Βέτο Μητσοτάκη στο SAFE λόγω casus belli: Η αλήθεια πίσω από τις χειραψίες

Η εικόνα από το «Λευκό Παλάτι» ήταν προσεκτικά σκηνοθετημένη για να δείξει ηρεμία. Όμως, πίσω από τις χειραψίες και τις 7 συμφωνίες «χαμηλής πολιτικής», η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν επιβεβαίωσε μια σκληρή πραγματικότητα: η απόσταση στα μείζονα παραμένει αγεφύρωτη, και η Αθήνα παίζει πλέον το χαρτί του ευρωπαϊκού «πορτιέρη» για να πιέσει την Άγκυρα.

Το πιο ενδιαφέρον σημείο της συνάντησης δεν ήταν στα ανακοινωθέντα, αλλά στο σκληρό παζάρι για το πρόγραμμα SAFE (την ευρωπαϊκή αμυντική ομπρέλα). Ο Ερντογάν ζήτησε μερίδιο στην ευρωπαϊκή άμυνα και τα κονδύλια της «ως σύμμαχος» (Protothema). Η απάντηση της Αθήνας ήταν ένα καθαρό βέτο: όσο το τουρκικό Κοινοβούλιο διατηρεί το casus belli (απειλή πολέμου) σε ισχύ, η Τουρκία δεν μπαίνει στο πρόγραμμα. Ο Μητσοτάκης το έθεσε πρόσωπο με πρόσωπο («αν όχι τώρα, πότε;»), αλλά ο Τούρκος Πρόεδρος απέφυγε κάθε δέσμευση, πετώντας την μπάλα στην εξέδρα του «διεθνούς δικαίου» — χωρίς όμως να αναγνωρίζει το Δίκαιο της Θάλασσας (In.gr).

Στα μικρόφωνα, ο Ερντογάν έπαιξε το γνωστό του παιχνίδι. Μίλησε προκλητικά για «τουρκική μειονότητα» στη Θράκη, αγνοώντας επιδεικτικά τη Συνθήκη της Λωζάνης που αναγνωρίζει μόνο θρησκευτική. Η ελληνική αντίδραση ήταν άμεση και θεσμική, αλλά το γεγονός ότι ο Ερντογάν επιλέγει να ανοίγει θέμα μειονότητας μέσα στο «καλό κλίμα» δείχνει πως ο αναθεωρητισμός της Άγκυρας δεν έχει κάνει ούτε βήμα πίσω. Απλά έχει χαμηλώσει την ένταση της φωνής του (Newsbeast).

Ο μεγάλος χαμένος της ημέρας φαίνεται να είναι η Λευκωσία. Το Κυπριακό έμεινε ουσιαστικά εκτός κάδρου, με τον Ερντογάν να μην κάνει καν αναφορά και την Αθήνα να αποφεύγει να θέσει επιτακτικά το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης (Great Sea Interconnector), για να μην «τσαλακώσει» το κλίμα (Parapolitika). Η σιωπή αυτή ανησυχεί την κυπριακή κυβέρνηση, που βλέπει την ελληνοτουρκική προσέγγιση να προχωρά αφήνοντας το Κυπριακό στον πάγο της «διαχείρισης κρίσεων».

Τι μένει στο ταμείο; «Ήρεμα νερά» για να βγει η τουριστική σεζόν και να προχωρήσουν οι μπίζνες (στόχος τα 10 δισ. δολάρια εμπόριο), αλλά καμία αυταπάτη. Η Τουρκία θέλει τα ευρωπαϊκά κονδύλια χωρίς να άρει την απειλή πολέμου. Και η Αθήνα αγοράζει χρόνο, ελπίζοντας ότι το «όχι» στο SAFE θα είναι αρκετό διαπραγματευτικό χαρτί όταν –και αν– έρθει η ώρα της αλήθειας.