Βιολάντα: Τα κέρδη 3,3 εκατ. και το αδήλωτο υπόγειο της τραγωδίας

Η τραγωδία στα Τρίκαλα δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία», ούτε απλώς μια κακιά στιγμή. Ήταν το μαθηματικά βέβαιο αποτέλεσμα ενός συστήματος όπου η ταχύτητα της επένδυσης προηγείται της ασφάλειας και όπου το κέρδος επενδύεται στην επέκταση, αλλά όχι στη συντήρηση. Πέντε γυναίκες της νυχτερινής βάρδιας πλήρωσαν με τη ζωή τους το κόστος αυτής της εξίσωσης.

Το Παράδοξο της Κερδοφορίας

Μια προσεκτική ματιά στα οικονομικά στοιχεία της Βιολάντα διαλύει τον μύθο της «πιεσμένης επιχείρησης» που έκανε εκπτώσεις ανάγκης. Η εταιρεία αποτελεί υπόδειγμα οικονομικής υγείας: το 2024 κατέγραψε καθαρά κέρδη €3,32 εκατ. (αύξηση 51,8%), ενώ τα ίδια κεφάλαιά της αγγίζουν τα €29,17 εκατ. Business Daily.

Εδώ βρίσκεται η τραγική αντίφαση: Η εταιρεία είχε την ρευστότητα να επενδύσει €14 εκατ. την περίοδο 2019-2021 για νέες γραμμές παραγωγής και άλλα €4,2 εκατ. για ένα πρότυπο εργοστάσιο χωρίς καμινάδα PowerGame. Ωστόσο, οι σωληνώσεις προπανίου στο κεντρικό εργοστάσιο αφέθηκαν να διαβρωθούν μέχρι διάτρησης, δημιουργώντας μια ωρολογιακή βόμβα στο υπέδαφος. Η ασφάλεια δεν ήταν ζήτημα πόρων, αλλά προτεραιοτήτων.

Η «Λευκή Επιταγή» της Γνωστοποίησης

Πώς λειτουργούσε μια βιομηχανία με δεξαμενές σε παράνομη απόσταση και αδήλωτο υπόγειο; Η απάντηση βρίσκεται στο καθεστώς της «γνωστοποίησης». Πρακτικά, μια επιχείρηση δηλώνει ότι λειτουργεί νόμιμα και ανοίγει αμέσως, χωρίς προηγούμενο έλεγχο. Οι έλεγχοι είναι δειγματοληπτικοί και εκ των υστέρων.

Στην περίπτωση της Βιολάντα, η Περιφέρεια Θεσσαλίας είχε εντοπίσει ήδη από τις 17 Φεβρουαρίου 2020 τη μη συμβατότητα των δεξαμενών προπανίου TVXS. Παρόλα αυτά, η μονάδα συνέχισε να λειτουργεί και να επεκτείνεται. Το κράτος γνώριζε την παρανομία, αλλά ο δαιδαλώδης μηχανισμός κυρώσεων επέτρεψε στην επιχείρηση να κερδίζει χρόνο.

Η Στατιστική του Θανάτου

Η υποστελέχωση των ελεγκτικών μηχανισμών καθιστά την πρόληψη αδύνατη. Στα Τρίκαλα και την Καρδίτσα, μόλις 4 επιθεωρητές καλούνται να ελέγξουν πάνω από 12.000 επιχειρήσεις. Στατιστικά, μια επιχείρηση μπορεί να λειτουργεί για δεκαετίες χωρίς ουσιαστικό έλεγχο ασφαλείας.

Το αποτέλεσμα αποτυπώνεται στη μακάβρια απόκλιση των αριθμών: Ενώ το κράτος «βλέπει» 42 νεκρούς εργαζόμενους για το 2025, η ΟΣΕΤΕΕ καταγράφει 201 νεκρούς Lifo. Η υποκαταγραφή αγγίζει το 91%, κρύβοντας το πραγματικό κόστος της ανάπτυξης.

Όσο η «ασφάλεια» αντιμετωπίζεται ως γραφειοκρατικό εμπόδιο και όχι ως θεμελιώδης προϋπόθεση, και όσο τα πρόστιμα είναι φθηνότερα από τη συντήρηση, τα «επιχειρηματικά θαύματα» θα συνεχίσουν να χτίζονται πάνω σε σαθρά θεμέλια.