Ο Τσίπρας κατεβάζει πρόγραμμα, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ τον γυρίζουν στο 2015

Ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε τη Δευτέρα το πρώτο από τρία μέρη μιας συνέντευξης στο in.gr, με συνέχεια στις 11 και 12 Αυγούστου. Στο πρώτο μέρος καταθέτει προτάσεις για ρεύμα, τιμές και στέγη, και ταυτόχρονα ξαναπιάνει το 2015 (in.gr).

Για τον πολίτη το διακύβευμα είναι απλό: φέρνει ο πρώην πρωθυπουργός εφαρμόσιμα μέτρα για την ακρίβεια ή ένα αφήγημα δεύτερης ευκαιρίας; Εκεί ακριβώς κυβέρνηση και ΠΑΣΟΚ παλεύουν να μεταφέρουν τη συζήτηση αλλού.

Τι προτείνει πραγματικά

Το πρώτο μέρος δεν είναι κοστολογημένο πρόγραμμα, αλλά έχει τρία χειροπιαστά σημεία.

Στην ενέργεια, ο Τσίπρας δίνει έναν αριθμό: μεσοσταθμική μείωση του ενεργειακού κόστους έως 30%, με ενεργό ρόλο της ΔΕΗ και μακροχρόνια συμβόλαια ενέργειας (in.gr). Το εργαλείο υπάρχει και δεν είναι εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου: η Κομισιόν προωθεί τα μακροχρόνια συμβόλαια (τα λεγόμενα PPAs, δεσμεύσεις αγοράς ρεύματος για χρόνια σε σταθερή τιμή) και ζητά από τα κράτη να άρουν τα εμπόδια (European Commission). Το πρόβλημα είναι η αμεσότητα. Στην ελληνική αγορά αυτά τα συμβόλαια παραμένουν υποχρησιμοποιημένα λόγω έλλειψης κρατικών εγγυήσεων, χαμηλής ρευστότητας και αδειοδοτικών καθυστερήσεων (energymag.gr). Με άλλα λόγια, το 30% δεν είναι κουμπί που πατιέται.

Στα τρόφιμα προτείνει ένα ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών «από το χωράφι στο ράφι», ώστε να φαίνονται τα περιθώρια κέρδους και να στοχεύονται οι έλεγχοι (news247.gr). Είναι εργαλείο διαφάνειας, όχι από μόνο του μηχανισμός μείωσης τιμών.

Στη στέγη μιλά για αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων, κίνητρα για κλειστά σπίτια, ρύθμιση Airbnb και τέλος στο πρόγραμμα Golden Visa (άδεια παραμονής για μη Ευρωπαίους μέσω αγοράς ακινήτου). Εδώ το πακέτο είναι κατεύθυνση, όχι σχέδιο. Μέρος του άλλωστε ήδη ισχύει, καθώς στο κέντρο της Αθήνας έχει παγώσει η εγγραφή νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων και τα ακίνητα Golden Visa δεν επιτρέπεται να διατίθενται σε βραχυχρόνια μίσθωση (varnavas.gr). Αριθμοί κατοικιών, ύψος κινήτρων ή φορέας υλοποίησης δεν δόθηκαν.

Γιατί όλοι μιλούν για το 2015

Η φράση που κρίθηκε πολιτικά είναι στενότερη από την ανάγνωση των αντιπάλων. Ο Τσίπρας είπε ότι το 2015 «ήξερα τι θέλω να κάνω, αλλά δεν ήξερα πώς ακριβώς μπορεί αυτό να γίνει», ενώ σήμερα «όχι μόνο ξέρω τι θέλω, αλλά και πώς να το κάνω» (newsit.gr, news247.gr). Επιχειρεί να μετατρέψει το 2015 από τραύμα των capital controls (των περιορισμών στην ανάληψη μετρητών εκείνο το καλοκαίρι) σε τεκμήριο μαθημένης κυβερνησιμότητας. Το ίδιο μοτίβο τον οδήγησε πρόσφατα να αρνηθεί κάθε συμμετοχή στο ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ για την περίοδο εκείνη, μιλώντας για «δολοφονία χαρακτήρα» (To Brief).

Εδώ η στρατηγική των αντιπάλων του γίνεται ορατή. Η κυβέρνηση, μέσω Παύλου Μαρινάκη, χαρακτήρισε τη συνέντευξη «νέα καλοκαιρινή επιθεώρηση» και προσπάθεια να «ξαναγράψει την ιστορία» (protothema.gr), ενώ η Αλεξάνδρα Σδούκου είπε ότι «ο κ. Τσίπρας θέλει να πάθουμε αμνησία» (insider.gr). Ο λόγος είναι απλός: όσο ο Τσίπρας παίζει σε γήπεδο 2015, η ΝΔ αποφεύγει να απολογείται για ακρίβεια και θεσμική φθορά.

Το ΠΑΣΟΚ χτυπά τον ίδιο άνθρωπο για διαφορετικό λόγο. Τον αποκάλεσε «συμβιβασμένο Μαδούρο», μίλησε για «copy paste» στις προτάσεις για ΔΕΗ, ακρίβεια και στέγη, και έθεσε ζήτημα διαφάνειας στη χρηματοδότηση του κόμματός του (ertnews.gr). Η κατηγορία «copy paste» στέκει πολιτικά περισσότερο παρά τεκμηριωτικά: η μόνη ισχυρή σύμπτωση είναι το «ΔΕΗ και 30% φθηνότερο ρεύμα», που όμως ο Τσίπρας ανέφερε ήδη από τον Ιούνιο, πριν την παρουσίαση του σχεδίου ΠΑΣΟΚ στις 21 Ιουλίου (pasok.gr, skai.gr).

Πίσω από την ένταση κρύβεται ένας αριθμός. Σύνοψη οκτώ δημοσκοπήσεων για το διάστημα 23/6-9/7 έδειχνε την ΕΛΑΣ του Τσίπρα δεύτερη με 17,3% και το ΠΑΣΟΚ τρίτο με 11,1% (capital.gr). Γι' αυτό η Χαριλάου Τρικούπη δεν κάνει απλώς προγραμματική κριτική: παλεύει να μην αναδειχθεί ο Τσίπρας σε φυσικό υποδοχέα της κεντροαριστερής δυσαρέσκειας.

Το κρίσιμο είναι αν ο Τσίπρας θα κρατήσει τη συζήτηση στο πρόγραμμά του. Όσο η μάχη γίνεται για το νόημα του 2015, νικητής βγαίνει αυτός που δεν χρειάζεται να απαντήσει για το σήμερα.