Το Βερολίνο σχεδιάζει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς κατά της Ρωσίας

Η Γερμανία σχεδιάζει να αποκτήσει δικό της οπλοστάσιο πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, κάτι που δεν έχει από τον Ψυχρό Πόλεμο. Πρόκειται για όπλα «βαθιάς κρούσης»: συμβατικούς πυραύλους που πλήττουν στόχους εκατοντάδες, ακόμη και πάνω από δύο χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, χωρίς πυρηνική κεφαλή. Εσωτερικά έγγραφα του γερμανικού υπουργείου Άμυνας, όπως τα αποκάλυψε το Politico, αποτιμούν το εγχείρημα σε σχεδόν 12 δισ. ευρώ (upday). Πίσω από το ποσό κρύβεται η επιλογή: η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης αναλαμβάνει η ίδια να απειλήσει ρωσικά κέντρα διοίκησης και αεροπορικές βάσεις, κάτι που μέχρι πρότινος άφηνε στους Αμερικανούς.

Είναι το επόμενο κεφάλαιο της δημοσιονομικής στροφής με την οποία το Βερολίνο εγκατέλειψε τη λιτότητα για προϋπολογισμό άμυνας και νέο δανεισμό (To Brief). Τα 12 δισ. δεν είναι εγκεκριμένο ενιαίο πρόγραμμα: σχεδιάζεται μια κλιμακωτή αρχιτεκτονική τεσσάρων επιπέδων, με φθηνά όπλα τώρα, αμερικανική γέφυρα στη μέση και ευρωπαϊκά όπλα στη δεκαετία του 2030.

Τέσσερα βεληνεκή, μία λογική

Το πρώτο επίπεδο είναι το φθηνό και μαζικό. Ένας πύραυλος cruise μιας χρήσης, που δεν επιστρέφει: πετά χαμηλά σαν μικρό μη επανδρωμένο αεροσκάφος, με βεληνεκές πάνω από 500 χλμ., φτιαγμένος για να παράγεται σε μεγάλους αριθμούς και να «κορέζει» τη ρωσική αεράμυνα, ανοίγοντας δρόμο στα ακριβότερα όπλα. Στόχος η πρώτη ένταξη από το 2027. Δημόσια κυβερνητική σύμβαση, πάντως, δεν έχει εντοπιστεί· οι υποψήφιοι προμηθευτές και το ίδιο το ορόσημο του 2027 προκύπτουν από τα διαρρεύσαντα έγγραφα (upday).

Το δεύτερο επίπεδο είναι η αμερικανική γέφυρα, και εδώ η εικόνα είναι ήδη δημόσια. Στις 9 Ιουλίου 2026 ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανακοίνωσε στη Bundestag ότι η Γερμανία συμφώνησε με τις ΗΠΑ να αγοράσει αμερικανικούς Tomahawk και να τους αναπτύξει σε γερμανικό έδαφος, «κλείνοντας ένα στρατηγικό κενό» (AP, DW). Ο Tomahawk είναι πύραυλος cruise που χτυπά πάνω από 1.600 χλμ. (Großwald)· εκτοξεύεται από το Typhon, έναν κινητό χερσαίο εκτοξευτή που ρίχνει από τη στεριά πυραύλους αρχικά σχεδιασμένους για πλοία (CRS). Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους είχε περιγράψει την αμερικανική παρουσία, που ξεκίνησε ως περιοδικές αναπτύξεις το 2024, ως «προσωρινή γέφυρα» μέχρι να ωριμάσουν τα ευρωπαϊκά όπλα (Defense News, White House).

Τα δύο τελευταία επίπεδα είναι ευρωπαϊκά και μακρινά. Λονδίνο και Βερολίνο προωθούν, στο πλαίσιο της βρετανογερμανικής αμυντικής συμφωνίας Trinity House του Οκτωβρίου 2024, ένα κοινό πρόγραμμα κρούσης ακριβείας σε βάθος (Deep Precision Strike): πρώτα έναν νέο, δυσδιάκριτο πύραυλο cruise και έπειτα ένα υπερηχητικό όπλο, με ταχύτητα που δύσκολα αναχαιτίζεται, αμφότερα με βεληνεκές άνω των 2.000 χλμ. και είσοδο σε υπηρεσία στη δεκαετία του 2030 (gov.uk, UK Defence Journal). Το Λονδίνο έχει δεσμεύσει 770 εκατ. λίρες σε τέσσερα χρόνια, όμως ανάδοχος, κόστος και ακριβές έτος παραμένουν ανοιχτά (gov.uk). Οι Tomahawk είναι η γέφυρα ακριβώς επειδή αυτά τα όπλα δεν θα ωριμάσουν πριν την επόμενη δεκαετία.

Γιατί «κάτω από το πυρηνικό κατώφλι»

Το κενό είναι ευρύτερο από τους ίδιους τους πυραύλους: στην Ευρώπη λείπει μια ολόκληρη συμβατική αλυσίδα βαθιάς κρούσης, από αισθητήρες και δορυφόρους μέχρι στοχοποίηση, εκτοξευτές και αποθέματα, ικανή να πλήξει ρωσικές βάσεις και κόμβους ανεφοδιασμού χωρίς το ΝΑΤΟ να σηματοδοτήσει αμέσως πυρηνική κλιμάκωση (EUISS). Τα τέσσερα επίπεδα λύνουν διαφορετικά κομμάτια της ίδιας αλυσίδας: ο φθηνός πύραυλος απαντά στη μάζα και τον κορεσμό, το υπερηχητικό στη δύσκολη αναχαίτιση. Αυτό σημαίνει αποτροπή κάτω από το πυρηνικό κατώφλι: η Μόσχα να υπολογίζει ότι μια επίθεση θα κοστίσει στρατιωτικά, πριν μπει καν στο τραπέζι η πυρηνική απειλή.

Η Μόσχα διαβάζει το θέμα ως επιστροφή του ευρωπαϊκού θεάτρου στη λογική των μεσαίου βεληνεκούς πυραύλων, μετά την κατάρρευση της Συνθήκης INF που απαγόρευε τους χερσαίους πυραύλους μέσου βεληνεκούς στην Ευρώπη· ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ προειδοποιεί για ρωσικά «στρατιωτικο-τεχνικά» αντίμετρα (TASS, Kommersant). Η Πολωνία και οι Βαλτικές, αντίθετα, θέλουν το εγχείρημα, αλλά ως συμπλήρωμα και όχι υποκατάστατο της αμερικανικής εγγύησης: φοβούνται ότι μια αμερικανική αποχώρηση πριν κλείσουν τα ευρωπαϊκά κενά θα άφηνε τρύπα στην αποτροπή στο δικό τους έδαφος.

Για την Ελλάδα, η γερμανική στροφή βαθαίνει την ευρωπαϊκή λογική επανεξοπλισμού μέσα στην οποία η Αθήνα διεκδικεί ρόλο και χρήμα για τη νότια πτέρυγα. Το χειροπιαστό σημείο είναι η πρώτη δόση 118 εκατ. ευρώ που έλαβε ήδη από το εργαλείο SAFE, το οποίο χρηματοδοτεί ακριβώς κοινές προμήθειες πυραύλων και αεράμυνας (European Commission)· ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι η χώρα ήδη υπερβαίνει τον στόχο του ΝΑΤΟ για βασικές αμυντικές δαπάνες (primeminister.gr).

Τα σχεδόν 12 δισ. ευρώ είναι εσωτερική εκτίμηση που υποβλήθηκε στον δημοσιονομικό σχεδιασμό: η διαρροή μιλά για περίπου 9 δισ. στα γερμανοβρετανικά προηγμένα συστήματα και 1,8 δισ. στον νέο cruise (upday). Στη Γερμανία, κάθε εξοπλιστική σύμβαση άνω των 25 εκατ. ευρώ περνά ξεχωριστά από την Επιτροπή Προϋπολογισμού της Bundestag πριν υπογραφεί δεσμευτικά (BMVg). Ο προϋπολογισμός του 2027 ανεβάζει την άμυνα από 83 σε σχεδόν 110 δισ. ευρώ, ανοίγοντας τον χώρο χωρίς να εγκρίνει τους πυραύλους (Bundestag). Η στρατηγική απόφαση πάντως έχει ληφθεί: η Γερμανία παύει να περιμένει τους Αμερικανούς να καλύψουν το κενό της. Το αν θα το κλείσει μόνη της δεν θα κριθεί στα ανακοινωθέντα, αλλά στις επιμέρους ψηφοφορίες μιας κοινοβουλευτικής επιτροπής, μία σύμβαση τη φορά.