Τουρκικό πλοίο χτυπήθηκε από drone ανοιχτά του Νοβοροσίσκ

Ένα εμπορικό πλοίο τουρκικών συμφερόντων, το NADEZHDA, δέχθηκε επίθεση με drone στις 3 Αυγούστου ενώ έπλεε από το ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ προς τη Σαμψούντα, περίπου 20 ναυτικά μίλια ανοιχτά της ρωσικής ακτής. Ήταν οχηματαγωγό, τύπου roll-on/roll-off, από αυτά που φορτώνουν και ξεφορτώνουν με ράμπα. Το drone άνοιξε ζημιές στην πλώρη και στους χώρους διαμονής του πληρώματος, και έβαλε φωτιά που συνέχιζε να καίει. Και τα 22 μέλη του πληρώματος, ανάμεσά τους 13 Τούρκοι, εκκενώθηκαν στο Νοβοροσίσκ από ρωσικά ναυτικά μέσα. Η τουρκική Διεύθυνση Ναυτιλιακών Υποθέσεων ανέφερε ότι η κατάσταση τριών ναυτικών ήταν, βάσει πρώτης ενημέρωσης, πιθανώς σοβαρή (Reuters, Türkiye Today).

Το περιστατικό δεν στέκει μόνο του. Σε συνέχεια των χτυπημάτων που είδαμε πριν από δύο εβδομάδες σε ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια κοντά στον ίδιο τερματικό (To Brief), η βορειοανατολική Μαύρη Θάλασσα μεταβάλλεται σε ζώνη πολεμικού κινδύνου. Εκεί το ουδέτερο εμπορικό πλοίο παύει σιωπηρά να θεωρείται προστατευμένος, μη στρατιωτικός στόχος.

Ένα μοτίβο που χτίζεται από τον Μάιο

Η αλληλουχία είναι πυκνή. Στα τέλη Μαΐου, ουκρανικές πηγές ανέφεραν ρωσικά πλήγματα σε ξένα εμπορικά πλοία στον διάδρομο εξαγωγών της Οδησσού. Το πιο τεκμηριωμένο ήταν το τουρκικής πλοιοκτησίας ANT, με πυρκαγιά και δύο τραυματίες (Maritime Optima). Στις 20 Ιουλίου, ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν κοντά στην Οδησσό το φορτηγό Golden Leo, φορτωμένο καλαμπόκι, με 10 νεκρούς (Internazionale/Reuters). Τις ίδιες μέρες, στην απέναντι πλευρά, ουκρανικά drones χτυπούσαν δεξαμενόπλοια που φόρτωναν στον τερματικό του CPC κοντά στο Νοβοροσίσκ, ανάμεσά τους δύο ελληνόκτητα (OT). Παρόμοια πλήγματα σε τάνκερ και φορτηγά επαναλήφθηκαν χωρίς να αποδοθεί δημόσια ευθύνη. Το κοινό μοτίβο είναι σταθερό: πλήγμα, φωτιά, προσωρινή αναστολή φορτώσεων, κανένα δημόσιο τεχνικό πόρισμα για το ποιος πάτησε το κουμπί.

Η γεωγραφία εξηγεί γιατί αυτό ανησυχεί πέρα από την Άγκυρα. Ο τερματικός του CPC διακινεί περίπου το 80% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Καζακστάν, με μετόχους την Chevron και την ExxonMobil. Μιλάμε για ροή γύρω στα 1,53 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (MarineLink). Δίπλα βρίσκεται το ρωσικό Sheskharis, με περίπου 650.000 βαρέλια την ημέρα. Αυτό είναι το ένα πέμπτο όσου αργού εξάγει η Ρωσία δια θαλάσσης (The Moscow Times). Όταν αυτά τα καράβια γίνονται στόχοι, δεν παγώνει ο εφοδιασμός. Ανεβαίνει η τιμή του ρίσκου.

Πώς τιμολογείται ο πόλεμος

Η αλλαγή μετριέται στα ασφάλιστρα. Το ασφάλιστρο πολεμικού κινδύνου για ρωσικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας έφτασε κοντά στο 1% της αξίας του ίδιου του πλοίου για ορισμένα ταξίδια (Insurance Journal). Στο αργό, ο οίκος Platts κατέγραψε στις 20 Ιουλίου πρόσθετο κόστος πολεμικού κινδύνου περίπου 2,1 δολάρια το βαρέλι (S&P Global). Πρακτικά, ο πλοιοκτήτης χρειάζεται ξεχωριστή έγκριση και πρόσθετο ασφάλιστρο για κάθε είσοδο. Οι ναυτικοί αποκτούν δικαίωμα να αρνηθούν την είσοδο και επίδομα πολεμικής ζώνης. Ο ναυλωτής βλέπει το κόστος να μετακυλίεται πάνω του. Η τουρκική Διεύθυνση Ναυτιλίας ανέβασε στη Μαύρη Θάλασσα στο ανώτατο επίπεδο το ISPS, τον διεθνή κώδικα ασφάλειας πλοίων και λιμένων (Sabah).

Εδώ φαίνεται η διπλή γλώσσα της Τουρκίας. Ο κλάδος μιλά σκληρά. Η Ένωση Τούρκων Εφοπλιστών προειδοποίησε τα μέλη της να επανεκτιμήσουν τα δρομολόγια προς ρωσικά και ουκρανικά λιμάνια, επικαλούμενη περίπου 136 εμπορικά πλοία που φέρεται να δέχθηκαν επίθεση τους τελευταίους μήνες, αριθμός που παραμένει κλαδικός ισχυρισμός (Dünya). Η Άγκυρα όμως κρατά ζυγαριά. Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είπε ότι είναι απαράδεκτο να στοχοποιούνται λιμάνια, τάνκερ και ζωές αμάχων, αλλά απευθύνθηκε ταυτόχρονα σε Ρωσία και Ουκρανία, χωρίς να κατονομάσει δράστη (BBC Türkçe). Το Κίεβο, από την πλευρά του, αρνήθηκε νωρίτερα κάθε ρόλο στα χτυπήματα των τάνκερ, επιμένοντας ότι δεν πλήττει πολιτικούς στόχους (Times of Central Asia).

Αυτή η σιωπή για το όνομα του δράστη δεν είναι δημοσιογραφικό κενό. Είναι υπολογισμένη τουρκική ισορροπία. Η Άγκυρα θέλει ανοιχτούς και τους δύο διαύλους, το ενεργειακό και εμπορικό νήμα με τη Μόσχα και το διπλωματικό με το Κίεβο. Όσο κρατά αυτή η ισορροπία, το κόστος του πολέμου το πληρώνουν πρώτα τα πληρώματα και οι ασφαλιστές, όχι όσοι εκτοξεύουν τα drones.