Βιολάντα: Το αδήλωτο υπόγειο και η «οικονομία» 300.000 ευρώ που κόστισε πέντε ζωές

Η τραγωδία στα Τρίκαλα δεν είναι απλώς ένα ατύχημα. Είναι το αποτέλεσμα μιας ψυχρής οικονομικής εξίσωσης που απέτυχε. Πέντε γυναίκες έχασαν τη ζωή τους όχι από την «κακιά στιγμή», αλλά από την επιλογή αποφυγής κόστους σε μια επιχείρηση που χρηματοδοτείται από το κράτος.

Η αριθμητική της τραγωδίας είναι εξοργιστικά απλή. Η Βιολάντα έλαβε κρατική ενίσχυση 898.200 ευρώ (μέρος επένδυσης 2 εκατ. ευρώ), ενώ το κόστος για την απαραίτητη πυρασφάλεια υπολογίζεται σε μόλις 300.000 ευρώ (TyposEpirou). Η διαφορά είναι καθαρό κέρδος βραχυπρόθεσμα, και θανατηφόρα παγίδα μακροπρόθεσμα.

Το «αόρατο» υπόγειο και η φοροαποφυγή ασφαλείας

Το κλειδί της υπόθεσης βρίσκεται στα τετραγωνικά. Το υπόγειο των 400 τ.μ., όπου συσσωρεύτηκε το προπάνιο, παρέμεινε αδήλωτο επί 19 χρόνια (IEfimerida). Γιατί;

Διότι αν δηλωνόταν, το συνολικό εμβαδόν του εργοστασίου θα ξεπερνούσε τα 3.500 τ.μ. Αυτό θα ενεργοποιούσε αυτόματα αυστηρότερους κανονισμούς πυρασφάλειας, όπως την εγκατάσταση μόνιμου υδροδοτικού δικτύου και sprinklers. Η απόκρυψη του χώρου δεν ήταν αμέλεια, ήταν στρατηγική μείωσης κόστους.

Οι σωληνώσεις προπανίου βρέθηκαν διαβρωμένες και τοποθετημένες πρόχειρα, χωρίς προδιαγραφές. Οι εργαζόμενοι κατήγγειλαν οσμή αερίου για μήνες, αλλά οι προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν (To Vima). Η παραγωγή έπρεπε να συνεχιστεί.

Η κατάρρευση του ελεγκτικού μηχανισμού

Η υπόθεση αγγίζει άμεσα και την κεντρική πολιτική σκηνή. Ο νυν Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε αρχικά ότι ενεπλάκη ως μηχανικός «μόνο το 2007». Ωστόσο, τα έγγραφα αποκαλύπτουν υπογραφές του και το 2011 για την άδεια λειτουργίας — μια άδεια που βασίστηκε σε σχέδια που αγνοούσαν το παράνομο υπόγειο (Mega TV).

Το πρόβλημα όμως είναι συστημικό. Η Ελλάδα διαθέτει μόλις 233 επιθεωρητές εργασίας για εκατομμύρια εργαζόμενους. Η αναλογία είναι 1 προς 17.167, σχεδόν διπλάσια από το όριο ασφαλείας του ILO (1/10.000). Πρακτικά, το κράτος έχει παραιτηθεί από τον προληπτικό έλεγχο.

Ποιος μετράει τους νεκρούς;

Ακόμα και στον θάνατο, τα νούμερα δεν συμφωνούν. Η κυβέρνηση μιλά για 42 νεκρούς το 2025. Η ΟΣΕΤΕΕ καταγράφει 201 (Aftodioikisi). Η τεράστια απόκλιση οφείλεται στο ότι το κράτος «ξεχνά» να μετρήσει τους ανασφάλιστους, τους αγρότες και τα «μπλοκάκια».

Η Βιολάντα αποδεικνύει ότι το «αναπτυξιακό θαύμα» συχνά χτίζεται πάνω σε εκπτώσεις ασφαλείας. Όταν το κράτος επιδοτεί επιχειρήσεις χωρίς να ελέγχει αν τηρούν τα βασικά, ουσιαστικά χρηματοδοτεί τον κίνδυνο. Και τον λογαριασμό τον πληρώνουν πάντα οι εργαζόμενοι.