Τουρκικά ΜΑΤ εκκενώνουν το CHP για τον Κιλιτσντάρογλου

Στις 14:20 της Κυριακής 24 Μαΐου, τα τουρκικά ΜΑΤ έσπασαν την πύλη στα κεντρικά γραφεία του CHP στο Söğütözü της Άγκυρας, πέρασαν πάνω από αυτοσχέδια οδοφράγματα και χρησιμοποίησαν δακρυγόνα και σπρέι πιπεριού για να εκκενώσουν το κτίριο (Reuters/The Star, Euronews). Η αστυνομία εκκένωνε τα κεντρικά της αξιωματικής αντιπολίτευσης για να επιβάλει δικαστική απόφαση που είχε ανατρέψει την εκλεγμένη ηγεσία της. Η εικόνα μιλάει από μόνη της: χημικά μέσα στα γραφεία ενός κόμματος, για να ξαναγυρίσει στη θέση του ο προηγούμενος αρχηγός.

Η Αθήνα παρακολουθεί χωρίς δημόσιες δηλώσεις, με τα ελληνικά μέσα να περιορίζονται σε περιγραφή. Η μετατόπιση όμως της σύγκρουσης από τις κάλπες στα δικαστήρια και τις νομαρχίες κάνει τη γειτονιά λιγότερο προβλέψιμη: όταν η ηγεσία της τουρκικής αντιπολίτευσης κρίνεται σε εφετεία, κάθε εκτίμηση για το ποιος αποφασίζει τι στην Άγκυρα γίνεται πιο δύσκολη.

Η αλυσίδα που έφερε τα ΜΑΤ μέσα

Αφετηρία ήταν η απόφαση του 36ου Πολιτικού Τμήματος του Εφετείου Άγκυρας. Στις 21 Μαΐου κήρυξε το 38ο συνέδριο του CHP του 2023 «mutlak butlan», απολύτως άκυρο, σαν να μην παρήγαγε ποτέ νόμιμο αποτέλεσμα. Ο Οζγκιούρ Οζέλ απομακρύνθηκε προσωρινά από την προεδρία και επανήλθαν ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και τα προηγούμενα όργανα (TRT Haber, Bianet). Πρόκειται για νομικό εργαλείο που μετατρέπεται σε μέσο πολιτικού ελέγχου: μια απόφαση πολιτικού δικαστηρίου ακυρώνει αναδρομικά εσωκομματικές εκλογές και επαναφέρει νικημένη ηγεσία χωρίς νέα κάλπη.

Ο δικηγόρος του Κιλιτσντάρογλου, Τζελάλ Τσελίκ, ζήτησε άμεση εφαρμογή. Η νομαρχία της Άγκυρας έδωσε εντολή στην αστυνομία να εκτελέσει την εκκένωση, αφού τοποθετήθηκαν κορδέλες ασφαλείας γύρω από το κτίριο (Habertürk). Είχε προηγηθεί, μία μέρα νωρίτερα, η σύλληψη δεκατριών ατόμων σε επτά επαρχίες για φερόμενη παρέμβαση στην ψήφο των συνέδρων (Al-Monitor).

Πραξικόπημα ή συμμόρφωση

Από τη φυλακή της Σιλιβρί, ο Εκρέμ Ιμάμογλου μίλησε για «παλατιανό πραξικόπημα» και κάλεσε σε αντίσταση: «σήμερα ή ποτέ» (Sözcü). Από την άλλη όχθη του ίδιου κόμματος, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου ζήτησε από τις κομματικές οργανώσεις να συμμορφωθούν με τη δικαστική απόφαση (Sabah). Ο φυλακισμένος δήμαρχος μιλά για πραξικόπημα. Ο πρώην αρχηγός που επανέρχεται μέσω του δικαστηρίου ζητά πειθαρχία στην αστυνομία που μόλις έβαλε χημικά στα γραφεία του. Η διάσπαση είναι πλήρης.

Η αφήγηση της κυβέρνησης

Η Άγκυρα παρουσιάζει την επιχείρηση ως εφαρμογή νομιμότητας. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ δήλωσε ότι η υπόθεση ξεκίνησε από καταγγελίες συνέδρων του ίδιου του CHP, με στοιχεία της Υπηρεσίας Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (Habertürk). Φιλοκυβερνητικά μέσα προβάλλουν αφηγήσεις για «τσάντες με χρήματα» που έφτασαν στους συνέδρους (Sabah). Το ισχυρότερο αντεπιχείρημα: το αποδεικτικό υλικό περνά μέσω διαρροών, όχι ως πλήρες δημόσια ελέγξιμο σώμα στοιχείων, και η υπόθεση εντάσσεται στο κύμα διώξεων που ξεκίνησε με τη φυλάκιση του Ιμάμογλου τον Μάρτιο 2025 (Al-Monitor).

Διεθνής αντίδραση χωρίς δόντια

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης ανέφερε ότι η ακύρωση συνεδρίων και η απομάκρυνση του Οζέλ εγείρουν ζητήματα κράτους δικαίου, δημοκρατικού πλουραλισμού και ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης (EEAS). Η Human Rights Watch έκανε λόγο για «βαθύ πλήγμα στο κράτος δικαίου» (HRW). Καμία απτή κύρωση δεν συνοδεύει τις δηλώσεις. Η Τουρκία παραμένει μεγάλο μέλος του ΝΑΤΟ, και ο διπλωματικός αυτοματισμός σταματάει εκεί.

Για την Ελλάδα, η εκτίμηση είναι αντιστρόφως διαισθητική: ένα ασθενέστερο CHP δεν θα γίνει πιο ήπιο στα ελληνοτουρκικά. Όλες οι πλευρές της τουρκικής σκηνής σπρώχνονται σε σκληρότερη εθνική ρητορική, ώστε καμία να μην εμφανιστεί ως «ελεγχόμενη αντιπολίτευση» μπροστά στο εκλογικό σώμα. Η μάχη επιβίωσης τροφοδοτεί εθνικιστική πλειοδοσία, όχι μετριοπάθεια.

Υπήρχαν διαθέσιμες νομικές και θεσμικές διέξοδοι: αναστολή εκτέλεσης της εφετειακής απόφασης, αναμονή της αναιρετικής διαδικασίας, νέο έκτακτο συνέδριο με τη συγκατάθεση της ίδιας της κομματικής βάσης. Η Άγκυρα τις παρέκαμψε. Η εικόνα των ΜΑΤ μέσα στα κεντρικά της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν ήταν νομική αναγκαιότητα. Ήταν επιλογή. Αυτή ακριβώς η επιλογή είναι που πρέπει να διαβάσει η Αθήνα.