Τρίωρες ουρές στους Ευζώνους από τους βιομετρικούς ελέγχους

Ένα αυτοκίνητο που μπαίνει στην ουρά για να περάσει τα σύνορα στους Ευζώνους, το βασικό οδικό πέρασμα από τη Βόρεια Μακεδονία προς τη Χαλκιδική και την Πιερία, χρειάζεται αυτές τις μέρες ενάμιση έως τρεις ώρες για να φτάσει στη μπάρα. Η αιτία δεν είναι κάποια βλάβη ούτε απεργία. Είναι ένα νέο ευρωπαϊκό σύστημα ελέγχου, το Entry-Exit System (EES), που από τις 10 Απριλίου 2026 καταγράφει βιομετρικά (φωτογραφία προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα) κάθε ταξιδιώτη εκτός ΕΕ αντί για τη σφραγίδα στο διαβατήριο (European Commission). Στα αεροδρόμια το είχαμε ήδη δει να παράγει καθυστερήσεις (To Brief). Τώρα έφτασε στα χερσαία σύνορα, όπου η αριθμητική είναι πιο σκληρή.

Η μηχανική του μποτιλιαρίσματος χωράει σε μία πρόταση. Ο έλεγχος ανά ταξιδιώτη πέρασε από περίπου 20-30 δευτερόλεπτα σε 2-3 λεπτά όταν γίνεται η πρώτη πλήρης καταγραφή (Aegean Wire). Ακούγεται αμελητέο. Δεν είναι, όταν μια θυρίδα που εξυπηρετούσε δεκάδες οχήματα την ώρα ξαφνικά εξυπηρετεί λίγα, και ο σταθμός δέχεται πάνω από 40.000 διελεύσεις την ημέρα (ΕΡΤ).

Το μέγεθος φαίνεται στα νούμερα του τριημέρου. Στις 7-9 Αυγούστου πέρασαν από τους Ευζώνους 62.000 άνθρωποι προς είσοδο και 55.000 προς έξοδο. Την επόμενη μέρα η πίεση κορυφώθηκε: μόνο από τα μεσάνυχτα ως το μεσημέρι της 10ης Αυγούστου καταγράφηκαν 16.500 εισερχόμενοι, με ουρές πάνω από τρία χιλιόμετρα μέσα στο έδαφος της γειτονικής χώρας (Newsit). Δεν χρειάζεται «κατάρρευση» του συστήματος. Αρκεί η αριθμητική της αιχμής.

Το παράδοξο είναι ότι οι ουρές αυτές σχηματίστηκαν ενώ οι αρχές είχαν ήδη πατήσει το «φρένο». Ο κανονισμός δεν επιτρέπει να ανασταλεί το EES γενικά ούτε να εξαιρεθεί μια εθνικότητα. Επιτρέπει μόνο τοπική, προσωρινή χαλάρωση του βιομετρικού σκέλους σε συγκεκριμένο πέρασμα όταν οι ουρές γίνονται υπερβολικές, για διαστήματα έως έξι ώρες (BBC). Στους Ευζώνους αυτό το κουμπί το πατά επιχειρησιακά η συνοριακή αστυνομία, υπό το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, όχι κάποιος τουριστικός φορέας (Biometric Update). Και το πάτησε: από τις 4 Αυγούστου η λήψη αποτυπωμάτων είχε ανασταλεί για αποσυμφόρηση (Libre). Ακόμα κι έτσι, οι ουρές επέστρεψαν. Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα βιομετρικά, αλλά η φυσική χωρητικότητα του σταθμού στην αιχμή.

Η ευρωπαϊκή εμπειρία το επιβεβαιώνει. Όπου η πρώτη καταγραφή συνδυάστηκε με ανεπαρκή υποδομή, δημιουργήθηκαν ουρές ωρών, με τη Λισαβόνα να φτάνει τις επτά ώρες (Euronews). Αντίθετα, η Ισπανία τοποθέτησε 64 self-service μηχανήματα στο αεροδρόμιο της Μαδρίτης και χώρισε τους πρωτοεγγραφόμενους από τους επιστρέφοντες, κρατώντας τις ουρές διαχειρίσιμες. Στα χερσαία σύνορα, όπου η αρχική μελέτη δεν προέβλεπε σταθερά μηχανήματα, η καταγραφή γίνεται πιο χειροκίνητα, άρα πιο αργά.

Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό; Πρώτα ο ίδιος ο ταξιδιώτης, σε χαμένες ώρες, καύσιμα και χρόνο διακοπών. Ο οδικός τουρισμός δεν είναι λεπτομέρεια για τη Βόρεια Ελλάδα: 11,4 εκατ. διεθνείς οδικές αφίξεις στο ενδεκάμηνο του 2024, με Σερβία, Βουλγαρία και Βόρεια Μακεδονία στις κορυφαίες αγορές (Liberal). Ο πρόεδρος των ξενοδόχων Χαλκιδικής Γρηγόρης Τάσιος μίλησε για πτώση κρατήσεων 5%, όμως αυτό παραμένει εκτίμηση φορέα, όχι μετρημένο στοιχείο (Newsbomb). Τα εθνικά νούμερα δεν δείχνουν σοκ: η Τράπεζα της Ελλάδος κατέγραψε τον Μάιο +12,2% στην εισερχόμενη κίνηση (ΤτΕ). Δεν υπάρχει, όμως, δημόσιο συγκριτικό δεδομένο 2026 έναντι 2025 για Χαλκιδική ή Πιερία που να αποδεικνύει απώλεια λόγω των ουρών.

Η πολιτική απάντηση υπάρχει, αλλά αόριστη. Ο υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοΐδης συναντήθηκε στις 16 Ιουνίου με βουλευτές της περιοχής και υποσχέθηκε ενίσχυση σημείων ελέγχου και προσωπικού στις ώρες αιχμής (Xalkidiki Politiki), ενώ από τις 28 Μαΐου δύο μικτά κλιμάκια στάλθηκαν σε Ευζώνους και Κήπους «για λύσεις» (ΕΡΤ). Αυτό που παραμένει αδιευκρίνιστο είναι το ουσιώδες: πόσες λωρίδες, πόσες βάρδιες, πόσα βιομετρικά μηχανήματα. Χωρίς αυτούς τους αριθμούς, το «σχέδιο αποσυμφόρησης» για τους Ευζώνους μένει υπόσχεση, την ώρα που η ουρά μετριέται σε χιλιόμετρα.