Η τρίτη θητεία Στουρνάρα εγκλωβίζει το ΠΑΣΟΚ

Ο Γιάννης Στουρνάρας γίνεται ο πρώτος διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος που θα συμπληρώσει 18 συναπτά έτη στη θέση. Η θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας Επιτροπής της Βουλής ήταν αναμενόμενη, αλλά η ψηφοφορία μετατράπηκε σε πολιτική παγίδα της ΝΔ για τον εγκλωβισμό του ΠΑΣΟΚ.

Υπέρ ψήφισε η ΝΔ. «Παρών» δήλωσαν ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και ΚΚΕ. Κατά ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Νέα Αριστερά, Ελληνική Λύση και Πλεύση Ελευθερίας (Enikos, Newsbomb). Η ΝΙΚΗ διαφοροποιήθηκε με ανακοίνωση που χαρακτήριζε τον επαναδιορισμό «πολιτική κάλυψη στις τράπεζες, τα funds και τους servicers» (ΝΙΚΗ). Η γνωμοδότηση δεν ολοκληρώνει τη διαδικασία: ο διοικητής διορίζεται με Προεδρικό Διάταγμα, μετά από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου και του Γενικού Συμβουλίου της ΤτΕ, για εξαετή θητεία (Bank of Greece).

Η αντίφαση του ΠΑΣΟΚ

Στη Χαριλάου Τρικούπη ξέρουν ότι η ψήφος αυτή ήταν παγίδα ανεξάρτητα από το πώς θα έπεφτε. Ο Πάρις Κουκουλόπουλος μίλησε για «σαφώς θετική» αποτίμηση της θητείας Στουρνάρα, αλλά το κόμμα έκρινε ότι δεν μπορεί να πει «ναι» σε μια τρίτη θητεία ως θέμα αρχής. Η επίσημη γραμμή ήταν ότι «η ισοβιότητα δεν προκρίνει την εύρυθμη λειτουργία των θεσμών» (News247).

Πίσω από τη διατύπωση κρύβεται απλούστερος υπολογισμός. Το «υπέρ» θα ταύτιζε το ΠΑΣΟΚ με κυβερνητική επιλογή σε μια στιγμή που το κόμμα παλεύει να ξεχωρίσει το προφίλ του από αυτό της ΝΔ. Το «κατά» θα ακυρωνε τη δική του δημόσια αναγνώριση του έργου του διοικητή στην ευρωζώνη και στη σταθεροποίηση των τραπεζών. Το «παρών» ήταν ο τρόπος να βγει από το δίλημμα χωρίς να δώσει καμία ξεκάθαρη απάντηση (Iefimerida).

Η επίθεση Πιερρακάκη

Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης εκμεταλλεύτηκε άμεσα την αντίφαση: αν το ΠΑΣΟΚ θεωρεί τον Στουρνάρα ικανό, τότε η αποχή του είναι «πολιτική αμηχανία», όχι θεσμική στάση (Το Βήμα). Στην παρέμβασή του υπεραμύνθηκε δύσκολων αποφάσεων του διοικητή, ακόμη και όταν αυτές είχαν πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση (Ethnos).

Η μεθόδευση ήταν διπλή. Από τη μία, η ΝΔ χτίζει αφήγημα συνέχειας και σταθερότητας σε στιγμή που τα κόκκινα δάνεια, η εποπτεία των τραπεζών και η συμμετοχή στην ΕΚΤ θεωρούνται κρίσιμα ζητήματα. Από την άλλη, αναγκάζει το ΠΑΣΟΚ να εξηγεί δημόσια μια θέση δύο επιπέδων, ενώ η ίδια προβάλλει μήνυμα μιας γραμμής.

Το πρόσωπο αντί για τον θεσμό

Η κόντρα κάλυψε σχεδόν ολόκληρη τη συζήτηση και άφησε εκτός το ίδιο το διακύβευμα. Ο διοικητής της ΤτΕ δεν είναι ένα τεχνοκρατικό αξίωμα: εποπτεύει την κεφαλαιακή επάρκεια και τη ρευστότητα των τραπεζών, μπορεί να επιβάλλει διορθώσεις, και ψηφίζει στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ για τα επιτόκια όλης της ευρωζώνης (Bank of Greece, ECB). Δεκαοκτώ χρόνια ενός προσώπου σε αυτή τη θέση είναι πρωτόγνωρο για το ευρωπαϊκό σύστημα.

Η ουσιαστική συζήτηση που δεν έγινε αφορά τον κανόνα, όχι το πρόσωπο: γιατί η Ελλάδα δεν θέτει ανώτατο όριο θητειών στον διοικητή της κεντρικής της τράπεζας, όπως κάνει η ίδια η ΕΚΤ για τον δικό της πρόεδρο. Το ΠΑΣΟΚ άγγιξε το θέμα, αλλά το χρησιμοποίησε ως δικαιολογία για την ψήφο του παρά ως πρόταση θεσμικής αλλαγής. Η ΝΔ προτίμησε να μη συζητηθεί καθόλου.

Όπως είχαμε σημειώσει και πριν από έναν μήνα, το πραγματικό στοίχημα δεν είναι η ίδια η ανανέωση, αλλά τι θα κάνει ο Στουρνάρας τώρα (To Brief). Μετά από 18 χρόνια, η πολιτική σκηνή διαφωνεί για το πρόσωπο, αλλά κανένα κόμμα δεν άνοιξε τη συζήτηση για το αν ο ίδιος ο θεσμός χρειάζεται, όπως στην ΕΚΤ, όριο θητειών.