Βαν έπεσε σε πλήθος στο Pride του Βερολίνου, μία νεκρή

Ένα λευκό βαν μπήκε γύρω στις 22:00 του Σαββάτου στο πάρκο Tiergarten, στο άκρο της μεγάλης παρέλασης του Christopher Street Day, χτύπησε πεζούς και προσέκρουσε σε δέντρο πριν ο οδηγός διαφύγει πεζός. Μία γυναίκα πέθανε επιτόπου και 16 άνθρωποι τραυματίστηκαν, τρεις σε κρίσιμη κατάσταση (Tagesschau).

Το Berlin CSD δεν ήταν ανοχύρωτο. Σύμφωνα με τον αστυνομικό εκπρόσωπο Florian Nath, γύρω από τον χώρο είχαν στηθεί 214 μπλοκ Okta (βαριά αντι-οχηματικά εμπόδια από σκυρόδεμα) και άλλα 40 στοιχεία φραγής, ενώ στην ασφάλεια συμμετείχαν 2.200 αστυνομικοί (Express). Οι δρόμοι της διαδρομής, από τη Leipziger Straße μέχρι το Brandenburger Tor, είχαν κλείσει από νωρίς το πρωί για μισό εκατομμύριο διαδηλωτές (Morgenpost). Παρ' όλα αυτά, το όχημα έφτασε σε πεζούς. Η αστυνομία κάλεσε τον κόσμο να αποφύγει τη διαδρομή προς τη Siegessäule μέσα από το πάρκο (Berlin.de), εκεί δηλαδή όπου το πλήθος διαχεόταν προς την έξοδο, μακριά από την οχυρωμένη κεντρική σκηνή.

Το όνομα ήρθε πριν από την απόδειξη

Οι αρχές αναζητούν έναν 21χρονο που κατονομάζεται δημόσια μόνο ως Abdul B., με προειδοποίηση να μην τον προσεγγίσει το κοινό επειδή μπορεί να είναι οπλισμένος (AP/Winnipeg Free Press). Εκπρόσωπος της αστυνομίας τον περιέγραψε ως «γνωστό στον ισλαμιστικό χώρο του Βερολίνου» (Reuters/Investing). Ο υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt προχώρησε ένα βήμα παραπέρα: «Όλα δείχνουν ότι έχουμε να κάνουμε με ισλαμιστική τρομοκρατική επίθεση» (DW).

Η ίδια η αστυνομία, όμως, δηλώνει ότι δεν διαθέτει ακόμη πληροφορίες για τα «συγκεκριμένα κίνητρα» του υπόπτου, ούτε για τον ακριβή ρόλο του στην πράξη (Telegraph). Το «γνωστός στον ισλαμιστικό χώρο» περιγράφει πεδίο παρακολούθησης και γνωριμιών, όχι αποδεδειγμένο κίνητρο. Η υπουργική δήλωση είναι πολιτική εκτίμηση της εκτελεστικής εξουσίας, όχι εισαγγελική πράξη. Δημοσιεύματα ότι ο ύποπτος ήταν υποστηρικτής του ISIS ή είχε προηγούμενη καταδίκη αποδίδονται σε Bild και Spiegel, και η αστυνομία δεν τα έχει επιβεβαιώσει (DW). Με άλλα λόγια, το κράτος έδωσε όνομα και ετικέτα πριν κλειδώσει τα στοιχεία.

Το γερμανικό αρχείο δείχνει γιατί αυτή η βιασύνη έχει κόστος. Το 2016 ο Anis Amri έριξε φορτηγό στη χριστουγεννιάτικη αγορά του Breitscheidplatz, με το ISIS να αναλαμβάνει την ευθύνη, καθαρή τζιχαντιστική τρομοκρατία (Britannica). Λίγους μήνες πριν, όμως, στη Λειψία ένα όχημα σε πλήθος αποδείχθηκε τελείως άλλη υπόθεση: η εισαγγελία απέκλεισε πολιτικό και θρησκευτικό κίνητρο και μίλησε για ξέσπασμα ατόμου με ψυχιατρικό υπόβαθρο (To Brief). Το ίδιο μέσο, το όχημα, υπηρετεί διαφορετικά είδη βίας. Η κατηγορία προκύπτει από το κίνητρο και την προετοιμασία, όχι από το μέσο.

Πολιτικά, η αντίδραση είναι ασύμμετρη. Ο καγκελάριος Friedrich Merz μίλησε για «επίθεση στην κοινωνία μας» και ο Dobrindt κράτησε την αντιτρομοκρατική γραμμή (rbb24). Από την άλλη πλευρά, οι Πράσινοι και ο queer επίτροπος του Βερολίνου Alfonso Pantisano μίλησαν για επίθεση κατά queer ανθρώπων και για «μέρα πένθους», δίνοντας έμφαση στην κοινότητα και όχι στην ασφάλεια. Δήλωση της AfD ειδικά για το περιστατικό δεν εντοπίστηκε δημόσια μέχρι στιγμής.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, το ίδιο πρόβλημα αγγίζει και τις ελληνικές αρχές. Το ζήτημα δεν είναι ιδεολογικό αλλά χωρικό: πού σκληραίνονται οι είσοδοι σε Pride, παρελάσεις και πεζόδρομους, ποιος συντονίζει δήμους, ΕΛ.ΑΣ. και Πολιτική Προστασία, και πόσο απέχει ένα SMS του 112 από πραγματική καθοδήγηση διαφυγής.

Η ουσιαστική ερώτηση, τελικά, δεν είναι αν η ετικέτα «τρομοκρατία» θα κρατήσει. Είναι πιο συγκεκριμένη: πώς ένα βαν πέρασε τα 214 μπλοκ, τα 40 φράγματα και τους 2.200 αστυνομικούς και βρήκε τον δρόμο του προς τους πεζούς. Την απάντηση τη χρωστά η αστυνομία του Βερολίνου, με χάρτη φραγμών και σημείων πρόσβασης, όχι με χαρακτηρισμό κινήτρου.