Ξανακρίνεται η φυλάκιση τριών ενόχων για το Μάτι

Η αντίφαση χωράει σε μία πρόταση: ο Άρειος Πάγος ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι η ενοχή των δέκα καταδικασθέντων για τη φονική πυρκαγιά του 2018 είναι αμετάκλητη, και ταυτόχρονα ότι ο χρόνος που τρεις από αυτούς θα μείνουν στη φυλακή πρέπει να ξανακριθεί. Η απόφαση 694/2026 δεν αθώωσε κανέναν και δεν χάρισε καμία ποινή· ζήτησε όμως από το Εφετείο να εξηγήσει νομικά καλύτερα γιατί αρνήθηκε ένα συγκεκριμένο ελαφρυντικό. Αυτή η διάκριση, που έχει χαθεί μέσα στην οργή των συγγενών, είναι το κλειδί όλης της υπόθεσης.

Οι Σωτήρης Τερζούδης, Βασίλης Ματθαιόπουλος και Ιωάννης Καπάκης παραμένουν ένοχοι για ανθρωποκτονίες και σωματικές βλάβες από αμέλεια (ERTNews). Πέρυσι το Εφετείο τους είχε επιβάλει συνολικές ποινές 340 ετών, με εκτιτέα τα 5 χρόνια για τον καθένα, και τους είχε στείλει στη φυλακή (News247). Αυτό που επιστρέφει στους εφέτες είναι ένα και μόνο σημείο: αν δικαιούνται το ελαφρυντικό του «πρότερου σύννομου βίου». Ο τέταρτος καταδικασμένος που είχε προσφύγει, ο Ιωάννης Φωστιέρης, δεν περιλαμβάνεται στην αναπομπή (Iefimerida, Newsit).

Το ελαφρυντικό που δεν είναι «λευκό μητρώο»

Ο Ποινικός Κώδικας μειώνει την ποινή όταν ο κατηγορούμενος «έζησε σύννομα ως τον χρόνο που έγινε το έγκλημα» (Lawspot). Η σημερινή διατύπωση αντικατέστησε τον παλαιότερο «έντιμο βίο» για να ξεφύγει από την ηθικολογία. Δεν εξετάζεται πια αν κάποιος ήταν «καλός άνθρωπος», αλλά αν είχε πραγματική συμμόρφωση προς την έννομη τάξη. Το λευκό ποινικό μητρώο είναι σοβαρό στοιχείο, όχι όμως αυτόματος αποδέκτης του ελαφρυντικού. Διαφορετικά θα το δικαιούνταν σχεδόν κάθε πρωτοεμφανιζόμενος κατηγορούμενος. Ο ίδιος ο Άρειος Πάγος είχε ήδη κρίνει με την απόφαση 236/2025 ότι το καθαρό μητρώο δεν αρκεί όταν η πράξη αποκαλύπτει εγκληματική ψυχρότητα ή βαριά παράβαση καθήκοντος (Lawspot).

Εδώ είναι το νομικό κενό που εντόπισε ο Άρειος Πάγος. Το πλήρες σκεπτικό της 694/2026 δεν έχει δημοσιοποιηθεί, κυκλοφορεί κυρίως το διατακτικό (Newsbeast). Η νομικά ασφαλής ανάγνωση είναι μία: το Εφετείο δεν αιτιολόγησε «ειδικά και εμπεριστατωμένα», όπως απαιτείται, γιατί τους αρνήθηκε το ελαφρυντικό. Δεν είπε δηλαδή ο Άρειος Πάγος ότι οι τρεις το δικαιούνται· είπε ότι η άρνηση πρέπει να ντυθεί με σωστή νομική επιχειρηματολογία.

Τι μπορεί πρακτικά να αλλάξει

Αν στο νέο Εφετείο οι τρεις πάρουν τελικά το ελαφρυντικό, οι ποινές τους θα μειωθούν και, πιθανότατα, θα μειωθεί και η εκτιτέα πενταετία. Πόσο, και αν αυτό σημαίνει νωρίτερη αποφυλάκιση, δεν μπορεί να προεξοφληθεί (Ethnos). Το παράθυρο που άνοιξε ο Άρειος Πάγος, πάντως, υπάρχει. Σε αυτό κρατούν οι συγγενείς το βλέμμα τους.

Ο Σύλλογος Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών απάντησε ότι ο «έντιμος βίος» δεν μπορεί να μετριέται μόνο με ποινικό μητρώο όταν πρόκειται για κρατικά στελέχη σε θέσεις ύψιστης ευθύνης (Newsbeast, Enikos). «Οι καταδικασμένοι διεκδικούν ελαφρύνσεις, τα θύματα δεν επανέρχονται» (Protothema). Η ένστασή τους δεν είναι νομική, είναι ηθικοπολιτική: ζητούν να συνυπολογιστεί το βάρος της θέσης, όχι μόνο το παρελθόν του προσώπου.

Εδώ συγκρούονται δύο πράγματα. Από τη μία, η ατομική απουσία ποινικού μητρώου ενός υπαλλήλου. Από την άλλη, το ειδικό βάρος που έχει η καρέκλα ενός κρατικού αξιωματούχου όταν, εξαιτίας πράξεων και παραλείψεων στη βάρδιά του, πεθαίνουν δεκάδες πολίτες. Η ποινική δίκη κρίνει υπηρεσιακούς, όχι την πολιτική αλυσίδα αποφάσεων του 2018. Επικύρωσε την ενοχή δέκα στελεχών της Πυροσβεστικής και της Πολιτικής Προστασίας, ενώ η κορυφή της τότε διοίκησης δεν βρέθηκε στο εδώλιο (To Brief). Παράλληλα, οι θεσμικές αλλαγές που ακολούθησαν, η αναβάθμιση της πολιτικής προστασίας σε αυτόνομο υπουργείο και η καθιέρωση του 112, είναι το κομμάτι της λογοδοσίας που δεν κρίνεται σε καμία αίθουσα (civilprotection.gov.gr).

Στις 23 Ιουλίου 2018 πέθαναν 104 άνθρωποι. Οκτώ χρόνια μετά, ο Άρειος Πάγος ζητάει από ένα δικαστήριο να ξαναγράψει, πιο προσεκτικά, γιατί τρεις από τους υπαίτιους δεν αξίζουν ένα ελαφρυντικό. Η νομική απάντηση θα δοθεί. Οι 104 νεκροί, όμως, δεν επανέρχονται.