Τρεις Ινδοί ναυτικοί νεκροί από αμερικανικά πυρά ανοιχτά του Ομάν, λίγο πριν οι Τραμπ και Μόντι βρεθούν στους G7

Στις 9 Ιουνίου, ένα αμερικανικό αεροσκάφος έπληξε το μηχανοστάσιο του δεξαμενόπλοιου M/T Settebello στον Κόλπο του Ομάν. Από τους 24 Ινδούς ναυτικούς, οι 21 διασώθηκαν και οι τρεις που αρχικά αγνοούνταν επιβεβαιώθηκαν νεκροί (BBC, Guardian). Δεν ήταν στρατιώτες, δεν κρατούσαν σημαία εμπόλεμου κράτους. Ήταν εργαζόμενοι σε πλοίο ξένης σημαίας, και ο θάνατός τους μετέτρεψε μια αμερικανική επιχείρηση επιβολής κυρώσεων σε διπλωματικό επεισόδιο ΗΠΑ-Ινδίας.

Το Settebello ήταν το τρίτο τάνκερ που χτύπησαν οι ΗΠΑ μέσα σε μία εβδομάδα, μετά το Marivex στις 8 Ιουνίου και πριν το Jalveer στις 11 Ιουνίου. Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται για μεμονωμένο λάθος αλλά για επαναλαμβανόμενη πρακτική. Η αμερικανική κεντρική διοίκηση (CENTCOM) υποστηρίζει ότι το πλοίο μετέφερε ιρανικό πετρέλαιο, παραβίαζε τον αμερικανικό αποκλεισμό και «επανειλημμένα δεν συμμορφώθηκε» με τις οδηγίες, οπότε δέχθηκε πλήγμα ακριβείας μόνο στη μηχανή, για ακινητοποίηση και όχι βύθιση (CENTCOM).

Εδώ όμως αρχίζει το πρόβλημα. Η Ουάσιγκτον δημοσιοποίησε τον ισχυρισμό και ένα βίντεο, όχι τα στοιχεία. Δεν υπάρχουν δημόσια ηχητικά προειδοποιήσεων, φορτωτικές ή δορυφορικά δεδομένα φόρτωσης που να αποδεικνύουν το φορτίο (Stars and Stripes). Ο διαχειριστής IOS Marine FZE αρνείται κάθε σύνδεση με ιρανικό πετρέλαιο και ζητά αποδείξεις ότι υπήρξε επιτυχής επικοινωνία πριν το χτύπημα (The Wire). Το σύστημα αυτόματου εντοπισμού (AIS) του πλοίου ήταν ανενεργό από τις 31 Μαΐου, ένδειξη ύποπτη αλλά όχι απόδειξη φορτίου (BBC).

Αυτό που αποκαλύπτει το επεισόδιο είναι το όριο μιας «καθαρής» στρατιωτικής λογικής. Ένας ναυτικός αποκλεισμός εμποδίζει, με απειλή ή βία, την πρόσβαση πλοίων σε ύδατα ή φορτία που μια δύναμη θεωρεί απαγορευμένα. Όμως ένα εμπορικό τάνκερ τρίτης σημαίας παραμένει κατ' αρχήν πολιτικό αντικείμενο. Η νομική πρακτική απαιτεί πρώτα νηοψία, εκτροπή ή κατάσχεση. Θανατηφόρο πλήγμα δικαιολογείται μόνο όταν αποδεικνύονται σαφής προειδοποίηση, άρνηση συμμόρφωσης και αναλογικότητα (Lawfire/Duke). Όταν πάνω στο πλοίο σκοτώνονται πολίτες, η τακτική ενέργεια επιβολής γίνεται αυτόματα διακρατική διένεξη.

Γιατί η Ινδία δεν μπορεί να σιωπήσει

Το Νέο Δελχί δεν πλαισίωσε το θέμα ως τεχνική παραβίαση κυρώσεων, αλλά ως θάνατο Ινδών πολιτών. Κάλεσε τον Αμερικανό επιτετραμμένο Jason Meeks και κατέθεσε έντονη διαμαρτυρία, ζητώντας να σταματήσουν οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και να μείνει ανεμπόδιστη η διέλευση από τον Ορμούζ (NDTV, ThePrint). Ο υπουργός Εξωτερικών S. Jaishankar σκλήρυνε τη γραμμή σε συνομιλία με τον Αμερικανό ομόλογό του Marco Rubio, λέγοντας ότι «τέτοιες θανατηφόρες ενέργειες κατά της εμπορικής ναυτιλίας δεν δικαιολογούνται» (Firstpost).

Πίσω από τη διπλωματία υπάρχει σκληρή αριθμητική. Η Ινδία είναι από τους τρεις μεγαλύτερους παρόχους ναυτικής εργασίας στον κόσμο, με πάνω από 300.000 ενεργούς ναυτικούς και περίπου 12-13% της παγκόσμιας δύναμης (Economic Times). Ένα πλοίο «ξένης» σημαίας δεν είναι πολιτικά ξένο όταν επανδρώνεται από Ινδούς. Ο αποκλεισμός, με άλλα λόγια, μεταφέρει το πολεμικό ρίσκο από κράτη και πλοιοκτήτες σε ένα επισφαλές διεθνές εργατικό σώμα που δεν αποφασίζει την πολιτική. Τα ινδικά σωματεία πιέζουν πιο σκληρά από το κράτος. Ζητούν ανεξάρτητη έρευνα, υποχρεωτικό επίδομα εμπόλεμης ζώνης και αποζημιώσεις, ενώ η ομοσπονδία Ινδών ναυτικών FSUI κατήγγειλε ότι δεν είχε καν αποκατασταθεί επαφή με τις οικογένειες των νεκρών (Daily Excelsior).

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό διακύβευμα ενόψει της πιθανής συνάντησης Τραμπ-Μόντι στους G7, που αναφέρεται από διεθνή ρεπορτάζ χωρίς ακόμη επίσημη αμερικανική επιβεβαίωση (CNN). Η Ινδία λειτουργεί ως «δύναμη ταλάντευσης», όχι ως σύμμαχος τύπου ΝΑΤΟ. Συνεργάζεται με την Ουάσιγκτον επειδή τη συμφέρει απέναντι στην Κίνα, σε εμπόριο, τεχνολογία και άμυνα, αλλά κρατά την αυτονομία της και δεν δίνει σε καμία δύναμη μόνιμη υπακοή (Belfer Center). Το πρόβλημα της Ουάσιγκτον είναι ότι ζητά σύμπλευση κατά του Πεκίνου τη στιγμή που αμερικανικά πυρά σκοτώνουν Ινδούς πολίτες.

Αν ο Μόντι αναγκαστεί να σκληρύνει δημόσια, η Ουάσιγκτον χάνει πολιτικό κεφάλαιο, και η Κίνα με τη Ρωσία κερδίζουν το αφήγημα ότι το Νέο Δελχί δεν μπαίνει σε αμερικανικό στρατόπεδο. Αν όμως η κρίση ξεφύγει, χάνει και η ίδια η Ινδία την πρόσβαση σε δασμολογική ανακούφιση, τεχνολογία και αμυντική συμπαραγωγή που χρειάζεται (Carnegie India). Το Settebello δεν σπάει τη σχέση. Της θυμίζει το όριό της: η Ινδία στέκεται δίπλα στην Αμερική επειδή τη συμφέρει, όχι επειδή της ανήκει.