Τραμπ και Σι ανακοίνωσαν δασμολογική χαλάρωση χωρίς συντελεστές

Μέσα σε δύο ημέρες, η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο δημοσίευσαν τα αποτελέσματα της επίσκεψης του Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο. Και οι δύο δίνουν τον ίδιο αριθμό: αγαθά αξίας 30 δισ. δολαρίων σε κάθε κατεύθυνση προορίζονται για ευνοϊκότερη δασμολογική μεταχείριση (Λευκός Οίκος). Κανένα από τα δύο κείμενα όμως δεν λέει ποιος θα είναι ο νέος δασμός, για ποια προϊόντα ακριβώς και από πότε. Μέχρι να δημοσιευτούν αυτά, ο λογαριασμός στο τελωνείο μένει ίδιος.

Ίδια αποκλιμάκωση, άλλο λεξιλόγιο

Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στις 24 Σεπτεμβρίου (To Brief). Τις οικονομικές συνομιλίες χειρίστηκαν ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και ο Κινέζος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ (Reuters). Το αμερικανικό σημείωμα δημοσιεύτηκε αργά την Παρασκευή και κάνει λόγο για συναίνεση επί «συστάσεων για ευνοϊκότερη δασμολογική μεταχείριση» (Λευκός Οίκος). Η κινεζική ανακοίνωση των οκτώ σημείων βγήκε το Σάββατο και μιλά για «αμοιβαία ρύθμιση μείωσης δασμών», με εντολή να εφαρμοστεί (κινεζική ανακοίνωση). Η Ουάσιγκτον δηλαδή περιγράφει μια πρόταση που περιμένει ακόμη έγκριση, ενώ το Πεκίνο την παρουσιάζει ως απόφαση που έχει ήδη ληφθεί.

Στα υπόλοιπα θέματα τα δύο κείμενα συμφωνούν: εμπορικό συμβούλιο, συνεργασία κατά των ναρκωτικών, γενικές θέσεις για το Ιράν, διάλογος για την τεχνητή νοημοσύνη. Το αμερικανικό κείμενο αναφέρει επιπλέον αγορές άνθρακα και τις σπάνιες γαίες (ορυκτά απαραίτητα για ηλεκτρονικά και μαγνήτες). Η κινεζική οκτάδα δεν αναφέρει κανένα από τα δύο (Seoul Economic Daily).

Τι μετρούν τα 30 δισ.

Τα 30 δισ. είναι η αξία των αγαθών που συζητούνται. Δεν είναι το ποσό κατά το οποίο μειώνονται οι δασμοί, ούτε όφελος για τους καταναλωτές, ούτε νέες παραγγελίες. Από την πλευρά των ΗΠΑ αφορούν αγροτικά προϊόντα, θαλασσινά, ξυλεία, καλλυντικά και ιατρικές συσκευές. Από την πλευρά της Κίνας αφορούν μικροσυσκευές, παιχνίδια, εορταστικά είδη και παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου (Λευκός Οίκος).

Πάρτε έναν Αμερικανό εισαγωγέα παιχνιδιών. Για να πληρώσει λιγότερο δασμό, χρειάζεται κατάλογο με τελωνειακούς κωδικούς, τον παλιό και τον νέο συντελεστή, ημερομηνία έναρξης και μια επίσημη πράξη που να τα θέτει σε ισχύ. Ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ είπε ότι οι λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου (CNBC). Μέχρι τότε τους σημερινούς δασμούς τους πληρώνουν πρώτα οι εισαγωγείς. Πόσο από αυτό το κόστος περνά στις τιμές των καταστημάτων δεν έχει μετρηθεί (Washington Center for Equitable Growth).

Για να φανεί το μέγεθος: το εμπόριο αγαθών ανάμεσα στις δύο χώρες έφτασε τα 222 δισ. δολάρια το πρώτο επτάμηνο του 2026. Αυτό είναι 14,5% λιγότερο από πέρσι σε ονομαστικές αξίες, δηλαδή χωρίς να αφαιρεθεί η μεταβολή των τιμών (Al Jazeera). Τα 30 δισ. δεν μπορούν όμως να συγκριθούν ευθέως με αυτό το ποσό, γιατί κανένα κείμενο δεν λέει σε ποια χρονική περίοδο αντιστοιχούν.

Ο αριθμός δεν είναι καινούργιος. Τον Μάιο οι δύο χώρες είχαν συμφωνήσει κατ' αρχήν να συστήσουν εμπορικό συμβούλιο για μειώσεις δασμών σε επιλεγμένα προϊόντα (κινεζικό υπουργείο Εμπορίου). Ήδη τότε συζητούσαν καλάθια 30 δισ. σε κάθε κατεύθυνση (ABC News). Τέσσερις μήνες αργότερα, τα καλάθια έχουν πια κατηγορίες προϊόντων, αλλά ακόμη όχι συντελεστές.

Οι άλλες υποσχέσεις του Μαΐου δείχνουν πόσο απέχει μια ανακοίνωση από την εφαρμογή της. Είχαν εξαγγελθεί 200 αεροσκάφη Boeing, και σύμφωνα με τον Γκριρ περίπου 140 βρίσκονται σε προχωρημένη διαπραγμάτευση (Reuters μέσω Yahoo Finance). Προχωρημένη διαπραγμάτευση όμως δεν σημαίνει επιβεβαιωμένες παραγγελίες.

Στα αγροτικά, ο Λευκός Οίκος είχε μιλήσει για πρόσθετες κινεζικές αγορές τουλάχιστον 17 δισ. τον χρόνο (Λευκός Οίκος, Μάιος). Οι αμερικανικές αγροτικές εξαγωγές προς την Κίνα, χωρίς τη σόγια, έφτασαν τα 3,9 δισ. το πρώτο επτάμηνο, λίγο πάνω από το αντίστοιχο διάστημα του 2025 (New York Times). Ο στόχος και τα στοιχεία δεν καλύπτουν ακριβώς τα ίδια προϊόντα, οπότε από αυτά δεν προκύπτει ότι η δέσμευση αθετήθηκε. Προκύπτει πάντως ότι, χωρίς τη σόγια, οι ποσότητες έμειναν περίπου όσες ήταν πέρσι.

Για τον άνθρακα υπάρχει ο πιο συγκεκριμένος αριθμός, αλλά μόνο στο αμερικανικό κείμενο: η Κίνα θα αγοράσει τουλάχιστον 10 εκατ. τόνους το 2027 και άλλους τόσους το 2028, χωρίς να αναφέρεται αγοραστής, τιμή ή συμβόλαιο (Λευκός Οίκος). Η ποσότητα αυτή είναι περίπου το 2% των κινεζικών εισαγωγών άνθρακα του 2025, που υπολογίζονται κοντά στους 495 εκατ. τόνους (IEA). Για τους Αμερικανούς εξαγωγείς θα ήταν σημαντική ανάκαμψη, αφού οι πωλήσεις τους στην Κίνα μειώθηκαν πέρσι κατά 92% (EIA).

Τι ισχύει από σήμερα

Η εμπορική ανακωχή είναι η συμφωνία των δύο χωρών να μην εφαρμόζουν συγκεκριμένους αυξημένους δασμούς. Σύμφωνα με το αμερικανικό διάταγμα που την εφαρμόζει, λήγει στις 10 Νοεμβρίου (Executive Order 14358). Ο Μπέσεντ ανακοίνωσε παράταση έως τις 10 Ιανουαρίου 2027 (Reuters), αλλά μέχρι το Σάββατο δεν είχε δημοσιευτεί τροποποίηση του διατάγματος με τη νέα ημερομηνία.

Στην τεχνολογία, οι δύο χώρες δημιούργησαν δίαυλο επικοινωνίας για περιστατικά τεχνητής νοημοσύνης και όρισαν νέα συνάντηση για τον Νοέμβριο (ΥΠΕΞ Κίνας). Οι αμερικανικοί περιορισμοί στις εξαγωγές προηγμένων τσιπ προς την Κίνα δεν αλλάζουν, γιατί καμία από τις δύο ανακοινώσεις δεν τους αναφέρει.

Το μόνο μέρος της συμφωνίας που έχει ημερομηνία είναι η παράταση μιας ανακωχής που ήδη ίσχυε. Το νέο στοιχείο, τα 30 δισ., δεν έχει ακόμη ούτε συντελεστή ούτε ημερομηνία. Τη Δευτέρα ο Γκριρ θα πρέπει να δείξει, με κατάλογο κωδικών και συντελεστών, αν πρόκειται για απόφαση ή απλώς για πρόθεση.