Τοξικός Άρης, 11.000 νέοι αστεροειδείς και ένας πλανήτης κόντρα στη φυσική

Κάθε φορά που σηκώνεται αμμοθύελλα στον Άρη, ο πλανήτης παράγει δηλητήριο. Κόκκοι σκόνης συγκρούονται, ανταλλάσσουν ηλεκτρόνια, όπως όταν τρίβεις μπαλόνι σε μάλλινο πουλόβερ, και δημιουργούν ηλεκτρικά πεδία αρκετά ισχυρά για μικροσκοπικές αστραπές. Στη λεπτή ατμόσφαιρα του Άρη, αυτές οι εκφορτίσεις σπάνε μόρια CO₂ και πυροδοτούν αλυσιδωτές αντιδράσεις που μετατρέπουν άλατα χλωρίου σε υπερχλωρικά, τοξικές ενώσεις που στη Γη χρησιμοποιούνται σε καύσιμα πυραύλων (Science Daily).

Τα υπερχλωρικά αποτελούν το 0,5-1% του αρεϊανού εδάφους. Μπλοκάρουν την απορρόφηση ιωδίου και χτυπάνε τον θυρεοειδή. Η ερευνήτρια Alian Wang (Washington University) επιβεβαίωσε κάτι που οι επιστήμονες υποπτεύονταν εδώ και δεκαετίες: ο Άρης δεν είναι απλώς άγονος. Είναι ένα ενεργό χημικό εργοστάσιο που παράγει τοξίνες κάθε φορά που φυσάει. Την πρώτη άμεση ηχητική καταγραφή αυτών των «μίνι κεραυνών» την έκανε το μικρόφωνο του Perseverance και δημοσιεύτηκε στο Nature τον Νοέμβριο (DOI).

11.000 αστεροειδείς σε 40 μέρες

Στη Χιλή, το τηλεσκόπιο Vera C. Rubin δεν έχει καν αρχίσει επίσημα τη λειτουργία του. Κι όμως, σε λιγότερο από δύο μήνες έχει ήδη ανακαλύψει 11.000 νέους αστεροειδείς (Rubin Observatory). Η ανθρωπότητα χρειάστηκε 30+ χρόνια για να καταγράψει 1,5 εκατομμύριο συνολικά (EarthSky). Όταν μπει σε πλήρη λειτουργία αργότερα φέτος, το Rubin αναμένεται να βρίσκει τόσους αστεροειδείς κάθε 2-3 νύχτες, σαρώνοντας τον νότιο ουρανό με τη μεγαλύτερη ψηφιακή κάμερα στην αστροφυσική και παράγοντας 10 terabytes δεδομένων ανά νύχτα.

Ένας πλανήτης που δεν θα έπρεπε να υπάρχει

Και κάτι που δεν εξηγείται εύκολα: μια νέα αναφορά στο arXiv περιγράφει τον TOI-7169 b, έναν «Καυτό Δία» με θερμοκρασία 1.358°C που ολοκληρώνει τροχιά κάθε 3,4 μέρες. Περιστρέφεται γύρω από άστρο 12,3 δισεκατομμυρίων ετών, με λιγότερο από το 20% της μεταλλικότητας του Ήλιου. Χωρίς βαριά στοιχεία στον πρωτοπλανητικό δίσκο, τα μοντέλα σχηματισμού πλανητών λένε ότι ένας αέριος γίγαντας δεν μπορεί να δημιουργηθεί. Κι όμως, εκεί είναι.