Βιολάντα: Το «αόρατο» υπόγειο 19 ετών και η θανάσιμη αριθμητική των 3,3 εκατ. ευρώ

Η τραγωδία στα Τρίκαλα με τις πέντε νεκρές εργάτριες δεν είναι απλώς ένα «δυστύχημα». Είναι το χρονικό μιας προαναγγελθείσας καταστροφής που αποκαλύπτει τη θανάσιμη αριθμητική της ελληνικής αγοράς εργασίας: συχνά, για μια επιχείρηση, το ρίσκο της παρανομίας κοστίζει φθηνότερα από την ασφάλεια.

Το βράδυ της 26ης Ιανουαρίου, ένας σπινθήρας σε ένα υπόγειο 400 τ.μ. που νομικά «δεν υπήρχε» επί 19 χρόνια, μετέτρεψε το εργοστάσιο σε παγίδα θανάτου.

Η οικονομία της αμέλειας

Γιατί μια εταιρεία να ρισκάρει; Η απάντηση βρίσκεται στους ισολογισμούς. Η Βιολάντα κατέγραψε αύξηση κερδοφορίας 51,8% το 2024, φτάνοντας τα €3,32 εκατ. καθαρά κέρδη. Στον αντίποδα, το ανώτατο πρόστιμο για παραβάσεις ασφαλείας στην Ελλάδα είναι μόλις €50.000.

Πρακτικά, ακόμα και αν πιαστεί μια επιχείρηση να παρανομεί, το πρόστιμο αντιστοιχεί σε λιγότερο από μία εβδομάδα κερδών (Capital.gr). Όταν το κόστος συμμόρφωσης (νέες δεξαμενές, μελέτες, συστήματα ασφαλείας) είναι πολλαπλάσιο του προστίμου, η ασφάλεια των εργαζομένων μετατρέπεται σε απλή λογιστική εγγραφή.

Ένα κράτος που «δεν βλέπει»

Η υπόθεση αποκαλύπτει την πλήρη κατάρρευση των ελεγκτικών μηχανισμών. Το υπόγειο όπου συσσωρεύτηκε το προπάνιο λειτουργούσε χωρίς άδεια από το 2007 (SKAI). Παρά τις προειδοποιήσεις της Περιφέρειας Θεσσαλίας το 2020 για παράνομη χωροθέτηση δεξαμενών, η εταιρεία συνέχισε να λειτουργεί με παρατάσεις.

Το πρόβλημα είναι συστημικό:

• Σήμερα υπηρετούν μόλις 233 επιθεωρητές Υγείας & Ασφάλειας για όλη τη χώρα.
• Στα Τρίκαλα και την Καρδίτσα αντιστοιχούν μόλις 4 επιθεωρητές για 12.000 επιχειρήσεις.
• Με αυτόν τον ρυθμό, μια επιχείρηση ελέγχεται στατιστικά μία φορά κάθε... δεκαετίες (ThePressProject).

Η «αόρατη» σφαγή

Η Ελλάδα καταγράφει 2,55 θανάτους ανά 100.000 εργαζομένους, ποσοστό διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (1,29). Κι όμως, ακόμα και αυτοί οι αριθμοί αμφισβητούνται. Ενώ το Υπουργείο μιλά για 42 νεκρούς το 2025, η ΟΣΕΤΕΕ καταμετρά 201 θανάτους (Epolitical). Η διαφορά; Οι «αόρατοι» ανασφάλιστοι, οι αγρότες και τα εργατικά που βαφτίζονται «τροχαία».

Στη Βιολάντα, οι εργαζόμενοι μύριζαν αέριο για εβδομάδες. Χωρίς σωματείο και υπό την απειλή της απόλυσης, η σιωπή ήταν μονόδρομος. Το ερώτημα που μένει δεν είναι πώς έγινε το κακό, αλλά πόσα ακόμα «αόρατα» υπόγεια λειτουργούν αυτή τη στιγμή δίπλα μας, με τις αρχές να αρκούνται στη σφράγιση εγγράφων.