Ο Τραμπ βάζει δασμούς έως 100% στα εισαγόμενα drones

Σε κάθε δέκα drones που πετούν σήμερα πάνω από αμερικανικό έδαφος, τα εννιά και πλέον φέρουν το ίδιο κινεζικό όνομα: η DJI αντιστοιχεί σε πάνω από 96% των drones που καταγράφηκαν σε επιχειρήσεις στις ΗΠΑ, σύμφωνα με έρευνα χρηματοδοτούμενη από την FAA (Unmanned Airspace). Πάνω σε αυτή την εξάρτηση ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε στις 13 Αυγούστου προεδρική διακήρυξη που επιβάλλει δασμούς έως 100% στα εισαγόμενα drones και τα εξαρτήματά τους, με το επιχείρημα της εθνικής ασφάλειας (Λευκός Οίκος). Το «έως 100%» όμως κρύβει έναν κλιμακωτό μηχανισμό, και ο λογαριασμός δεν πέφτει εκεί που δείχνει ο τίτλος.

Τι πιάνει τι

Οι συντελεστές είναι κλιμακωτοί. Το 100% πιάνει τα βαριά ή «ευαίσθητα» συστήματα: drones άνω των 25 κιλών, όσα φέρουν θερμική κάμερα, τους σταθμούς φόρτισης (docking stations) και ορισμένα κρίσιμα εξαρτήματα. Τα μικρότερα drones, κάτω από 25 κιλά, μπαίνουν στο 25%.

Οι σύμμαχοι παίρνουν οροφές: 15% για ΕΕ, Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Ταϊβάν και Ελβετία, 10% για το Ηνωμένο Βασίλειο (Λευκός Οίκος, Euronews).

Αν σκεφτεί κανείς ένα drone ως αλυσίδα εξαρτημάτων (τελικό σύστημα, κινητήρας, μπαταρία, ελεγκτής πτήσης, μαγνήτες, ηλεκτρονικά), ο δασμός βαραίνει διαφορετικά κάθε κρίκο, και το σκληρό σημείο βρίσκεται στα εξαρτήματα. Πάρε τον κινητήρα: κάθε κινητήρας χωρίς ψήκτρες χρειάζεται μόνιμους μαγνήτες, και περίπου 90% της παγκόσμιας παραγωγής τους γίνεται στην Κίνα, υπολογίζει το CSIS παραπέμποντας στο υπουργείο Εμπορίου (CSIS). Πάρε την μπαταρία: η Κίνα ήλεγχε περίπου 85% της παγκόσμιας δυναμικότητας παραγωγής κυψελών μπαταριών το 2023 (WireScreen). Ακόμη και τα «έμπιστα» αμερικανικά Blue UAS χρησιμοποιούν συχνά κινεζικούς κινητήρες, μπαταρίες και ηλεκτρονικούς ελεγκτές ταχύτητας των κινητήρων (ESCs) (DefenseScoop).

Οι ημερομηνίες κλειδώνουν τη λογική. Η βασική εφαρμογή αρχίζει 3 Σεπτεμβρίου 2026, 21 ημέρες μετά την υπογραφή. Τα λιγότερο ευαίσθητα εξαρτήματα παίρνουν παράταση 180 ημερών, ώς τις 9 Φεβρουαρίου 2027, ακριβώς επειδή πολλοί Αμερικανοί κατασκευαστές που συναρμολογούν εντός ΗΠΑ εξαρτώνται ακόμη από εισαγόμενους κινητήρες και μπαταρίες (Λευκός Οίκος – Fact Sheet).

Η παγίδα των κανόνων καταγωγής

Το χαμηλότερο 15% ή 10% δεν το παίρνει κανείς επειδή απλώς συναρμολόγησε το drone στην Ευρώπη. Ο εισαγωγέας πρέπει να πιστοποιήσει ότι «substantially all» τα κρίσιμα εξαρτήματα και η τεχνολογία προέρχονται από τις ΗΠΑ ή τις επιλέξιμες χώρες. Ποσοτικό όριο για το «ουσιαστικά όλα» δεν έχει δημοσιευτεί. Αυτό σημαίνει ότι η γαλλική Parrot, η γερμανική Quantum Systems ή η πορτογαλική Tekever κερδίζουν πραγματικό πλεονέκτημα τιμής μόνο αν καθαρίσουν την κινεζική έκθεση στα υποσυστήματά τους (The Guardian). Ένα «made in Europe» πάνω σε ασιατική λίστα υλικών (BOM) ξαναπέφτει στο 25% ή στο 100%.

Πίσω από την πράξη υπάρχουν ονόματα. Ο Τραμπ υπέγραψε, ο υπουργός Εμπορίου Howard Lutnick τεκμηρίωσε την απειλή μέσω του Section 232 (της διάταξης που επιτρέπει στον πρόεδρο να περιορίζει εισαγωγές όταν κρίνει ότι απειλούν την εθνική ασφάλεια), και το ίδιο υπουργείο αναλαμβάνει τώρα να διαχειριστεί ένα πρόγραμμα onshoring για επενδύσεις σε αμερικανική παραγωγή (WHTC/Reuters). Η γραμμή δεν είναι καινούργια. Το καλοκαίρι του 2025 το προεδρικό διάταγμα 14307, «Unleashing American Drone Dominance», έβαζε ήδη προτεραιότητα στα drones αμερικανικής κατασκευής, στη διεύρυνση του «έμπιστου» καταλόγου Blue UAS και στη μείωση της ξένης εξάρτησης (Greenberg Traurig). Η πράξη της 13ης Αυγούστου είναι η δασμολογική συνέχεια αυτής της γραμμής, αν και δεν επικαλείται ρητά το διάταγμα ως νομική βάση. Στρατηγική συνέχεια, όχι αποδεδειγμένη εκτέλεσή του.

Η κίνηση έρχεται οκτώ μέρες μετά τους κινεζικούς περιορισμούς εξαγωγής drones προς τις ΗΠΑ, μια αλυσίδα που ήδη είχε αρχίσει να σφίγγει και από τις δύο άκρες (To Brief).

Το πρόβλημα είναι το timing της βιομηχανίας. Δεν υπάρχει αμερικανικό αντίστοιχο του DJI Mini στα 400-500 δολάρια. Οι αμερικανικές λύσεις ξεκινούν συχνά από τα 5.000 και φτάνουν τα 50.000 (Science Politics). Η Skydio δεσμεύτηκε 3,5 δισ. δολάρια σε πέντε χρόνια, αλλά το εργοστάσιο θέλει χρόνο (Skydio).

Στο τελωνείο τον δασμό πληρώνει ο Αμερικανός εισαγωγέας, και από εκεί περνά στον επόμενο κρίκο. Η ανάλυση της New York Fed για τους δασμούς του 2025 βρήκε ότι σχεδόν το 90% του βάρους έμεινε σε αμερικανικές επιχειρήσεις και καταναλωτές (New York Fed). Οι κατηγορίες που τρώνε το 100%, τα θερμικά και τα βαριά drones, είναι ακριβώς αυτές που αγοράζουν πυροσβεστικές, αστυνομίες, αγρότες και ελεγκτές δικτύων (Engadget). Το πρώτο κόστος της απεξάρτησης από την Κίνα θα το πληρώσει ο Αμερικανός που σήκωνε ένα κινεζικό drone για να ψεκάσει το χωράφι του ή να σβήσει μια φωτιά.