Η Volkswagen ενέκρινε σχέδιο για 100.000 λιγότερες θέσεις

Εκατό χιλιάδες λιγότερες θέσεις εργασίας έως το 2030, για να ανέβει το λειτουργικό περιθώριο (πόσα ευρώ κέρδους μένουν από κάθε 100 ευρώ πωλήσεων, πριν από τόκους και φόρους) στο 9%: αυτή είναι σε μία εξίσωση η απόφαση που ενέκρινε στις 3 Σεπτεμβρίου το εποπτικό συμβούλιο της Volkswagen, του μεγαλύτερου κατασκευαστή αυτοκινήτων της Ευρώπης (Volkswagen, Reuters/Yahoo). Το σχέδιο, που η ίδια η εταιρεία ονομάζει «Future Plan 2030» και το βαθύτερο στην ιστορία της, εγκρίθηκε ομόφωνα. Τον λογαριασμό του στόχου τον πληρώνουν κατά κύριο λόγο οι εργαζόμενοι, και πιθανότατα τέσσερα γερμανικά εργοστάσια που μένουν χωρίς εξασφαλισμένη παραγωγή.

Οι περικοπές δεν είναι καινούριες· τις παρακολουθούμε μήνες, με τους εργαζόμενους να έχουν βγει κατά χιλιάδες απέναντι στη διοίκηση και στον CEO (To Brief). Αυτό που αλλάζει τώρα είναι ότι από πρόταση έγιναν ομόφωνη εταιρική εντολή. Στη Volkswagen η ομοφωνία μετράει, διότι το 20μελές εποπτικό συμβούλιο μοιράζεται εξίσου ανάμεσα σε μετόχους και εργαζόμενους, ενώ το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας κρατά περίπου 20% των ψήφων. Όσοι μπορούσαν να μπλοκάρουν το σχέδιο, το προσυπέγραψαν.

Τι σημαίνει «100.000»

Δεν πρόκειται για 100.000 απολύσεις. Ο αριθμός είναι δύο κύματα των 50.000: περίπου 50.000 θέσεις είχαν ήδη συμφωνηθεί από το 2024 σε Volkswagen, Audi, Porsche και τη θυγατρική λογισμικού CARIAD, και το νέο σχέδιο προσθέτει άλλες περίπου 50.000 παγκοσμίως, με περίπου τις μισές, κατά το AP, στη Γερμανία (AP). Στη γλώσσα της εταιρείας, «κατάργηση θέσης» ως το 2030 σημαίνει συνήθως πρόωρη συνταξιοδότηση, εθελούσια έξοδο ή μη αντικατάσταση όσων αποχωρούν, όχι φύλλο απόλυσης αύριο. Το ακριβές μείγμα για το δεύτερο κύμα μένει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Το ίδιο ισχύει για τα εργοστάσια. Δεν αποφασίστηκε κλείσιμο: η VW λέει ότι δεν μπορεί σήμερα να εγγυηθεί ανταγωνιστική παραγωγή σε Έμντεν, Τσβίκαου, Ανόβερο και Νέκαρζουλμ για την περίοδο 2031-2034, και εξετάζει «εναλλακτικές χρήσεις» (Handelsblatt). Δεν είναι τυχαία τα ονόματα: το Έμντεν φτιάχνει τα ηλεκτρικά ID.4 και ID.7, ενώ το Τσβίκαου, το πρώτο αποκλειστικά ηλεκτρικό εργοστάσιο του ομίλου, σχεδιάστηκε για 360.000 οχήματα τον χρόνο και φέτος περιμένει γύρω στα 202.000 (MDR). Το ίδιο σχέδιο κόβει τη γκάμα μοντέλων κατά 50% έως το 2035 (Reuters via Investing).

Γιατί τώρα

Η Κίνα, που για χρόνια ήταν η μηχανή κερδών του ομίλου, στέρεψε γρήγορα. Οι παραδόσεις της VW εκεί έπεσαν 8% το 2025 και τα κέρδη από τις κινεζικές κοινοπραξίες σχεδόν στο μισό. Το πρόβλημα είναι δομικό: ανταγωνιστές όπως η BYD παράγουν σχεδόν το 80% των βασικών εξαρτημάτων μόνοι τους και γλιτώνουν περίπου 2.400 δολάρια ανά όχημα σε προμήθειες (CNBC). Το λογισμικό μένει αγκάθι: η θυγατρική CARIAD έκλεισε το 2025 με λειτουργική ζημιά 2,2 δισ. ευρώ (Volkswagen).

Στις ΗΠΑ το χτύπημα είναι δασμολογικό: 25% στα εισαγόμενα αυτοκίνητα από τον Απρίλιο του 2025 και 25% στα ανταλλακτικά από τον Μάιο, με πλήγμα εκατοντάδων εκατομμυρίων για Audi και Porsche (Tax Foundation). Και στην Ευρώπη τα εργοστάσια είναι στημένα για πολύ μεγαλύτερη ζήτηση, με υπερδυναμικότητα άνω των 500.000 οχημάτων (DW).

Το αποτέλεσμα φαίνεται στον έναν αριθμό που εξηγεί όλο το σχέδιο. Η VW μετατρέπει πολύ μικρότερο μέρος των πωλήσεών της σε κέρδος από τους ανταγωνιστές: το 2025 το λειτουργικό της περιθώριο ήταν 2,8%, έναντι 6,8% της Hyundai και 8,6% της Toyota (Korea Herald). Το πρόβλημα δεν είναι ο όγκος, είναι η κερδοφορία ανά πώληση.

Η ένσταση των εργαζομένων δεν είναι ρητορική. Στον συμβιβασμό του 2024 είχαν ήδη δεχθεί πάγωμα αυξήσεων και δεκάδες χιλιάδες αποχωρήσεις με αντάλλαγμα εγγύηση απασχόλησης. Γι' αυτό η Daniela Cavallo, επικεφαλής του συμβουλίου εργαζομένων, αποκλείει αναγκαστικές απολύσεις και θεωρεί ότι τα κλεισίματα δεν είναι επιλογή (ZDFheute). Την ίδια ώρα ο όμιλος είχε το 2025 έσοδα σχεδόν 322 δισ. ευρώ, μοίρασε μέρισμα πάνω από 5 ευρώ ανά μετοχή και ο CEO Oliver Blume αμείφθηκε με 7,4 εκατ. (Tagesschau). Η επιβάρυνση μοιράζεται, αλλά όχι ισόποσα.

Η πραγματική δοκιμασία είναι η απόσταση: από 3,8% περιθώριο στο πρώτο εξάμηνο του 2026, έστω και ελαφρώς βελτιωμένο, στο 9% του στόχου έως το 2030, δηλαδή υπερδιπλασιασμός σε τέσσερα χρόνια (Investing/Reuters). Αν ο μεγαλύτερος βιομηχανικός όμιλος της Ευρώπης μπορεί να κλείσει αυτή την ψαλίδα χωρίς να ξηλώσει το γερμανικό του αποτύπωμα, θα κριθεί στο τραπέζι όπου κάθονται ο Blume και τα συμβούλια εργαζομένων. Πρώτη προθεσμία: Ιούνιος 2027, όταν η VW οφείλει να πει ποια εργοστάσια στην Ευρώπη επιβιώνουν και ποια όχι.