Τρίτη θητεία Στουρνάρα με προειδοποίηση για στασιμοπληθωρισμό

Δεκαοκτώ συνεχόμενα χρόνια στην κορυφή της Τράπεζας της Ελλάδος. Αυτό σημαίνει, πρακτικά, η θετική γνωμοδότηση που έδωσε σήμερα η αρμόδια Επιτροπή της Βουλής για την τρίτη διαδοχική θητεία του Γιάννη Στουρνάρα, αν ολοκληρωθεί ο επαναδιορισμός με Προεδρικό Διάταγμα μετά τη λήξη της τρέχουσας θητείας στις 26 Ιουνίου 2026 (Hellenic Parliament). Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού που διοικητής εξασφαλίζει τρεις διαδοχικές θητείες. Ακόμη και ο Ξενοφών Ζολώτας, που υπηρέτησε δεκαετίες, δεν είχε ποτέ συνεχόμενες (Bank of Greece).

Η ψηφοφορία αποτύπωσε τριχοτόμηση: η ΝΔ ψήφισε υπέρ, ΠΑΣΟΚ και ΚΚΕ δήλωσαν «παρών», ενώ ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, Ελληνική Λύση και Πλεύση Ελευθερίας ψήφισαν κατά (Enikos). Ο Πάρις Κουκουλόπουλος εξήγησε τη στάση του ΠΑΣΟΚ ως αρχή υπέρ περιορισμένων θητειών, διατηρώντας θετική αποτίμηση για το πρόσωπο (Newsbomb). Η κυβέρνηση, μέσω του Κυριάκου Πιερρακάκη, είδε στη στάση του ΠΑΣΟΚ «πολιτική αμηχανία», προσπαθώντας να κεφαλαιοποιήσει το αφήγημα της θεσμικής συνέχειας (Iefimerida).

Η κυβέρνηση προβάλλει την παραμονή του ως εγγύηση σταθερότητας. Στον αντίποδα, το ίδιο το Ευρωσύστημα επιβάλλει οκταετή, μη ανανεώσιμη θητεία στα μέλη της Εκτελεστικής του Επιτροπής ακριβώς για να αποτρέπει την προσωποποίηση της νομισματικής πολιτικής (EUR-Lex). Οι εθνικοί διοικητές μπορούν τυπικά να επαναδιοριστούν, όμως δεκαοκτώ συνεχή χρόνια αλλάζουν τη φύση του ερωτήματος.

Η αριθμητική του χρέους και η εικόνα των τραπεζών

Πίσω από τον αριθμό-βιτρίνα της κερδοφορίας (5,82 δισ. ευρώ προ φόρων το 2025 για τις ελληνικές τράπεζες, από 5,44 δισ.), η εικόνα του συστήματος είναι πιο σύνθετη. Τα καθαρά έσοδα από τόκους μειώθηκαν κατά 15%, τα λειτουργικά έξοδα ανέβηκαν 7,2% και τα καθαρά λειτουργικά αποτελέσματα υποχώρησαν κατά περίπου 247 εκατ. ευρώ, με τη συνολική κερδοφορία να συντηρείται κυρίως από έκτακτους παράγοντες (Newsit).

Στην ίδια ακρόαση, ο Πιερρακάκης παρουσίασε την αριθμητική των πρόωρων αποπληρωμών χρέους. Από κάθε 1 δισ. ευρώ πρόωρης εξόφλησης, το Δημόσιο γλιτώνει περίπου 30 εκατ. ευρώ τον χρόνο σε τόκους. Έχουν αποπληρωθεί συνολικά 26,5 δισ. ευρώ με όφελος έως 800 εκατ. ευρώ, ενώ απομένουν 19-19,5 δισ. ευρώ ακόμη (ProtoThema). Στόχος, η αποφυγή του «τοίχου» αναχρηματοδότησης του 2032. Η Κομισιόν προβλέπει το ελληνικό χρέος να υποχωρήσει από 146,1% του ΑΕΠ φέτος στο 134,4% το 2027 (European Commission).

Η προειδοποίηση που σκιάζει την επανεκλογή

Η δημοσιονομική αισιοδοξία σταματά στις προβλέψεις της ίδιας της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Μέση Ανατολή. Ο διοικητής μίλησε ευθέως για κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή για συνδυασμό υποτονικής ανάπτυξης με επίμονα υψηλές τιμές. Είναι το χειρότερο δυνατό σενάριο για μια κεντρική τράπεζα, γιατί τη βάζει σε αδιέξοδο: αν η ΕΚΤ κρατήσει υψηλά τα επιτόκια για να χτυπήσει τον πληθωρισμό, πιέζει την ανάπτυξη. Αν τα χαλαρώσει για να στηρίξει την ανάπτυξη, εδραιώνει τον πληθωρισμό. Στην ακρόαση, ο Στουρνάρας έκανε λόγο για ανάπτυξη 1,9% και πληθωρισμό 3,1% το 2026, με τους καθοδικούς κινδύνους στην ανάπτυξη και τους ανοδικούς στις τιμές να εντείνονται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και την ένταση με το Ιράν (ProtoThema).

Η ελληνική θέση είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη. Στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός ανέβηκε τον Απρίλιο στο 3,0%, με την ενέργεια στο +10,9% (Eurostat). Για την Ελλάδα ειδικά, η Κομισιόν προβλέπει πληθωρισμό 3,7% το 2026, σταθερά πάνω από τον μέσο όρο. Η χώρα μπαίνει στο σενάριο στασιμοπληθωρισμού με δομικό μειονέκτημα, ήδη ακριβότερη από την υπόλοιπη ευρωζώνη πριν καν χτυπήσει η εξωτερική διαταραχή.

Η μέρα που σφράγισε την ιστορική τρίτη θητεία στο όνομα της σταθερότητας, έκλεισε με τον ίδιο τον κεντρικό τραπεζίτη να περιγράφει το σενάριο που την ακυρώνει: μια οικονομία που δεν τρέχει, με τιμές που συνεχίζουν να ανεβαίνουν.