Τουρκικό νομοσχέδιο βάζει στο στόχαστρο την αμερικανική πετρελαϊκή Chevron νότια της Κρήτης

Η Άγκυρα ετοιμάζει νομοσχέδιο που μετατρέπει σε εσωτερικό δίκαιο τις τουρκικές αξιώσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με το Bloomberg. Στο στόχαστρο μπαίνουν τα οικόπεδα νότια της Κρήτης, της Πελοποννήσου και στο Ιόνιο, εκείνα που ανέλαβε τον Μάρτιο η αμερικανική Chevron μαζί με την HelleniQ Energy (Tovima).

Ο χρόνος δεν είναι τυχαίος. Ο πληθωρισμός στην Τουρκία παραμένει πάνω από 32%, με τη στέγαση κοντά στο +47% (Trading Economics). Στις δημοσκοπήσεις του Απριλίου, το CHP πέρασε για πρώτη φορά μπροστά από το AKP, ενώ ο εθνικιστής εταίρος MHP βυθίζεται κάτω από το 9% (PolitPro). Η συμμαχία Ερντογάν-Μπαχτσελί χάνει την κοινοβουλευτική της πλειοψηφία και χρειάζεται εθνικιστική ένεση. Η κωδικοποίηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» τα δίνει και τα δύο: καύσιμο για τον Μπαχτσελί, αντιπερισπασμό από τα ταμεία.

Στις 7 Ιουλίου η Σύνοδος του ΝΑΤΟ γίνεται στην Άγκυρα. Ο Ερντογάν θέλει να καθίσει στο τραπέζι ως οικοδεσπότης με κωδικοποιημένες θαλάσσιες «δικαιοδοσίες», ζητώντας ως αντάλλαγμα την επιστροφή στο πρόγραμμα F-35. Ο Αμερικανός πρέσβης Tom Barrack δήλωσε στην Αντάλυα ότι η ένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα είναι «μια χαρά» και αρνήθηκε να σχολιάσει τα ελληνοτουρκικά «για να μη με απαγορεύσουν στη Μύκονο» (ProtoThema). Η Ουάσιγκτον δείχνει διαθέσιμη να εξαργυρώσει.

Εδώ κρύβεται το πραγματικό δόντι του νομοσχεδίου. Διεθνώς ένας τουρκικός νόμος δεν δεσμεύει κανέναν. Εσωτερικά όμως δίνει νομική κάλυψη στην τουρκική Ακτοφυλακή να «επιβάλλει το δίκαιο της χώρας» σε πλοία που εργάζονται για λογαριασμό της Chevron. Είναι το μοντέλο που εφαρμόζει η Κίνα στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας απέναντι στις Φιλιππίνες: εθνικός νόμος, παρενόχληση από ακτοφυλακή, νεροκάννονες, εμβολισμοί. Ένα ερευνητικό σκάφος δεν χρειάζεται να βυθιστεί. Αρκεί τα ασφάλιστρα να εκτοξευθούν και οι μέτοχοι να ζητήσουν παύση εργασιών για λόγους ρίσκου.

Η Chevron παίζει και στις δύο πλευρές. Τον Φεβρουάριο υπέγραψε μνημόνιο με την τουρκική TPAO για κοινή έρευνα στη Μαύρη Θάλασσα, κρατώντας ταυτόχρονα τα μπλοκ νότια Κρήτης (Splash247). Οι αμερικανικές πετρελαϊκές δεν διαλέγουν στρατόπεδα, διαλέγουν αποδόσεις. Στο πεδίο πάντως, η Άγκυρα ήδη εφαρμόζει αυτό που πρόκειται να νομοθετήσει: στις 28 Απριλίου ένα τουρκικό AKINCI πέταξε προς τη Λιβύη, ακολουθώντας τη γραμμή του μνημονίου του 2019 (Politis).

Οι σεισμικές έρευνες της Chevron ξεκινούν τον Οκτώβριο. Αν ως τότε το τουρκικό νομοσχέδιο έχει περάσει, κάθε ώρα δουλειάς στα οικόπεδα θα γίνεται κάτω από τη σκιά μιας ακτοφυλακής που, στο δικό της δικαστήριο, θα έχει «δίκιο».