Η Τουρκία χάνει το ευρωπαϊκό σήμα Turkaegean

Σε εβδομάδες όπου η ελληνοτουρκική ένταση κινείται σε πολλά επίπεδα, από το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας» μέχρι παραβιάσεις στο FIR Αθηνών (To Brief), η Αθήνα κέρδισε χθες μια θεσμική μάχη σε εντελώς διαφορετικό μέτωπο: στο εμπορικό δίκαιο της ΕΕ.

Στις 29 Μαΐου 2026, το Συμβούλιο Προσφυγών του EUIPO (του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της ΕΕ) απέρριψε την τουρκική προσφυγή και επικύρωσε την ακύρωση του εμπορικού σήματος «Turkaegean», το οποίο είχε καταχωρίσει η τουρκική κρατική εταιρεία τουρισμού (TGA) στις 16 Ιουλίου 2021 (Euronews, Gazzetta). Η ελληνική κυβέρνηση μιλάει για «εθνική δικαίωση», όμως η νομική πραγματικότητα είναι πολύ πιο στενή.

Τι είναι ένα ευρωπαϊκό σήμα και τι έχασε η Τουρκία

Το European Union Trade Mark (EUTM) δίνει στον δικαιούχο ένα ενιαίο, αποκλειστικό εμπορικό δικαίωμα σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Με αυτό, μπορεί να εμποδίζει τρίτους να χρησιμοποιούν το ίδιο ή παρόμοιο σημείο στην αγορά, να αδειοδοτεί τη χρήση του και να ζητάει την απόσυρση παραβατικών διαφημίσεων (EUR-Lex).

Η Τουρκία χάνει αποκλειστικά το ευρωπαϊκό μονοπώλιο της λέξης «Turkaegean» για τουριστικές υπηρεσίες, ενώ διατηρεί το δικαίωμα χρήσης του όρου σε εθνικό επίπεδο ή σε τρίτες χώρες εκτός ΕΕ.

Γιατί έπεσε το σήμα

Το EUIPO έκρινε ότι ο όρος «Turkaegean» είναι απλώς μια γεωγραφική περιγραφή που στερείται διακριτικού χαρακτήρα, πράγμα που σημαίνει ότι ο μέσος καταναλωτής τον αντιλαμβάνεται ως γενική τουριστική περιγραφή και όχι ως αποκλειστικό brand της τουρκικής εταιρείας (EUR-Lex, EUR-Lex). Στην πρώτη κρίση του τον Ιανουάριο 2025, το Cancellation Division του EUIPO θεώρησε ότι ο όρος αποτελεί γεωγραφική περιγραφή, στερείται διακριτικότητας και δεν την απέκτησε μέσω χρήσης (Harneys). Η νομοθεσία της ΕΕ προβλέπει επιπλέον τη δυνατότητα ακύρωσης για σήματα που μπορούν να παραπλανήσουν τον καταναλωτή για τη γεωγραφική προέλευση μιας υπηρεσίας (EUR-Lex). Το Συμβούλιο Προσφυγών απλώς επικύρωσε αυτή τη λογική.

Τι μένει ανοιχτό

Πρακτικά, η απόφαση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας προσφυγής από την Τουρκία στο Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ εντός δύο μηνών, σύμφωνα με το άρθρο 72 του Κανονισμού (EUR-Lex). Το νομικό πλαίσιο των σημάτων δεν αγγίζει καν ζητήματα κυριαρχίας ή UNCLOS, καθώς ρυθμίζει εμπορικά δικαιώματα και όχι σύνορα. Η TGA μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τη λέξη σε διαφημίσεις, social media και ταξιδιωτικούς καταλόγους, ενώ διατηρεί τυχόν εθνικά εμπορικά σήματα σε χώρες εκτός ΕΕ. Η ακύρωση αφαιρεί ένα ευρωπαϊκό διαφημιστικό εργαλείο, όχι την ίδια τη λέξη.

Το κενό των δύο ετών

Η αφήγηση «δικαίωση» αποσιωπά κάτι. Το σήμα κατατέθηκε τον Ιούλιο 2021. Ο ΟΒΙ (Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας) ανέλαβε τη σχετική αρμοδιότητα τον Μάιο 2022. Η ελληνική αίτηση ακύρωσης κατατέθηκε όμως μόλις τον Φεβρουάριο 2023, δηλαδή εννέα μήνες αργότερα και ενάμιση σχεδόν χρόνο μετά την αρχική καταχώριση από την TGA (News247). Στο διάστημα αυτό, η τουρκική καμπάνια Turkaegean έτρεξε στις ευρωπαϊκές αγορές χωρίς ελληνική θεσμική αντίσταση.

Η πραγματική σημασία

Η Ελλάδα κερδίζει ένα αμυντικό πλεονέκτημα: αφαιρεί από την TGA ένα ευρωπαϊκά κατοχυρωμένο διαφημιστικό εργαλείο και μειώνει τη νομική αβεβαιότητα για ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν την αναφορά στο Αιγαίο (ProtoThema English, Euronews).

Η Ελλάδα αφαίρεσε από τον ανταγωνιστή της ένα κατοχυρωμένο ευρωπαϊκό διαφημιστικό εργαλείο, αλλά η αγορά παραμένει αμετάβλητη: μέχρι σήμερα, καμία μέτρηση δεν έχει δείξει ότι η καμπάνια του «Turkaegean» μετατόπισε κρατήσεις ή επηρέασε τις τιμές στις παραλίες του Αιγαίου (Newsbeast).