Βενεζουέλα: 589 νεκροί, ΗΠΑ-Ιράν στα ερείπια

Μία ημέρα μετά τους δύο σεισμούς που ισοπέδωσαν κτίρια στο Καράκας και τη Λα Γκουάιρα (To Brief), ο απολογισμός εκτοξεύτηκε. Τα κρατικά στοιχεία κάνουν πλέον λόγο για 589 νεκρούς και 2.980 τραυματίες, σύμφωνα με δήλωση της αντιπροέδρου Delcy Rodríguez (AP, Infobae). Μέσα σε λίγες ώρες ο αριθμός υπερδιπλασιάστηκε από τους 235 νεκρούς του προηγούμενου δελτίου (EFE/Infobae). Η εικόνα παραμένει ρευστή. Οι αναφορές για δεκάδες χιλιάδες αγνοούμενους προέρχονται από λίστες πολιτών, προξενικά αιτήματα και online αναζητήσεις, όχι από επίσημη καταγραφή. Δείχνουν χάος στις επικοινωνίες, όχι επιβεβαιωμένα θύματα.

Η Λα Γκουάιρα, η παράκτια πολιτεία κάτω από το Καράκας, είναι το επίκεντρο της καταστροφής. Πάνω από 100 κτίρια έχουν καταρρεύσει, με τις περιοχές Caraballeda και Catia La Mar να αναφέρονται ως οι πιο πληγείσες (DW, BBC Mundo). Στην πρωτεύουσα οι καταρρεύσεις συγκεντρώνονται στο ανατολικό και κεντρικό τμήμα, με διακοπές ρεύματος και σπασμένους αγωγούς ύδρευσης.

Η διπλωματία των σεισμών

Πάνω από τα ερείπια αναπτύσσεται κάτι ασυνήθιστο: αντίπαλοι και σύμμαχοι της Βενεζουέλας σπεύδουν ταυτόχρονα. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν κινητοποίηση με επικεφαλής το State Department, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, δύο ομάδες έρευνας-διάσωσης από τις πυροσβεστικές του Fairfax County και του Los Angeles County, και συνολικά 150 εκατ. δολάρια. Από αυτά, 50 πηγαίνουν σε συμβάσεις με ανθρωπιστικές οργανώσεις και 100 στο ταμείο της OCHA, της υπηρεσίας του ΟΗΕ που συντονίζει τις ανθρωπιστικές επιχειρήσεις, για τη Βενεζουέλα (State Department). Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio ανέφερε ότι το Πεντάγωνο αναλαμβάνει κυρίως ρόλο μεταφορών, καθώς το αεροδρόμιο του Καράκας έχει υποστεί ζημιές (CNBC).

Εδώ κρύβεται το πολιτικό βάρος. Η Ουάσινγκτον συνεργάζεται επιχειρησιακά με τις προσωρινές βενεζουελάνικες αρχές, μήνες μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο (To Brief), χωρίς όμως να αγγίζει την αρχιτεκτονική των κυρώσεων. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε μια ειδική άδεια (General License 60) που επιτρέπει έως τις 23 Οκτωβρίου 2026 συναλλαγές σχετικές με την ανακούφιση. Δεν ξεμπλοκάρει όμως δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία ούτε αίρει το καθεστώς κυρώσεων (Reuters/WHTC, Baker McKenzie). Με άλλα λόγια: ανθρωπιστικός δίαυλος, όχι εξομάλυνση.

Δίπλα στους Αμερικανούς στέκονται οι παραδοσιακοί σύμμαχοι του Καράκας. Η Κούβα ενεργοποίησε την ήδη υπάρχουσα ιατρική της παρουσία στη χώρα, υπενθυμίζοντας ότι παραμένει εσωτερικός παίκτης στο βενεζουελάνικο κράτος (EFE, The Guardian). Το Ιράν, μέσω του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, προσέφερε επείγουσα ιατρική και ανθρωπιστική βοήθεια, αν και δεν επιβεβαιώθηκε άφιξη ιρανικών ομάδων στο έδαφος (President.ir, Al Jazeera). Η βοήθεια καλύπτει πραγματική ανάγκη. Η προβολή της, όμως, είναι και διαπραγματευτικό κεφάλαιο για την επόμενη φάση, όταν η συζήτηση περάσει από τη διάσωση στην ανοικοδόμηση, στα καύσιμα και στις άδειες συναλλαγών.

Η ΕΕ ενεργοποίησε τον Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, με οκτώ κράτη-μέλη και πάνω από 520 διασώστες να αποστέλλονται, μαζί με το Copernicus, το ευρωπαϊκό σύστημα δορυφορικής χαρτογράφησης ζημιών (European Commission). Η Ελλάδα εξέφρασε αλληλεγγύη μέσω του ΥΠΕΞ, αλλά δεν περιλαμβάνεται στην αρχική επιχειρησιακή λίστα (News247).

Σεισμός σε κράτος που ήδη κατέρρεε

Το κρίσιμο σημείο είναι πού έπεσε ο σεισμός. Πριν από το χτύπημα, ο ΟΗΕ και η Κομισιόν μετρούσαν 7,9 εκατομμύρια ανθρώπους σε ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας, πάνω από το ένα τέταρτο του πληθυσμού (UN News, European Commission). Το 70% είχε ήδη χάσει πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και το 62% αντιμετώπιζε περιορισμούς στο πόσιμο νερό (HRW).

Αυτό αλλάζει τα πάντα. Κάθε κατεστραμμένο νοσοκομείο, δίκτυο ή δρόμος έχει δυσανάλογο αποτέλεσμα, επειδή οι εφεδρείες είχαν εξαντληθεί πριν από τον σεισμό. Οι πρώτες 72 ώρες κρίνουν τις πιθανότητες επιβίωσης (Al Jazeera). Το ανοιχτό ερώτημα δεν είναι αν θα έρθει βοήθεια, αλλά αν ένα κράτος που δεν μπορούσε να ταΐσει και να περιθάλψει τον πληθυσμό του πριν τη σεισμική δόνηση μπορεί να συντονίσει τόσες ετερόκλητες δυνάμεις πάνω από τα ίδια ερείπια.