Γενεύη). Οι 42 μονάδες δεν είναι 42 κλειστά νοσοκομεία· στις 20 Οκτωβρίου, όμως, 12 νοσοκομεία είχαν καύσιμα για περίπου τέσσερις ημέρες (UN News).

Στο φαγητό, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) δεν μπορεί να φτάσει σε πάνω από 600.000 ανθρώπους στην Ταΐζ και αναφέρει σχεδόν εξαντλημένα αποθέματα αλευριού (WFP). Ο αριθμός των 800.000 που ακούγεται συχνά περιλάμβανε, στη δική του ανακοίνωση της 14ης Οκτωβρίου, και κοινότητες της δυτικής ακτής· η ενημέρωση της 23ης τον επανέλαβε χωρίς να ξεκαθαρίσει αν πλέον αφορά μόνο την πόλη (UNOG).

Οι πιο ευάλωτοι είναι τα παιδιά. Φέτος η UNICEF εξέτασε πάνω από 168.000 παιδιά στην επαρχία και βρήκε πάνω από 52.000 με οξύ υποσιτισμό, σχεδόν ένα στα τρία από όσα εξετάστηκε, και πάνω από 11.500 από αυτά σε σοβαρή κατάσταση (ΟΗΕ Γενεύη). Η θεραπευτική τροφή που έχει ήδη τοποθετήσει φτάνει για περίπου τρεις μήνες, αλλά τα κλειστά περάσματα δυσκολεύουν τη διανομή της και την πρόσβαση των οικογενειών στη θεραπεία. Στην Ταΐζ τα αποθέματα μετριούνται πια σε ημέρες καυσίμου. Αυτό που χρειάζεται η πόλη είναι κάτι που η συμφωνία του 2024 έδειξε ότι γίνεται: ένας δρόμος ανοιχτός και από τις δύο άκρες, απ' όπου να περνούν βυτιοφόρα με ντίζελ.