Βραζιλία: Νέος δεινόσαυρος 20 μέτρων αποκαλύπτει χερσαία γέφυρα με την Ευρώπη

Τον Οκτώβριο του 2021, εργάτες σε σιδηροδρομικό έργο κοντά στην πόλη Davinópolis, στα βορειοανατολικά της Βραζιλίας, έπεσαν πάνω σε κάτι αναπάντεχο: ένα μηριαίο οστό μήκους ενάμιση μέτρου, θαμμένο στο χώμα εκατομμύρια χρόνια. Ανήκε σε ένα ζώο που κανείς δεν γνώριζε ότι υπήρχε — τον Dasosaurus tocantinensis, έναν φυτοφάγο γίγαντα περίπου 20 μέτρων που ζούσε πριν από 120 εκατομμύρια χρόνια (Sci.News).

Το εντυπωσιακό δεν ήταν το μέγεθος. Ήταν πού βρέθηκε ο κοντινότερος συγγενής του.

Ίδια ανατομία, δύο ήπειροι

Η ομάδα του Elver Mayer (Πανεπιστήμιο UNIVASF) σύγκρινε εκατοντάδες ανατομικά χαρακτηριστικά του Dasosaurus με γνωστά είδη. Ο πλησιέστερος συγγενής δεν βρέθηκε πουθενά στη Νότια Αμερική. Βρέθηκε στη Morella της Ισπανίας: ο Garumbatitan morellensis, ένας ακόμα μεγαλύτερος σαυρόποδης ηλικίας 122 εκατομμυρίων ετών (Sci.News).

Οι δύο δεινόσαυροι μοιράζονται χαρακτηριστικά που δεν έχουν βρεθεί σε κανέναν άλλο — τρεις ακμές στους σπονδύλους της ουράς, μια συγκεκριμένη εξόγκωση στο μηριαίο οστό. Μια εξελικτική υπογραφή που δεν αφήνει περιθώρια σύμπτωσης. Εξηγείται μόνο αν είχαν κοινό πρόγονο (DOI).

Ο δρόμος περνούσε από την Αφρική

Πριν 120 εκατομμύρια χρόνια, ο Ατλαντικός Ωκεανός δεν υπήρχε — τουλάχιστον όχι ολόκληρος. Η βορειοανατολική Βραζιλία εφαπτόταν στο Καμερούν, και στενές ζώνες ξηράς λειτουργούσαν ως φυσικές γέφυρες μεταξύ ηπείρων. Η βιογεωγραφική ανάλυση δείχνει ότι η γενεαλογική γραμμή του Dasosaurus ξεκίνησε από την Ευρώπη, πέρασε από τη βόρεια Αφρική, και κατέληξε στη Νότια Αμερική (Gizmodo Brasil). Ζώα 20 μέτρων μπορούσαν κυριολεκτικά να περπατήσουν από ήπειρο σε ήπειρο.

Και δεν είναι μόνο τα οστά που το επιβεβαιώνουν. Το 2024, επιστήμονες ταυτοποίησαν πάνω από 260 πανομοιότυπα ίχνη δεινοσαύρων σε Βραζιλία και Καμερούν — τώρα χωρισμένα από 6.000 χιλιόμετρα θάλασσας (Earth.com).

Ο Dasosaurus είναι ακόμα γεμάτος κενά — η ομάδα διαθέτει μερικό σκελετό, χωρίς κρανίο, χωρίς πλήρη άκρα. Αυτό όμως που ξέρουμε τον τοποθετεί σε ένα κρίσιμο εξελικτικό σημείο: ακριβώς πριν αυτά τα ζώα γίνουν οι τεράστιοι τιτανόσαυροι — τα μεγαλύτερα πλάσματα που περπάτησαν ποτέ στη Γη (TNH1).

Πριν ανοίξει ο Ατλαντικός, Ευρώπη, Αφρική και Νότια Αμερική ήταν ραμμένες μεταξύ τους — και γίγαντες τριγυρνούσαν ελεύθεροι ανάμεσά τους, αφήνοντας πατημασιές που σήμερα τις χωρίζει ωκεανός.