Ο Τραμπ παγώνει την επίθεση στο Ιράν

«Δύο ή τρεις ημέρες» έδωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στη διπλωματία, αναστέλλοντας στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν που, όπως δήλωσε ο ίδιος, είχε προγραμματιστεί «για αύριο». Η αναβολή ήρθε μετά από κοινή τηλεφωνική έκκληση Κατάρ, Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ (Axios). Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος διέταξε τις δυνάμεις των ΗΠΑ να παραμείνουν έτοιμες για «full, large scale assault» αν δεν προκύψει αποδεκτή συμφωνία (CBS). Κερδίζεται χρόνος, όχι λύση, και η Ελλάδα είναι ήδη δεμένη με την κρίση μέσω της πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία και της βάσης της Σούδας.

Γιατί ο Κόλπος τράβηξε το χειρόφρενο

Η Ντόχα, η Ριάντ και το Άμπου Ντάμπι δεν έπεισαν τον Τραμπ από ευγένεια. Φιλοξενούν τις τρεις πιο κρίσιμες αμερικανικές βάσεις της περιοχής, Al Udeid, Prince Sultan και Al Dhafra (Ahram Online). Κάθε ιρανική απάντηση σε αμερικανικό πλήγμα θα προσγειωθεί πρώτα στο δικό τους έδαφος. Η Ντόχα επιμένει στην ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ, ενώ τα ΗΑΕ επιταχύνουν αγωγό παράκαμψης για να μειώσουν την έκθεσή τους στο στενό (Times of Israel). Δεν λειτουργούν ως ουδέτεροι μεσολαβητές, αλλά ως ενδιαφερόμενοι παίκτες που θα πληρώσουν πρώτοι μια περιφερειακή ανάφλεξη (Middle East Eye, Euronews). Το Κατάρ τοποθετείται ως κανάλι, στηρίζει την πακιστανική διαμεσολάβηση και επιμένει ότι «οι συνομιλίες χρειάζονται περισσότερο χρόνο» (The Peninsula).

Η πρόταση που έφτασε στην Τεχεράνη μέσω Ισλαμαμπάντ προτάσσει κατάπαυση πυρός, ρύθμιση του Ορμούζ και χαλάρωση κυρώσεων (Business Times). Η αμερικανική κόκκινη γραμμή είναι «όχι πυρηνικό όπλο», με ασάφεια όμως αν αυτό μεταφράζεται σε μηδενικό εμπλουτισμό ή σε 20ετές πάγωμα. Το δεύτερο ο Τραμπ άφησε ανοιχτό, εφόσον υπάρχει «πραγματική δέσμευση» (Times of Israel).

Στην Τεχεράνη, διπλωματικό και στρατιωτικό κατεστημένο εκπέμπουν διαφορετικές ταχύτητες. Ο ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί αφήνει ανοιχτό το παράθυρο, τονίζοντας απλώς την έλλειψη εμπιστοσύνης και ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν είναι στην ατζέντα αυτού του γύρου (Tehran Times). Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγαεΐ απειλεί με «νέες εκπλήξεις» σε περίπτωση «απερίσκεπτης ενέργειας» (CBS). Η ιρανική κόκκινη γραμμή παραμένει το δικαίωμα εμπλουτισμού υπό το NPT. Είναι ακριβώς η γραμμή που η Ουάσινγκτον δυσκολεύεται να αποδεχθεί.

Η ελληνική γραμμή

Στις 14 Μαΐου, ο Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε «έμπρακτη ελληνική αλληλεγγύη» προς τη Σαουδική Αραβία και τις χώρες του Κόλπου (ΥΠΕΞ), σε συνέχεια της επιβεβαιωμένης ανάπτυξης ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στο σαουδαραβικό έδαφος (Arab News Japan). Το ένα τέταρτο των ελληνικών Patriot βρίσκεται σταθμευμένο σε αμερικανικό κόμβο αεράμυνας της περιοχής (To Brief).

Η διατήρηση αυτής της συστοιχίας αποκτά άλλο βάρος μετά τη χθεσινή απόφαση του ΚΥΣΕΑ να επιστρέψουν στις βάσεις τους οι προωθημένοι Patriot από την Κάρπαθο και το Διδυμότειχο (To Brief). Η Αθήνα μαζεύει την αντιαεροπορική ομπρέλα από τα δικά της προωθημένα σημεία στο Αιγαίο και τον Έβρο, αλλά αφήνει ενεργή τη μονάδα της στην αραβική χερσόνησο. Το trade-off είναι σαφές: λιγότερη ασπίδα στο εθνικό προκάλυμμα, διατηρούμενη παρουσία σε αμερικανικό θέατρο επιχειρήσεων.

Η εφοδιαστική αλυσίδα των αμερικανικών δυνάμεων που ετοιμάζονται για το ενδεχόμενο «ευρείας κλίμακας» επίθεσης περνάει μέσα από τη Σούδα, βασικό κόμβο υποστήριξης σε Ευρώπη, Αφρική και Κεντρική Διοίκηση, δηλαδή και τη Μέση Ανατολή (DVIDS). Στις 18 Μαΐου ο υπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε το ΚΥΣΕΑ για το Ιράν (Government.gr). Αντίστοιχη δημόσια ενημέρωση της Βουλής για επιχειρησιακούς κανόνες εμπλοκής δεν έχει γίνει.

Μια πραγματική συμφωνία δεν κρίνεται από το αν τα βομβαρδιστικά μένουν στο έδαφος για δύο μέρες. Κρίνεται από το αν ο IAEA ξαναμπαίνει με κάμερες, σφραγίδες και αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις, ώστε να γνωρίζει πού βρίσκεται το ιρανικό εμπλουτισμένο ουράνιο (IAEA). Χωρίς αυτό, ό,τι ονομάζεται «συμφωνία» είναι πολιτική αναβολή σύγκρουσης. Όσο το ρολόι των 48 ωρών μετράει αντίστροφα, τα ελληνικά Patriot στη Σαουδική Αραβία και η Σούδα παραμένουν μέρος της εξίσωσης χωρίς να έχει ψηφιστεί κάτι στην Αθήνα.