Τράπεζες: Κέρδη 5 δισ., αλλά «θηλιά» επιτοκίων για 6 στα 10 νοικοκυριά

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έκλεισαν το 2025 με συνολικά κέρδη €4,5-5 δισ. (Eurobank) και ανακοίνωσαν μερίσματα άνω των €2,3 δισ., με payout ratios που φτάνουν το 70%. Την ίδια περίοδο, το 62,1% των ελληνικών νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του δεν φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ).

Πού πηγαίνουν τα κέρδη

Η κερδοφορία δεν στηρίζεται πια μόνο στα επιτόκια. Η ΕΚΤ τα μείωσε κατά 1,9% μέσα στο 2025 (Τράπεζα της Ελλάδος), κάτι που θα έπρεπε να συρρικνώσει τα περιθώρια. Οι τράπεζες αντιστάθμισαν τη μείωση αυξάνοντας τον όγκο δανείων (νέες χορηγήσεις ~€15 δισ.) και στρεφόμενες σε προμήθειες από διαχείριση κεφαλαίων πελατών και πώληση ασφαλιστικών προϊόντων (+15-30%). Παράλληλα, τα «κόκκινα» δάνεια έπεσαν στο 3,6% από 49,1% το 2017 (Scope Ratings). Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι δεκάδες δισεκατομμύρια που οι τράπεζες ήταν υποχρεωμένες να κρατούν στην άκρη ως «μαξιλάρι» για πιθανές απώλειες, τώρα ελευθερώθηκαν και μετατράπηκαν σε κέρδη.

Ποιος εισπράττει όμως αυτά τα €2,3 δισ. σε μερίσματα; Το 69% της κεφαλαιοποίησης του Χρηματιστηρίου Αθηνών ανήκει σε ξένα κεφάλαια (ΧΑ). Η UniCredit κατέχει το 30% της Alpha Bank, η Paulson & Co 13,78% της Πειραιώς. Πάνω από €1,6 δισ. κατευθύνονται εκτός Ελλάδας, σε hedge funds και θεσμικούς επενδυτές. Το κράτος, που κάποτε κατείχε σημαντικά μερίδια μέσω του ΤΧΣΠ (Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας), έχει σχεδόν αποχωρήσει πλήρως (ΤΧΣΠ).

Δάνεια για επιχειρήσεις, όχι για σπίτια

Η δυσαναλογία φαίνεται καθαρά στο πού πηγαίνουν τα δάνεια. Χορηγήσεις προς επιχειρήσεις: +11,3%. Προς νοικοκυριά: μόλις +2,2% (Τράπεζα της Ελλάδος). Οι τράπεζες προτιμούν τα επιχειρηματικά δάνεια, όπου υπάρχουν κρατικές εγγυήσεις και συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα στεγαστικά παραμένουν πολύ κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα, ενώ η Ελλάδα κατέχει το υψηλότερο κόστος στέγασης στην ΕΕ: 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος, σχεδόν διπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου 19,2% (To Brief).

Η ανάκαμψη των τραπεζών δεν αμφισβητείται. Χτίστηκε όμως πάνω σε €46 δισ. κρατικής στήριξης (To Brief). Τα κέρδη τώρα μοιράζονται σε μετόχους που δεν πλήρωσαν εκείνον τον λογαριασμό. Τα νοικοκυριά που τον πλήρωσαν αντιμετωπίζουν spreads (τη διαφορά μεταξύ επιτοκίου δανεισμού και κατάθεσης) τριπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου (ΕΚΤ).